SEBA Class 8 Science Chapter 8 বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ ৰাসায়নিক ক্ৰিয়া

SEBA Class 8 Science Chapter 8 বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ ৰাসায়নিক ক্ৰিয়া Question Answer Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 8 Science Chapter 8 বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ ৰাসায়নিক ক্ৰিয়া Solutions and select need one. SEBA Class 8 Science Notes in Assamese Download PDF. SEBA Class 8 General Science Textual Solutions.

SEBA Class 8 Science Chapter 8 বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ ৰাসায়নিক ক্ৰিয়া

Also, you can read the NCERT book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SCERT Class 8 General Science Textbook Solutions are part of All Subject Solutions. Here we have given SCERT Class 8 Science Notes in Assamese for All Chapters, You can practice these here.

বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ ৰাসায়নিক ক্ৰিয়া

Chapter – 8

অনুশীলনী

১। খালী ঠাই পূৰ কৰা।

(ক) বিদ্যুৎ পৰিবহন কৰা বেছি ভাগ জুলীয়া পদাৰ্থই _____________, ____________, ____________ৰ দ্ৰৱ।

উত্তৰঃ বিদ্যুৎ পৰিবহন কৰা বেছি ভাগ জুলীয়া পদাৰ্থই এছিড, ক্ষাৰ আৰু লৱণৰ দ্ৰৱ।

(খ) দ্ৰৱ এটাৰ মাজেৰে প্ৰৱাহিত হোৱা বিদ্যুতে ______________ ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰে।

উত্তৰঃ দ্ৰৱ এটাৰ মাজেৰে প্ৰৱাহিত হোৱা বিদ্যুতে ৰাসায়নিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰে।

(গ) কপাৰ ছালফেট দ্ৰৱৰ মাজেৰে বিদ্যুৎ প্ৰৱাহিত কৰিলে বেটাৰিৰ ______________ মেৰুৰ লগত সংযোগ কৰা পাতৰ ওপৰত তামৰ লেপ পৰিব।

উত্তৰঃ কপাৰ ছালফেট দ্ৰৱৰ মাজেৰে বিদ্যুৎ প্ৰৱাহিত কৰিলে বেটাৰিৰ ঋণাত্মক মেৰুৰ লগত সংযোগ কৰা পাতৰ ওপৰত তামৰ লেপ পৰিব।

(ঘ) বিদ্যুতৰ দ্বাৰা কোনো এবিধ বিচৰা ধাতুৰ লেপন আন এটা বস্তুৰ ওপৰত দিয়া কাৰ্যক ____________ বোলে।

উত্তৰঃ বিদ্যুতৰ দ্বাৰা কোনো এবিধ বিচৰা ধাতুৰ লেপন আন এটা বস্তুৰ ওপৰত দিয়া কাৰ্যক বিদ্যুৎ লেপন বোলে।

২। যেতিয়া টেষ্টাৰৰ মুক্ত মূৰ দুটা দ্ৰৱ এটাত ডুবাই দিয়া হয় তেতিয়া চুম্বক শলাই বিক্ষেপণ দেখুৱায়। তুমি কাৰণটো ব্যাখ্যা কৰিব পাৰিবানে?

উত্তৰঃ যেতিয়া টেষ্টাৰৰ মুক্ত মূৰ দুটা দ্ৰৱ এটাত ডুবাই দিয়া হয় তেতিয়া চুম্বক শলাই বিক্ষেপণ দেখুৱায়। ইয়াৰ মূল কাৰণটো হ’ল বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ চুম্বকীয় ক্ৰিয়া।

ইয়াক তলত দিয়া ধৰণে বাখ্যা কৰিব পাৰি:

(i) বৰ্তনী সম্পূৰ্ণ হোৱা: যেতিয়া টেষ্টাৰৰ মূৰ দুটা বিদ্যুৎ পৰিবাহী দ্ৰৱ এটাত ডুবাই দিয়া হয়, তেতিয়া দ্ৰৱটোৱে বিদ্যুতক ইয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যাবলৈ দিয়ে আৰু টেষ্টাৰৰ বৰ্তনীটো সম্পূৰ্ণ কৰে।

(ii) বিদ্যুৎ প্ৰবাহ: বৰ্তনীটো সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে টেষ্টাৰৰ তাঁৰডালৰ মাজেৰে বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত হ’বলৈ ধৰে।

(iii) চুম্বকীয় ক্ৰিয়া: বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ এটা চুম্বকীয় ক্ৰিয়া আছে। যেতিয়া এডাল তাঁৰৰ মাজেৰে বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত হয়, তেতিয়া ইয়াৰ ওচৰত ৰখা কম্পাছ বা চুম্বক শলাডালৰ বিক্ষেপণ ঘটে।

(iv) দুৰ্বল বিদ্যুৎ প্ৰবাহতো ক্ৰিয়া: দ্ৰৱটোৰ মাজেৰে যদি অতি কম পৰিমাণৰ বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত হয়, তেতিয়াও এই চুম্বকীয় ক্ৰিয়াৰ ফলত চুম্বক শলাৰ বিক্ষেপণ ঘটা দেখা পোৱা যায়।

৩। তিনিবিধ জুলীয়া পদাৰ্থৰ নাম লিখা যিবোৰ চিত্ৰ ৪.৯ত দেখুওৱা ধৰণে পৰীক্ষা কৰিলে চৌম্বিক শলাৰ বিক্ষেপণ ঘটিব পাৰে।

উত্তৰঃ তিনিবিধ জুলীয়া পদাৰ্থৰ নাম হ’ল–

(ক) নিমখ পানী।

(খ) হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিড।

(গ) কপাৰ ছালফেট দ্ৰৱ।

৪। চিত্ৰ ৪.১০ ত দেখুওৱা ব্যৱস্থাত বাল্বটো জ্বলা নাই। সম্ভৱপৰ কাৰণবোৰ লিখা। তোমাৰ উত্তৰ ব্যাখ্যা কৰিবা।

উত্তৰঃ বাল্বটো নজ্বলাৰ কেইবাটাও সম্ভৱপৰ কাৰণ থাকিব পাৰে–

(i) তাঁৰৰ সংযোগ ঢিলা হ’ব পাৰে: বৰ্তনীটোৰ তাঁৰৰ সংযোগসমূহ ক’ৰবাত ঢিলা হৈ থাকিলে বৰ্তনীটো সম্পূৰ্ণ নহয়, যাৰ বাবে বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত হ’ব নোৱাৰে আৰু বাল্বটো নজ্বলিব পাৰে।

(ii)  বাল্বটো ফিউজ (fuse) হ’ব পাৰে: ব্যৱহাৰ কৰা বাল্বটো যদি বেয়া হৈ থাকে বা ইয়াৰ ফিলামেণ্ট ছিগি থাকে, তেন্তে ইয়াৰ মাজেৰে বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত নহয় আৰু ই নজ্বলে।

(iii) কোষ বা বেটাৰিৰ কাৰ্যক্ষমতা শেষ হ’ব পাৰে: বৰ্তনীত ব্যৱহাৰ কৰা কোষবোৰৰ শক্তি বা কাৰ্যক্ষমতা শেষ হ’লেও বৰ্তনীটোত বিদ্যুৎ প্ৰবাহ নঘটে আৰু বাল্বটো নজ্বলে।

(iv) জুলীয়া পদাৰ্থবিধ বিদ্যুতৰ কু-পৰিবাহী হ’ব পাৰে: পাত্ৰত থকা জুলীয়া পদাৰ্থবিধ যদি বিদ্যুতৰ পৰিবাহী নহয়, তেন্তে ই বৰ্তনীটো সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰে।

(v) বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ মান অতি দুৰ্বল হ’ব পাৰে: কোনো কোনো পৰিস্থিতিত জুলীয়া পদাৰ্থই বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত কৰিলেও প্ৰবাহৰ মান অতি কম হ’ব পাৰে। বিদ্যুতৰ তাপীয় ক্ৰিয়াৰ বাবে বাল্বৰ ফিলামেণ্টডাল যথেষ্ট পৰিমাণে উত্তপ্ত হ’লেহে ই জ্বলি উঠে। বিদ্যুৎ প্ৰবাহ অতি দুৰ্বল হ’লে ফিলামেণ্টডাল প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণে উত্তপ্ত নহয় আৰু তেতিয়া বাল্বটো নজ্বলে।

৫। ‘A’ আৰু ‘B’ বুলি চিহ্নিত দুটা জুলীয়া পদাৰ্থৰ পৰিবাহিত পৰীক্ষা কৰিবলৈ এটা টেষ্টাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। দেখা গ’ল যে জুলীয়া পদাৰ্থ ‘A’ ৰ ক্ষেত্ৰত বাল্বটো উজ্জ্বলকৈ জ্বলিছে, আনহাতে, ‘B’ ৰ ক্ষেত্ৰত ই নিষ্প্ৰভ। তুমি সিদ্ধান্ত ল’বা যে–

(ক) জুলীয়া পদাৰ্থ ‘B’ তকৈ জুলীয়া পদাৰ্থ ‘A’ উন্নত পৰিবাহী।

(খ) জুলীয়া পদাৰ্থ ‘A’ তকৈ জুলীয়া পদাৰ্থ ‘B’ উন্নত পৰিবাহী।

(গ) দুয়োটা জুলীয়া পদাৰ্থ সমভাৱে পৰিবাহী।

(ঘ) জুলীয়া পদাৰ্থৰ পৰিবাহী গুণ এনেদৰে তুলনা কৰিব নোৱাৰি।

উত্তৰঃ (ক) জুলীয়া পদাৰ্থ ‘B’ তকৈ জুলীয়া পদাৰ্থ ‘A’ উন্নত পৰিবাহী।
ব্যাখ্যা: বৰ্তনীৰ মাজেৰে প্ৰবাহিত হোৱা বিদ্যুতৰ মান বা পৰিমাণৰ ওপৰত বাল্বটোৰ উজ্জ্বলতা নিৰ্ভৰ কৰে। বিদ্যুতৰ তাপীয় ক্ৰিয়াৰ বাবে বাল্বৰ ফিলামেণ্টডাল উত্তপ্ত হৈ জ্বলি উঠে । যিহেতু জুলীয়া পদাৰ্থ ‘A’ ৰ ক্ষেত্ৰত বাল্বটো উজ্জ্বলকৈ জ্বলিছে, ই বুজায় যে ‘A’ দ্ৰৱৰ মাজেৰে অধিক পৰিমাণৰ বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত হৈছে। আনহাতে, ‘B’ ৰ ক্ষেত্ৰত বাল্বটো নিষ্প্ৰভ হোৱাৰ অৰ্থ হ’ল ইয়াৰ মাজেৰে কম বা দুৰ্বল বিদ্যুৎ প্ৰবাহহে ঘটিছে। সেয়েহে আমি সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰোঁ যে জুলীয়া পদাৰ্থ ‘B’ তকৈ ‘A’ বিদ্যুতৰ এক উন্নত পৰিবাহী।