Class 12 Assamese Chapter 1 বৰগীত

Class 12 Assamese Chapter 1 বৰগীত, Class 12 Assamese Question Answer, HS 2nd year Assamese notes, বৰগীত Class 12 Question Answer to each chapter is provided in the list so that you can easily browse throughout different chapter Assam Board Class 12 Assamese Chapter 1 বৰগীত and select needs one.

Class 12 Assamese Chapter 1 বৰগীত

Also, you can read the AHSEC book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per AHSEC (CBSE) Book guidelines. These solutions are part of AHSEC All Subject Solutions. Here we have given Assam Board Class 12 Assamese Chapter 1 বৰগীত Solutions for All Subject, You can practice these here.

বৰগীত

আর্হি প্রশ্ন:

(ক) অতি চমু প্রশ্ন। (প্রতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ১)

১। মাধৱদেৱৰ জন্ম ক’ত হৈছিল?

উত্তৰঃ উত্তৰ লক্ষীমপুৰৰ নাৰায়ণপুৰ অঞ্চলত মাধৱদেৱৰ জন্ম  হৈছিল।

২ । শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ প্ৰথম সাক্ষাতক কি বুলি অভিহিত কৰা হয়?

উত্তৰঃ শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ প্ৰথম সাক্ষাতক মণিকাঞ্চন সংযোগ বুলি অভিহিত কৰা হয়।

৩। কোনখন গ্রন্থক মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ বুলি কোৱা হয়?

উত্তৰঃ নামঘোষা গ্রন্থক মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ বুলি কোৱা হয়।

৪। মাধৱদেৱে কিমানটা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰঃ মাধৱদেৱে ১৫৭ টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল।

৫। ‘উঠৰে উঠ বাপু গোপাল হে’ বৰগীতটো কি ৰাগত বন্ধা?

উত্তৰঃ ‘উঠৰে উঠ বাপু গোপাল হে’ বৰগীতটো কৌ’ৰাগত বন্ধা।

(খ) চমু প্রশ্ন। (প্রতিটো প্রশ্নৰ মূল্যাংক – ২ অথবা ৩)

১। বৰগীত কাক বোলে? বৰগীতৰ বিষয়বস্তুক কেইটা ভাগত ভগাব পাৰি? ভাগসমূহ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত আধ্যাত্মিক ভাবসম্পন্ন আৰু ৰাগ-ৰাগিণীযুক্ত গীতসমূহক বৰগীত বুলি কোৱা হয়। বৰগীতৰ বিষয়বস্তুক ছটা ভাগত ভগাব পাৰি। 

সেই ভাগসমূহ হ’ল―

(i) লীলা।

(ii) বিৰহ।

(iii) বিৰক্তি।

(iv) পৰমাৰ্থ।

(v) চোৰ।

(vi) চাতুৰি।

২। ড° বাণীকান্ত কাকতিয়ে বৰগীতবোৰক কিয় Noble Numbers বুলি কৈছে?

উত্তৰঃ বৰগীতৰ ৰাগ, তাল, সাংগীতিক ভাষা আদিৰ অন্তৰালত গভীৰ আধ্যাত্মিক ভাবৰ প্ৰৱাহ লক্ষ্য কৰা যায়। সেইবাবে ড° বাণীকান্ত কাকতিয়ে বৰগীতসমূহক Noble Numbers বুলি কৈছে।

৩। মাধৱদেৱৰ বৰগীতৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য কি?

উত্তৰঃ মাধৱদেৱৰ বৰগীতৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল― বাৎসল্য ভাবৰ প্ৰকাশ। বৎস মানে হ’ল শিশু। ভগৱান শ্রীকৃষ্ণৰ শিশুকালৰ নানান ক্রিয়া-কলাপৰ মনোমুগ্ধকৰ বর্ণনা মাধৱদেৱৰ বৰগীতত পোৱা যায় বাবেই তেওঁৰ বৰগীতসমূহক বাৎসল্য ভাবপ্রধান বুলি কোৱা হয়। পাঠ্য বৰগীতটিত শ্রীকৃষ্ণক মাতৃ যশোদাই কেনেদৰে টোপনিৰ পৰা জগাইছে সেই কথা সৰল আৰু সুন্দৰ ৰূপত পৰিস্ফুট হৈছে।

৪। ‘সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ’ বুলি কোনে, কাক, কিয় কৈছে?

উত্তৰঃ ‘সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ’ বুলি মাতৃ যশোদাই শ্ৰীকৃষ্ণক কৈছে কাৰণ সকলো পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ অৰ্থাৎ সকলোৱে আৰাধ্য কৃষ্ণক, বুকুত বান্ধি আৰু কোলাত লৈ মাতৃ যশোদাই বাৰে বাৰে চুমা খাই এইদৰে ব্যক্ত কৰিছে।

৫। ‘সিদ্ধ মুনিগণে        চিন্তিয়া নপাৱে

             সো হবি যশোৱা কোলে। সিদ্ধ মুনিগণে নোপোৱা 

হৰিক যশোদাই কিহৰ বলত পুত্রৰূপে পালে বুজাই লিখা।

উত্তৰঃ সিদ্ধ মুনি আৰু ঋষিসকলে দীৰ্ঘকাল ধৰি ধ্যান আৰু সাধনা কৰিও ভগৱান কৃষ্ণক লাভ কৰিব পৰা নাছিল। কিন্তু যশোদাই প্ৰেমভক্তিৰ বলত কৃষ্ণক নিজৰ পুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াত দেখা যায় যে, জ্ঞান, ধ্যান বা সাধনাৰ তুলনাত ভক্তিৰ প্ৰভাৱেই অতি প্ৰবল। যশোদাৰ মাতৃস্নেহত ভগৱান নিজেই পুত্ৰ ৰূপে আবিৰ্ভূত হৈছিল। মাধৱদেৱে এই উদাহৰণৰ জৰিয়তে বুজাইছে যে ভক্তিৰ শক্তি অসীম আৰু অনন্ত। সাধনা বা জ্ঞানৰ সীমাৰ বাহিৰে ভক্তিৰ দ্বাৰাইহে ঈশ্বৰক সৰ্বাধিক সহজে লাভ কৰিব পৰা যায়। এই কথাৰে ভক্তিৰ মাহাত্ম্য স্পষ্ট হয় আৰু দেখুৱাই দিয়ে যে প্ৰেমভক্তি থাকিলে ভগৱান নিজেই ভক্তৰ হৃদয়ত অৱতীৰ্ণ হয়।

(গ) দীঘল প্রশ্ন। (প্রতিটো প্রশ্নৰ মূল্যাংক ৪ অথবা ৫)

১। মাধৱদেৱব ‘উঠৰে উঠ বাপু গোপাল হে’ বৰগীতটোৰ মূল কথাখিনি আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ এই বৰগীতটিত মাতৃ যশোদাই অতি মৰমেৰে পুত্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণক টোপনিৰ পৰা জগাইছে সেই কথা সৰল আৰু স্পষ্ট ৰূপে প্ৰকাশিত হৈছে। ৰাতি পাৰ হৈ পুৱা হোৱাৰ পিছতো কৃষ্ণ টোপনিৰ পৰা নুঠাত, যশোদাই ‘বাপু’, ‘কমল-নয়ন’, ‘প্ৰাণধন’ আদি স্নেহমিশ্ৰিত সম্বোধনৰে জগাবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ‘সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ’ অৰ্থাৎ সকলোৰে আৰাধ্য কৃষ্ণক মাতৃ যশোদাই বুকুত বান্ধি, কোলত লৈ বাৰে বাৰে চুমা খাইছে আৰু আনন্দ নির্মজিত হৈছে।

মাধৱদেৱে এই বৰগীতত মাতৃ-পুত্ৰৰ মধুৰ সম্পৰ্কৰ জৰিয়তে শ্ৰীকৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক ৰূপ আৰু মাহাত্ম্যৰ বৰ্ণনা কৰিছে। সিদ্ধ মুনি আৰু ঋষিসকলে বহু ধ্যান-সাধনা কৰিও যিজন ভগৱানক লাভ কৰিবলৈ অক্ষম, সেই ভগৱানক যশোদাই প্ৰেমভক্তিৰ বলত পুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰি মাতৃস্নেহেৰে আঁকোৱালি লৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা ভক্তিৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব সুস্পষ্ট হয় আৰু দেখুৱাই দিয়ে যে ভগৱান ভক্তৰ প্ৰেমৰ অধীন। মাধৱদেৱে হৃদয়স্পৰ্শী ভাৱে ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু ঈশ্বৰলাভৰ সহজতম পথক তুলি ধৰি ভক্তিৰ অদ্বিতীয় শক্তিক প্ৰতিপন্ন কৰিছে।

২। বৰগীতটোৰ মাজেৰে যশোদাৰ মাতৃস্নেহ কিদৰে প্রকাশিত হৈছে বুজাই লিখা।

উত্তৰঃ মহাপুৰুষ মাধৱদেৱৰ এই বৰগীতটোৰ মাজেৰে যশোদাৰ মাতৃস্নেহ অতি সুন্দৰ ভাৱে প্রকাশিত হৈছে। মাতৃ যশোদাই কিদৰে মৰমভৰে পুত্ৰক টোপনিৰ পৰা জগাইছে, সেই দৃশ্য গীতটোৰ পদসমূহত সৰল আৰু হৃদয়স্পৰ্শী ৰূপে ফুটাই তোলা হৈছে। ৰাতিপুৱা হোৱাৰ পিছতো কৃষ্ণ টোপনিৰ পৰা নুঠাত যশোদাই বাপু, কমল-নয়ন, প্রাণধন আদি বুলি সম্বোধন কৰি টোপনিৰ পৰা জগাইছে। ‘সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ’ বুলি অৰ্থাৎ সকলোৰে আৰাধ্য শ্রীকৃষ্ণক মাতৃস্নেহেৰে বুকুত আঁকোৰি কোলাত লয় আৰু বাৰে বাৰে চুমা খাই আনন্দত মগ্ন হয়। লগতে বৰগীতটিত কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক ৰূপ আৰু মাহাত্ম্যৰ কথাও প্ৰকাশ কৰিছে। সিদ্ধ মুনি-ঋষিসকলে বহু সাধনা-ধ্যানৰ পাছতো যিজন ভগৱানক লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজনক যশোদাই পৰম ভক্তিৰ বলত সহজে পুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা কবিয়ে ভক্তিৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব প্ৰতিপন্ন কৰি স্পষ্টকৈ জনাইছে যে ঈশ্বৰ ভক্তৰ অধীন।

৩। বৰগীতটোৰ মাজেৰে শ্রীকৃষৰ মানৱীয় আৰু ঐশ্বৰিক ৰূপ কিদৰে পৰিস্ফুট হৈছে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ বৰগীতটোৰ মাজেৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় আৰু ঐশ্বৰিক ৰূপ মাধৱদেৱে সুন্দৰভাৱে বিশ্লেষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। যশোদাই তেওঁৰ সন্তানক টোপনি ভাঙিবলৈ স্নেহভৰা মাতেৰে মাতি শিশুৰ দৰে শোৱাই থৈ কোলাত লোৱা, চুমা খোৱা, বুকুত বান্ধি ধৰাৰ দৰে দৃশ্যবোৰ মানৱীয় স্নেহৰ শ্ৰেষ্ঠ উদাহৰণ। মাতৃস্নেহত ভৰা এই বৰ্ণনাই কৃষ্ণক এক সাধাৰণ সন্তানৰ দৰে চিত্ৰিত কৰিছে। পুত্রৰ স্নেহেৰে মাতৃ আৰু সন্তানৰ বন্ধন কিমান গভীৰ, সেয়া ইয়াত হৃদয়স্পৰ্শী ৰূপে প্ৰকাশ পাইছে।

কিন্তু, ইয়াৰ লগে লগেই গীতটোৱে কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক ৰূপো সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে। যিজন ভগৱানক লাভ কৰিবলৈ সিদ্ধ মুনি, ঋষিসকলে অনন্তকাল ধ্যান আৰু সাধনা কৰিছিল, তেওঁলোকৰ সেই সাধনা সত্বেও তেওঁলোকৰ পক্ষে কৃষ্ণক উপলব্ধি কৰা সহজ নহ’ল। অথচ সেই ভগৱানেই যশোদাৰ মাতৃস্নেহত মুগ্ধ হৈ সাধাৰণ পুত্ৰৰূপে জন্মগ্ৰহণ কৰিলে আৰু কোলাত স্থান দিলে। ইয়াৰ দ্বাৰা স্পষ্ট হয় যে ভগৱান ভক্তৰ প্ৰেম আৰু বিশ্বাসৰ আগত চাপি তেওঁলোকে সাধনাৰ দ্বাৰা নহয়, ভক্তিৰ বলত ভগৱানক লাভ কৰিব পাৰে।

এইদৰে, বৰগীতটোৱে কৃষ্ণৰ দুয়ো দিশ একেলগে উজ্জ্বল কৰি তোলে। একেদৰে তেওঁৰ মানৱীয় ৰূপত শিশুৰ কোমলতা আৰু মাতৃস্নেহৰ হৃদয়স্পৰ্শী ছবি, আৰু আনফালে তেওঁৰ ঐশ্বৰিক ৰূপত সমগ্ৰ ত্ৰিজগতৰ অধিপতি ভগৱানৰ মাহাত্ম্য একেলগে ফুটাই তোলা হৈছে। ভক্তিৰ মাহাত্ম্যক বুজাবলৈ এই গীতটোৱে স্পষ্টকৈ দৰ্শায় যে— ঈশ্বৰ ভক্তি প্ৰেম আৰু স্নেহৰ দ্বাৰাই অধিক সহজে উপলব্ধি হয়।

৪। বৰগীতটোৰ মাধ্যমেৰে ভক্তিৰ প্রকাশ কিদৰে ঘটিছে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ বৰগীতসমূহ অসমীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্ম-সাংস্কৃতিক ভঁৰালৰ এক অমূল্য সম্পদ। এইবোৰত বেদ-উপনিষদৰ গভীৰ মৰ্ম, বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপাস্য শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমা আৰু ভক্তহৃদয়ৰ অন্তৰংগ প্ৰাৰ্থনা সাংগীতিক ভাষাৰে অতি হৃদয়স্পৰ্শীভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে ৰচিত এই গীতসমূহ কেৱল সংগীত নহয়, ই ভক্তিৰ মাধ্যমেৰে ঈশ্বৰ লাভৰ এক অমল পথও বুজাই দিয়ে।

মাধৱদেৱ ৰচিত “উঠৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতত ভক্তিৰ মাহাত্ম্য বিশেষকৈ তুলি ধৰা হৈছে। গীতখনত যশোদাৰ মাতৃস্নেহৰ জৰিয়তে মাতৃ-পুত্ৰৰ মধুৰ সম্পৰ্ক সুন্দৰভাৱে অঙ্কন কৰা হৈছে। শ্ৰীকৃষ্ণক যশোদাই পুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰি জগাইছে, কোলাতলৈ চুমা খাইছিল—এই দৃষ্টান্তত ঈশ্বৰৰ মানৱীয় ৰূপ সুস্পষ্ট হৈ উঠিছে। একেদৰে তেওঁ বিশ্বৰ অধিপতি, “ব্ৰিজগত পতি”, “শিৱৰ ভূষণ”—ইয়াৰ মাধ্যমেৰে তেওঁৰ ঐশ্বৰিক মাহাত্ম্যো প্ৰকাশ পাইছে।

এই গীতত মাধৱদেৱে বুজাইছে যে সিদ্ধ মুনি আৰু ঋষিসকলে বহু ধ্যান-সাধনা কৰিও যিজন ভগৱানক লাভ কৰিবলৈ অক্ষম, সেইজনক যশোদাই কেৱল প্ৰেমভক্তিৰ বলত পুত্ৰ ৰূপে লাভ কৰিছে। এই কথাই দেখুৱাইছে যে ভক্তিৰ শক্তি জ্ঞান বা সাধনাৰ ওপৰত শ্ৰেষ্ঠ। ভক্তিৰেই দ্বাৰা ঈশ্বৰ ভক্তৰ হৃদয়ত অবতীৰ্ণ হয়। সেয়েহে এই গীতৰ জৰিয়তে প্ৰতিপন্ন হৈছে যে ভগৱান ভক্তৰ প্ৰেমৰ অধীন, আৰু ভক্তিৰেই দ্বাৰা তেওঁৰ সান্নিধ্য লাভ কৰিব পাৰি।

৫। প্রসংগ সংগতি দর্শাই ব্যাখ্যা কৰা-

ত্রিজগত পতি            ভকতি মিলিল

                মুৰুথ মাধৱে বোলে।

উত্তৰঃ মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা বৰগীতৰ শ্লোক “ত্রিজগত পতি ভকতি মিলিল মুৰুথ মাধৱে বোলে”ৰ জৰিয়তে ভগৱান কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক মাহাত্ম্য আৰু ভক্তিৰ শক্তি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। শ্ৰীকৃষ্ণ স্বয়ং ত্ৰিজগতৰ পতি, অৰ্থাৎ সকলো স্বৰ্গ, মৃত্তিকা আৰু পাতাল জগতৰ অধিপতি। ঋষি, মুনি, সিদ্ধসকলেও তেওঁক লাভ কৰিবলৈ অশেষ সাধনা, ধ্যান, তপস্যা আৰু যজ্ঞ কৰিছিল, কিন্তু তাতো তেওঁলোক সহজে ঈশ্বৰক লাভ কৰিব পৰা নাছিল। কিন্তু যশোদাই পুত্ৰস্নেহ আৰু গভীৰ ভক্তিৰ বলত সহজে শ্ৰীকৃষ্ণক কোলাত পাইছিল। ইয়াৰ দ্বাৰাই মাধৱদেৱে হৃদয়স্পৰ্শীভাৱে প্ৰমাণ কৰিছে যে ভগৱান জ্ঞান, তপস্যা, বা কঠোৰ সাধনাৰ দ্বাৰা নহয়, ভক্তিৰ দ্বাৰাহে লাভ কৰিব পাৰি। “ত্রিজগত পতি” শব্দটোৱে কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক মহিমাক উদ্ভাসিত কৰিছে আৰু “ভকতি মিলিল” অংশটোৱে বুজাইছে যে ভক্তিৰ পথেই ভগৱান লাভ কৰাৰ একমাত্র সঁজুলি। “মুৰুথ মাধৱে বোলে” বুলি মাধৱদেৱে নিজৰ মুখেৰে এই সত্য ঘোষণা কৰি ভক্তিৰ মাহাত্ম্যক সৰ্বোচ্চ স্থানত স্থাপন কৰিছে। সেয়ে এই শ্লোকত ঈশ্বৰক পুত্ৰৰূপে যশোদাই লাভ কৰাৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰাৰ মাজেৰে ভক্তিৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ পাইছে।