SEBA Class 10 Science Notes Chapter 16 প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনা Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 10 Science Notes Chapter 16 প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনা and select need one. SEBA Class 10 General Science Important Notes in Assamese Download PDF.
SEBA Class 10 Science Notes Chapter 16 প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনা
Also, you can read the SEBA book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 10 Science Study Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given SEBA Class 10 Science Study Material Assamese Medium for All Chapters, You can practice these here.
প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনা
Chapter: 16
| IMPORTANT NOTES |
১. প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনা কিয় প্ৰয়োজন? (Why Do We Need to Manage Our Resources?)
প্ৰকৃতিৰ পৰা পোৱা বায়ু, পানী, মাটি, বনাঞ্চল, বন্যপ্ৰাণী, কয়লা আৰু পেট্ৰ’লিয়াম আদি সম্পদক প্ৰাকৃতিক সম্পদ বোলে।
প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে ব্যৱস্থাপনা অতি প্ৰয়োজনীয়।
প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজনীয়তা:
- প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহ সীমিত আৰু ইয়াৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে ভৱিষ্যতে অভাৱৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
- ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবেও সম্পদসমূহ সংৰক্ষণ কৰা উচিত।
- সম্পদৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত পৰিৱেশৰ ক্ষতি কম কৰিব লাগে।
- সম্পদসমূহৰ সমবণ্টন আৰু বহনক্ষম ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰিব লাগে।
২. বন আৰু বন্যপ্ৰাণী (Forests and Wildlife)
বনাঞ্চল আৰু বন্যপ্ৰাণী পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। বনাঞ্চলে মাটি সংৰক্ষণ, বৰষুণত সহায়, অক্সিজেন যোগান আৰু বিভিন্ন জীৱৰ বাসস্থান প্ৰদান কৰে।
বনাঞ্চলৰ অংশীদাৰ (Stakeholders)
বনাঞ্চলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল বা ইয়াৰ ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ সৈতে জড়িত লোকসকলক বনাঞ্চলৰ অংশীদাৰ বোলে।
প্ৰধান অংশীদাৰসমূহ হ’ল—
(i) বনাঞ্চলৰ ভিতৰত বা ওচৰত বাস কৰা স্থানীয় লোক।
(ii) চৰকাৰৰ বন বিভাগ।
(iii) উদ্যোগপতি আৰু বনজ সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰা ব্যৱসায়ী।
(iv) বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ বাবে কাম কৰা সংগঠন।
বন সংৰক্ষণৰ আন্দোলন
চিপকো আন্দোলন (Chipko Movement): গছ কটা বন্ধ কৰিবলৈ গছক সাবটি ধৰি ৰক্ষা কৰাৰ আন্দোলনক চিপকো আন্দোলন বোলে। এই আন্দোলনে বন সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।
বহনক্ষম বন ব্যৱস্থাপনা (Sustainable Management)
বৰ্তমানৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰাৰ লগতে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণ কৰি ৰখাকে বহনক্ষম ব্যৱস্থাপনা বোলে।
ইয়াৰ বাবে বনাঞ্চলৰ সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰোঁতে গছ-গছনি আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ ক্ষতি কমাব লাগে।
৩. পানী সকলোৰে বাবে (Water for All)
পানী জীৱনৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰাকৃতিক সম্পদ। খোৱা, কৃষি, উদ্যোগ আৰু দৈনন্দিন কাম-কাজত পানীৰ ব্যৱহাৰ হয়।
পানীৰ অভাৱ ৰোধ কৰিবলৈ পানীৰ সঠিক ব্যৱহাৰ, সংৰক্ষণ আৰু পুনৰ্ভৰণৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা উচিত।
বৃহৎ বান্ধ (Dams)
নদীৰ পানী জমা কৰি ৰাখিবলৈ নিৰ্মাণ কৰা বৃহৎ বাধক বান্ধ বোলে।
বান্ধৰ সুবিধা:
- জলসিঞ্চনৰ বাবে পানী যোগান ধৰে।
- জলবিদ্যুৎ উৎপাদনত সহায় কৰে।
- খোৱা পানীৰ যোগান আৰু বান নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰিব পাৰে।
বান্ধৰ অসুবিধা:
- বৃহৎ অঞ্চল পানীৰ তলত ডুব যাব পাৰে।
- মানুহক নিজৰ বাসস্থান এৰি আন ঠাইলৈ যাবলগীয়া হয়।
- বনাঞ্চল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থানৰ ক্ষতি হয়।
নৰ্মদা বচাও আন্দোলন (Narmada Bachao Andolan)
নৰ্মদা নদীৰ ওপৰত বৃহৎ বান্ধ নিৰ্মাণৰ ফলত স্থানচ্যুত হোৱা লোকসকলৰ পুনৰ সংস্থাপন আৰু পৰিৱেশৰ ক্ষতিৰ বিৰুদ্ধে হোৱা আন্দোলনক নৰ্মদা বচাও আন্দোলন বোলে।
পানী সংগ্ৰহ (Water Harvesting)
বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ কৰি ভৱিষ্যতে ব্যৱহাৰ কৰা বা মাটিৰ তলৰ পানীৰ স্তৰ বৃদ্ধি কৰাকে পানী সংগ্ৰহ বোলে।
পানী সংগ্ৰহৰ সুবিধা:
- পানীৰ অপচয় কমায়।
- ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ স্তৰ বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰে।
- খৰাং পৰিস্থিতিত পানীৰ অভাৱ কমায়।
পৰম্পৰাগত পানী সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা:
- খাডিন (Khadin)
- নাডী (Nadi)
- বান্ধিছ (Bandhis)
- তাল (Tal)
- আহাৰ-পাইন (Ahar-Pyne)
- কুলহ (Kulhs)

৪. কয়লা আৰু পেট্ৰ’লিয়াম (Coal and Petroleum)
কয়লা আৰু পেট্ৰ’লিয়াম হৈছে জীৱাশ্ম ইন্ধন। এইবোৰ গঠন হ’বলৈ লাখ লাখ বছৰ লাগে আৰু ইয়াৰ পৰিমাণ সীমিত।
কয়লা (Coal): প্ৰাচীন উদ্ভিদৰ অৱশিষ্ট পদাৰ্থৰ পৰা বহু বছৰ ধৰি তাপ আৰু চাপৰ প্ৰভাৱত কয়লা সৃষ্টি হয়।
পেট্ৰ’লিয়াম (Petroleum): সাগৰীয় জীৱৰ অৱশিষ্ট পদাৰ্থৰ পৰা বহু বছৰ ধৰি তাপ আৰু চাপৰ প্ৰভাৱত পেট্ৰ’লিয়াম সৃষ্টি হয়।
কয়লা আৰু পেট্ৰ’লিয়াম সংৰক্ষণৰ উপায়:
- বিদ্যুৎ আৰু ইন্ধনৰ অপচয় ৰোধ কৰা।
- ব্যক্তিগত বাহনৰ সলনি ৰাজহুৱা পৰিবহণ ব্যৱহাৰ কৰা।
- প্ৰয়োজন নোহোৱাৰ সময়ত বৈদ্যুতিক সঁজুলি বন্ধ কৰা।
- শক্তি-সঞ্চয়ী সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা।
- সৌৰ শক্তি আৰু বায়ু শক্তিৰ দৰে বিকল্প শক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
৫. প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বহনক্ষম ব্যৱস্থাপনা (An Overview of Natural Resources Management)
প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে তিনিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ নীতি অনুসৰণ কৰা উচিত—
(ক) Reduce (হ্ৰাস কৰা): সম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু অপচয় কমোৱা।
(খ) Reuse (পুনৰ ব্যৱহাৰ): কোনো বস্তু পেলাই দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা।
(গ) Recycle (পুনঃপ্ৰক্ৰিয়াকৰণ): পেলনীয়া সামগ্ৰী প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি নতুন সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰা।
এই তিনিটা নীতিক একেলগে 3R নীতি বুলি কোৱা হয়।
Subject Ka Complete Video Solution Dekhein
Step-by-step easy concept explanation aur full questions Answer ke liye watch karein ya app download karein:

