Class 12 Assamese Chapter 5 ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য

Class 12 Assamese Chapter 5 ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য, Class 12 Assamese Question Answer SEBA, HS 2nd year Assamese notes, ভাৰতীয় আদৰ্শ Class 12 Question Answer to each chapter is provided in the list so that you can easily browse throughout different chapter Assam Board Class 12 Assamese Chapter 5 ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য and select needs one.

Class 12 Assamese Chapter 5 ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য

Also, you can read the AHSEC book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per AHSEC (CBSE) Book guidelines. These solutions are part of AHSEC All Subject Solutions. Here we have given Assam Board Class 12 Assamese Chapter 5 ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য Solutions for All Subject, You can practice these here.

ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য

Chapter – 5

আর্হি প্রশ্ন:

(ক) অতি চমু প্রশ্ন। (প্রতিটো প্রশ্নৰ মূল্যাংক – ১)

১। ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগৰ স্থান কেনেকুৱা?

উত্তৰঃ ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগৰ স্থান অতি উচ্চ, কিন্তু এই ত্যাগ নোহোৱাৰ নালাগে বোলা ত্যাগ আৰু নোপোৱাৰ অসন্তোষত ওপজা বৈৰাগ্য নহয়।

২। ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূল আধাৰ কি? 

উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূল আধাৰ হ’ল- বেদ। 

৩। কর্ম কৰা কৌশলক ভগৱদ্গীতাত কি যােগ বুলি কৈছে? 

উত্তৰঃ কর্ম কৰা কৌশলক ভগৱদ্গীতাত কর্মযােগ বুলি কৈছে। 

৪। তীর্থনাথ শৰ্মাৰ কাব্যগ্রন্থখনৰ নাম কি? 

উত্তৰঃ তীর্থনাথ শৰ্মাৰ কাব্যগ্রন্থখনৰ নাম হ’ল- কাম সেন্দুৰ।

৫। তৈওিৰীয় উপনিষদৰ প্ৰথম উপদেশ কি?

উত্তৰঃ তৈওিৰীয় উপনিষদৰ প্ৰথম উপদেশ হৈছে সত্য আৰু ধৰ্ম।

(খ) চমু প্রশ্ন। (প্রতিটো প্রশ্নৰ মূল্যাংক – ২ অথবা ৩)

 ১। ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য পাঠটিত ‘সংবিভাজ্য’ শব্দটিয়ে কি সূচাইছে?

উত্তৰঃ ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য পাঠটিত ‘সংবিভাজ্য’ শব্দটিয়ে দান কৰাৰ অৰ্থাৎ স্বোপার্জিত ধন-সম্পদ কেনেকৈ সংবিভাজ্য-সমানে বিতৰণ কৰি ভোগ কৰিব, তাৰ উপদেশ দিছে। তাকো কিভাৱে দান কৰিব লাগে সেই বিষয়েও তৰুণ বিদ্যার্থীক সোঁৱৰাই দিছে-

‘শ্রদ্ধয়া দেয়ম্, অশ্রদ্ধয়া অদেয়ম্, শ্রিয়া দেয়ম্, হ্ৰিয়া দেয়ম্, ভিয়া দেয়ম্, সংৱিদা দেয়ম্।’-শ্ৰদ্ধাৰে দান কৰিবলাগে, অশ্রদ্ধাযুক্ত মন লৈ ‘নিদিলে নহয়’ এনেভাৱে দান কৰা-নকৰা সমান। শ্রিয়া অর্থাৎ সামর্থ্য অনুসাৰে দিব লাগে। মোৰনো কি আছে, এতেকে নিদিওঁ এই ভাবি হাত সৰাতো উচিত নহয়। অথবা বহুত আছে কিন্তু অলপমান দি নামমাত্ৰ কৰাও নিন্দনীয়। সলজ্জভাৱে (হ্ৰিয়া) শাস্ত্ৰৰ প্ৰতি বা লোকৰ নিন্দাৰ ভয়ত মিত্ৰভাৱে (সংৱিদা) প্রেম ভাবত দিব লাগে।

২। ‘শ্রদ্ধয়া দেয়ম্’ ‘অশ্রদ্ধয়া অদেয়ম’ মানে কি?

উত্তৰঃ ‘শ্ৰদ্ধয়া দেয়ম’ অশ্ৰদ্ধয়া অদেয়ম মানে হ’ল- শ্রদ্ধাৰে দান কৰিব লাগে, অশ্রদ্ধাযুক্ত মন লৈ ‘নিদিলে নহয়’ এনেভাৱে দান কৰা-নকৰা সমান।

৩। প্রকৃত ত্যাগ মানে কি বুজা?

উত্তৰঃ প্ৰকৃত ত্যাগৰ অৰ্থ হ’ল— জীৱনলৈ প্ৰাপ্ত সম্পদ, ভোগ-বিলাস বা সুখ-সুবিধা সকলো থাকিলেও সেইবোৰত আসক্ত নোহোৱাকৈ সংযমপূৰ্ণভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা আৰু নিজৰ অধিকাৰৰ পৰা আনৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰাৰ দ্বাৰা সমাজৰ সমৃদ্ধিত যোগদান কৰা। অভাৱত নোপোৱা বা অক্ষমতাজনিত বিৰক্তি ত্যাগ নহয়; আৰু নথকাৰ বাবে ভোগ নকৰাটোও প্ৰকৃত ত্যাগ নহয়। প্রকৃত ত্যাগ মানে হ’ল থাকিও সংযতভাৱে ভোগ কৰা, লোভ-আসক্তি এৰি দিয়া আৰু সংবিভাজনৰ দ্বাৰা জীৱন আৰু সমাজ দুয়োৰে কল্যাণ সাধন কৰা।

৪। ঈশোপনিষদত ‘ভূঞ্জীথাঃ’ মানে কি বুজাইছে?

উত্তৰঃ ঈশোপনিষদৰ প্ৰথম মন্ত্রটিত বিধিবাক্য আছে ‘ভুঞ্জীথাঃ’, নিষেধ বাক্য হ’ল `মা গৃধঃ’। ‘ভুঞ্জীথাঃ’ মানে ভোগ কৰা কিন্তু সাৱধান ত্যক্তেন- ত্যাগ কৰিহে ভোগ কৰিব লাগে । অৰ্থাৎ ঈশোপনিষদত `ভূঞ্জীথাঃ’ৰ মাধ্যমেৰে মানুহে কেনেদৰে ভোগ কৰিব তাৰ উপদেশ প্রদান কৰিছে ।

৫। ‘অতিথি দেবো ভৱ’ মানে কি?

উত্তৰঃ ‘অতিথি দেবো ভৱ’ৰ অৰ্থ হৈছে অতিথিক দেৱতাৰ সমান সন্মান জনোৱা আৰু তেওঁক সমাজৰ দায়িত্বৰ প্ৰতীক হিচাপে মান্য কৰা। এই বাণীয়ে জনাই যে মানুহৰ অৰ্জন কেৱল নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে নহয়, পৰিয়াল আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে উৎসৰ্গিত হ’ব লাগিব। সংসাৰত প্ৰৱেশ কৰা যুৱকক বুজিব লাগিব যে তেওঁ কেৱল নিজৰ কাৰণে সফলতা বা ধন-সম্পদ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ নিযুক্ত নহয়, বৰঞ্চ পৰিয়ালবৰ্গৰ লগতে আচাৰ্য আৰু অতিথিয়ে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সমাজৰ হিতার্থে তেওঁক নিজৰ আৰ্জন অপিৰ্ত কৰিব লাগিব। সেইকাৰণে অতিথিক দেৱতাৰ সন্মান দিয়া মানে সমাজৰ প্ৰতি দায়িত্ব পালন কৰা আৰু এক জীৱন্ত ধৰ্মীয় দৰ্শনক আদৰ্শ ৰূপে গ্ৰহণ কৰা।

(গ) দীঘল প্রশ্ন। (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ৪ অথবা ৫)

১। ‘ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূলাধাৰ বেদ’ — কথাষাৰ বহলাই লিখা।

উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূলাধাৰ বেদ’ কথাটোৰ গুৰুত্ব অত্যন্ত গভীৰ। বেদক মূলাধাৰ বুলি কোৱা হয় কাৰণ ভাৰতীয় চিন্তা-চেতনা, ধৰ্ম, দর্শন, সমাজব্যৱস্থা আৰু জীৱনদর্শনৰ বীজ বেদতেই নিহিত আছে। ঋগ্বেদৰ মন্ত্ৰসমূহত এক উজ্জ্বল আৰু সমৃদ্ধ সমাজ গঠন কৰাৰ আহ্বান পোৱা যায়, য’ত প্ৰাৰ্থনা, উপাসনা, কৰ্ম আৰু ন্যায়েৰ সমন্বয় ঘটিছে। উপনিষদসমূহত এই আদৰ্শ আধ্যাত্মিক উচ্চতালৈ উন্নীত হৈছে। উপনিষদে শিষ্যক উপদেশ দিয়ে যে জীৱনত সত্য ক’ব, ধৰ্ম পালন কৰিব, অধ্যয়ন আৰু কৰ্মপালনত অনাসক্ত হ’ব, মাতৃ-পিতৃ, আচার্য আৰু অতিথিক দেৱতাৰ দৰে মান্য কৰিব। এই উপদেশৰ পৰা বুজা যায় যে বেদৰ দৰ্শন কেৱল ব্যক্তিগত জীৱনৰ বাবে নহয়, পৰিয়াল আৰু সমাজ জীৱনৰ কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰতো সমান গুৰুত্বপূৰ্ণ। তৈত্তিৰীয় উপনিষদত সুধাক শিক্ষাৰ অন্তত কোৱা হৈছে যে, গৃহস্থ আশ্ৰমত প্ৰৱেশ কৰি বংশধাৰা চলাই লৈ যাবা, সৎপথ এৰি নোযাবা, আৰু আৰ্জিত ধন-সম্পদ নিত্য সংবিভাজনৰ জৰিয়তে সমাজলৈও বিলাবা। উপনিষদই দানক শ্ৰদ্ধাৰে, সামর্থ্য অনুসাৰে আৰু প্ৰেমভাৱে কৰিবলৈ শিকাইছে। তাৰ বিপৰীতে অশ্রদ্ধা বা নামমাত্র দানক নিন্দনীয় বুলি কোৱা হৈছে।

ঈশোপনিষদে এই চিন্তাক অধিক স্পষ্ট কৰি কৈছে যে মানুহে ভোগ কৰিব, কিন্তু সেই ভোগ হ’ব লাগিব ত্যাগপূৰ্ণ মনোভাৱৰে। লোভ-আসক্তিৰ পৰা মুক্ত হৈ, আনৰ সম্পত্তি লৈ লালসা নকৰাকৈ, সংযমপূৰ্ণভাৱে ভোগ কৰাটোৱেই উপনিষদৰ আদৰ্শ। এই দৰ্শনটোকেই পিছলৈ ভগৱদ্গীতাত ‘কৰ্মযোগ’ বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। গীতাই বুজাইছে— মানুহে কাম কৰিবই লাগিব, কাৰণ শৰীৰধাৰী হৈ কাম এৰি বাঁচি থকাৰ উপায় নাই, কিন্তু কামত আসক্ত নোহোৱাকৈ কাম কৰাটোৱেই প্ৰকৃত ধৰ্ম। এইদৰে, বেদ আৰু উপনিষদৰ শিক্ষা একেদৰে ব্যক্তি জীৱনৰ সঠিক পথ প্ৰদৰ্শন কৰি, পৰিয়াল আৰু সমাজ জীৱনৰ সমন্বয় ঘটাইছে।

সেয়েহে বেদক ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূলাধাৰ বুলি কোৱা সঠিক, কাৰণ ইয়াত সত্য, ধৰ্ম, ত্যাগ, বৈৰাগ্য আৰু কৰ্মযোগৰ দৰে মহান আদৰ্শবোৰ প্ৰকাশ পাইছে। এই শিক্ষা অনুসৰি জীৱনৰ লক্ষ্য কেৱল নিজৰ স্বাৰ্থ নহয়, পৰিয়াল আৰু সমাজৰ কল্যাণ সাধনো। অতএব, বেদেই ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ ভিতগঢ়, যি আজিও আমাৰ জীৱনচর্চা, নৈতিকতা আৰু সামাজিক মূল্যবোধত অটুটভাৱে বিৰাজমান।

২। চাৰি আশ্ৰম বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰঃ ভাৰতীয় আদৰ্শত জীৱনৰ চাৰিটা স্তৰৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। এই স্তৰ চাৰিটাকে চাৰি আশ্ৰম বুলি কোৱা হয়। এই চাৰি আশ্ৰম  হৈছে –ব্ৰহ্মচৰ্য, গাৰ্হস্থ্য, বানপ্ৰস্থ আৰু সন্যাস। ব্রহ্মচৰ্য মানে জ্ঞানৰ অৰ্জনৰ সময়ছোৱাক সূচায় যত গুৰুৱে বিদাৰ্থীসকলক বেদৰ মন্ত্র, ঋষিসকলৰ প্রাৰ্থনা, উপনিষদৰ আধ্যাত্মিক স্তৰসমূহ, কৰ্ম কৰাৰ কৌশল, মনোধৰ্মৰ কৰ্ষণ আদিৰ উপদেশ প্রদান কৰে। গাৰ্হস্থ্যই বিশেষকৈ গৃহস্থী জীৱনৰ কৰ্তব্য আৰু সংসাৰত প্রৱেশ কৰাৰ কথা ব্যক্ত কৰে। ভাৰতীয় আদৰ্শ গৃহস্থীজীৱনৰ কৰ্তব্যৰ অন্তত বানপ্রস্থ আৰু সন্ন্যাসৰ বিধান দিয়া হৈছে। এই চাৰি আদৰ্শৰে ভাৰতীয় আদৰ্শৰে এজন মানুহ অনুপ্রাণিত হয়।

৩। বৈৰাগ্য মানে কি? ভাৰতীয় আদৰ্শত কেনেধৰণৰ বৈৰাগ্যৰ কথা কোৱা হৈছে?

উত্তৰঃ সংযতভাৱে জীৱন যাপন কৰি প্ৰাপ্তিতো নিৰাসক্ত হৈ থকাজনেই হ’ল বৈৰাগী।

ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্যই প্রধান স্থান লাভ কৰিছে। উপনিষদৰ যুগত সত্য, ধর্ম, দৈনন্দিন অধ্যয়ন আৰু দানৰ ক্ষেত্ৰত কৰণীয় সম্পর্কে বিদ্যার্থীক দিয়া উপদেশ সততে মন কৰিব লগীয়া বিষয়।

8। গুৰুৱে শিক্ষার্থীক অধ্যয়ন সমাপ্ত হোৱাৰ পিছত কি কি উপদেশ দিছিল?

উত্তৰঃ উপনিষদৰ যুগত শিক্ষা সমাপ্তি হোৱাৰ পিছত গৃহস্থাশ্ৰমত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ওলোৱা বিদ্যাৰ্থীক গুৰুয়ে জীৱনৰ প্ৰধান আদৰ্শবোৰ সোঁৱৰাই দিছিল। গুৰুয়ে কৈছিল যে শিষ্যই সদায় সত্য ক’ব আৰু ধৰ্ম পালন কৰিব, দৈনন্দিন অধ্যয়নৰ পৰা বিচ্যুত নহ’ব। আচাৰ্যক অভীষ্ট দক্ষিণা দি সংসাৰত প্ৰৱেশ কৰি বংশধাৰা অক্ষুণ্ণ ৰাখিব লাগিব। তেওঁলোকে সত্য, ধৰ্ম আৰু কল্যাণকৰ পথ এৰি কেতিয়াও অন্য পথত নাযাব। নিজৰ কল্যাণৰ বাবে কৰণীয় কৰ্মৰ পৰা আঁতৰি নাথাকিব আৰু অৰ্জিত ধন-সম্পদৰ দ্বাৰা সমাজৰ উন্নতি আৰু দেৱকাৰ্য-পিতৃকাৰ্য পালন কৰিব। গুৰুয়ে বিদ্যাৰ্থীক সততে স্মৰণ কৰাই দিছিল যে মাতৃক, পিতৃক আৰু আচার্যক দেৱতাৰ দৰে মান্য কৰিব লাগিব, ডাঙৰৰ ভাল অভ্যাস গ্ৰহণ কৰিব আৰু বেয়া অভ্যাস পৰিহাৰ কৰিব। লগতে অৰ্জিত সম্পত্তি দান কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো গুৰুয়ে বিশেষ উপদেশ দিছিল— দান শ্ৰদ্ধাৰে কৰিব, অশ্ৰদ্ধাযুক্ত মনেৰে কৰা দানক কৰা-নকৰা সমান বুলি গণ্য কৰা হ’ব। সামর্থ্য অনুসৰি দান কৰিব, সলজ্জভাৱে, শ্ৰদ্ধা আৰু প্ৰেমৰ সহিত দান কৰিব। সমাজৰ প্ৰতি দায়িত্ববোধ আৰু সংবিভাজনৰ মনোভাৱেই জীৱনৰ সাৰ অৰ্থ বুলি গুৰুয়ে বুজাই দিছিল। এই সকলো উপদেশে বিদ্যাৰ্থীক শিকাইছিল যে শিক্ষা কেৱল ব্যক্তিগত উন্নতিৰ বাবে নহয়, পৰিয়াল আৰু সমাজ দুয়োটাৰ কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰতো একেটিৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ। সেয়েহে এই উপদেশবোৰে বিদ্যাৰ্থীক কৰ্মময়, সংযমী আৰু সমাজপ্ৰতি দায়িত্বশীল জীৱনৰ পথত আগুৱাই নিবলৈ সহায় কৰিছিল।

৫। ‘ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য’ পাঠটিৰ মূল কথাখিনি তোমাৰ ভাষাত চমুকৈ লিখা।

উত্তৰঃ ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য’ পাঠটিত ভাৰতীয় জীৱন-দৰ্শনৰ মূল সাৰকথা প্ৰকাশ পাইছে। ভাৰতীয় সভ্যতা আৰু সংস্কৃতি বেদক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে আৰু বেদৰ শিক্ষা অনুসৰি কৰ্মেই ধৰ্ম বুলি মানা হৈছে। এই আদৰ্শক উপনিষদ আৰু ভগবদ্গীতাত অধিক স্পষ্টকৈ দাঙি ধৰিছে। পাঠটিত বুজোৱা হৈছে যে প্ৰকৃত ত্যাগ মানে নথকাৰ বাবে নোপোৱাৰ বিৰক্তি নহয় বা অজশ্ৰ সম্পদ থাকিও নামমাত্ৰ দান নহয়। প্ৰকৃত ত্যাগ মানে থাকিও সংযতভাৱে ভোগ কৰা আৰু সংবিভাজনৰ দ্বাৰা সমাজৰ কল্যাণ আৰু সমৃদ্ধিৰ পথ প্ৰসস্ত কৰা। আনহাতে বৈৰাগ্য মানে হ’ল ইন্দ্ৰিয় সংযম আৰু জীৱনত নিষ্কামভাৱে কাম কৰি যোৱা। উপনিষদই বুজাইছে যে মানুহৰ দায়িত্ব কেৱল নিজৰ স্বাৰ্থ বা পৰিয়ালৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নহয়, ই সমাজলৈ বিস্তৃত। এজন মানুহে নিজৰ পৰিয়ালক যেনে সঠিকপথত আগবঢ়াব লাগে, তেনেকৈ সমাজৰ প্ৰতি দায়িত্ব পালন কৰাটোও এক অনিবাৰ্য কৰ্তব্য। সেয়ে উপনিষদৰ যুগত আচাৰ্যই শিষ্যক উপদেশ দিছিল— সত্য ক’ব, ধৰ্ম পালন কৰিব, অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখিব, মাতৃ-পিতৃ-আচার্যক দেৱতাৰ দৰে মান্য কৰিব আৰু অৰ্জিত সম্পত্তি শ্ৰদ্ধাৰে, প্ৰেমভাৱে দান কৰিব। পাঠটোৱে বিশেষকৈ দাঙি ধৰিছে যে বৈৰাগ্য মানে জীৱনৰ পৰা পলায়ন নহয়, কাম ত্যাগ নহয়; বৰঞ্চ কাম কৰি থাকিও তাত আসক্ত নহৈ নিৰাসক্তভাৱে জীৱনৰ কৰ্তব্য সম্পন্ন কৰা। সত্য, ধৰ্ম, ত্যাগ আৰু বৈৰাগ্য এই চাৰিখনেই হৈছে জীৱনদৰ্শনৰ মূল স্তম্ভ, যাৰ জৰিয়তে ব্যক্তি জীৱনৰ উন্নতি হয় আৰু এক সমৃদ্ধ, সুস্থিৰ সমাজ গঢ়ি উঠে। সেয়েহে এই পাঠত স্পষ্টকৈ কোৱা হৈছে যে প্ৰাচীন আদৰ্শক আজিৰ যুগতো অনুকৰণীয় বুলি মানি চলা উচিত।