Winter maha offer Class 10 & 12 Bundles @ ₹299 ₹599
Ends in:
03d
14h
35m
40s

SEBA Class 10 Science Notes Chapter 14 শক্তিৰ উৎসসমূহ

SEBA Class 10 Science Notes Chapter 14 শক্তিৰ উৎসসমূহ Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 10 Science Notes Chapter 14 শক্তিৰ উৎসসমূহ and select need one. SEBA Class 10 General Science Important Notes in Assamese Download PDF.

SEBA Class 10 Science Notes Chapter 14 শক্তিৰ উৎসসমূহ

Also, you can read the SEBA book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 10 Science Study Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given SEBA Class 10 Science Study Material Assamese Medium for All Chapters, You can practice these here.

Chapter: 14

IMPORTANT NOTES

১. শক্তিৰ উৎস (Sources of Energy)

যিবোৰ উৎসৰ পৰা আমি বিভিন্ন কামৰ বাবে শক্তি লাভ কৰোঁ, সেইবোৰক শক্তিৰ উৎস বোলে।

এটা ভাল শক্তিৰ উৎসৰ বৈশিষ্ট্য:

  • ই প্ৰতি একক আয়তন বা ভৰৰ পৰা অধিক শক্তি দিব লাগে।
  • ইয়াক সহজে সংৰক্ষণ আৰু পৰিবহণ কৰিব পৰা হ’ব লাগে।
  • ইয়াৰ ব্যৱহাৰ সহজ আৰু কম খৰচী হ’ব লাগে।
  • ইয়াৰ দ্বাৰা পৰিৱেশৰ প্ৰদূষণ কম হ’ব লাগে।

শক্তিৰ উৎসসমূহক প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয়—

(i) পৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস (Conventional Sources of Energy)

(ii) অপৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস (Non-conventional Sources of Energy)

২. পৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস (Conventional Sources of Energy)

দীৰ্ঘদিন ধৰি ব্যৱহাৰ হৈ অহা শক্তিৰ উৎসসমূহক পৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস বোলে।

(ক) জীৱাশ্ম ইন্ধন (Fossil Fuels)

কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ আদি জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ উদাহৰণ।

  • এইবোৰ প্ৰাকৃতিকভাৱে গঠন হ’বলৈ লাখ লাখ বছৰ লাগে।
  • এইবোৰ সীমিত পৰিমাণত উপলব্ধ আৰু পুনৰ সৃষ্টি হ’বলৈ বহু সময় লাগে।
  • জ্বলোৱাৰ সময়ত কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড আৰু অন্যান্য প্ৰদূষক গেছ নিৰ্গত হয়।
  • এইবোৰৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে বায়ু প্ৰদূষণ আৰু গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি কৰে।

(খ) তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ (Thermal Power Plant)

কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম বা প্ৰাকৃতিক গেছ জ্বলাই পানী গৰম কৰি বাষ্প উৎপন্ন কৰা হয়। এই বাষ্পৰ সহায়ত টাৰ্বাইন ঘূৰাই বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰা হয়।

(গ) জলবিদ্যুৎ শক্তি (Hydro Power Plant)

নদী বা বান্ধত জমা কৰা পানীৰ উচ্চতাৰ পৰা লাভ কৰা শক্তি ব্যৱহাৰ কৰি টাৰ্বাইন ঘূৰোৱা হয় আৰু বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰা হয়।

  • ই নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস।
  • জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে বৃহৎ বান্ধৰ প্ৰয়োজন হয়।
  • বান্ধ নিৰ্মাণৰ ফলত বনাঞ্চল আৰু পৰিৱেশৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে।

(ঘ) জৈৱ ভৰ (Biomass)

উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ পৰা পোৱা জৈৱ পদাৰ্থক জৈৱ ভৰ বোলে।

উদাহৰণ: কাঠ, গোবৰ, কৃষিজাত আৱৰ্জনা আদি।

জৈৱ গেছ (Biogas): গোবৰ আৰু অন্যান্য জৈৱ আৱৰ্জনাৰ অক্সিজেনৰ অনুপস্থিতিত পচন ঘটাই উৎপন্ন কৰা গেছক জৈৱ গেছ বোলে।

  • ইয়াৰ প্ৰধান উপাদান মিথেন।
  • ইয়াক ৰন্ধন আৰু পোহৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
  • জৈৱ গেছ উৎপাদনৰ পিছত পোৱা অৱশিষ্ট পদাৰ্থ সাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

(ঙ) বায়ু শক্তি (Wind Energy)

বায়ুৰ গতিশক্তি ব্যৱহাৰ কৰি টাৰ্বাইন ঘূৰাই বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰা হয়। ইয়াক বায়ু শক্তি বোলে।

  • ই নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস।
  • ইয়াৰ ব্যৱহাৰত বায়ু প্ৰদূষণ নহয়।
  • বায়ু শক্তি উৎপাদনৰ বাবে অধিক বেগেৰে বতাহ বলি থকা অঞ্চলৰ প্ৰয়োজন হয়।

৩. অপৰম্পৰাগত বা নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস (Non-conventional Sources of Energy)

যিবোৰ শক্তিৰ উৎস প্ৰাকৃতিকভাৱে পুনৰ সৃষ্টি হয় আৰু দীৰ্ঘদিন ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, সেইবোৰক নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস বোলে।

(ক) সৌৰ শক্তি (Solar Energy)

সূৰ্যৰ পৰা পোৱা শক্তিক সৌৰ শক্তি বোলে।

  • সৌৰ কুকাৰত সূৰ্যৰ তাপ ব্যৱহাৰ কৰি খাদ্য ৰন্ধা হয়।
  • সৌৰ পানী গৰম কৰা যন্ত্ৰৰ সহায়ত পানী গৰম কৰা হয়।
  • সৌৰ কোষৰ সহায়ত সূৰ্যৰ পোহৰক বৈদ্যুতিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়।

সৌৰ কোষ (Solar Cell): সূৰ্যৰ পোহৰক পোনপটীয়াকৈ বৈদ্যুতিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা সঁজুলিক সৌৰ কোষ বোলে।

(খ) সাগৰৰ পৰা শক্তি (Energy from the Sea)

সাগৰৰ পৰা বিভিন্ন ধৰণে শক্তি আহৰণ কৰিব পাৰি।

  • জোৱাৰ-ভাটা শক্তি (Tidal Energy): সাগৰৰ পানীৰ জোৱাৰ-ভাটাৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা শক্তি।
  • ঢৌ শক্তি (Wave Energy): সাগৰৰ ঢৌৰ গতিৰ পৰা পোৱা শক্তি।
  • সাগৰীয় তাপীয় শক্তি (Ocean Thermal Energy): সাগৰৰ উপৰিভাগ আৰু গভীৰ পানীৰ উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্য ব্যৱহাৰ কৰি পোৱা শক্তি।

(গ) ভূ-তাপীয় শক্তি (Geothermal Energy)

পৃথিৱীৰ ভিতৰত সঞ্চিত তাপীয় শক্তিক ভূ-তাপীয় শক্তি বোলে। ভূগৰ্ভৰ গৰম পানী আৰু বাষ্প ব্যৱহাৰ কৰি এই শক্তিৰ পৰা বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰিব পাৰি।

(ঘ) নিউক্লীয় শক্তি (Nuclear Energy)

পৰমাণুৰ নিউক্লিয়াছৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা শক্তিক নিউক্লীয় শক্তি বোলে।

নিউক্লীয় বিভাজন (Nuclear Fission): গধুৰ পৰমাণুৰ নিউক্লিয়াছ ভাঙি সৰু সৰু নিউক্লিয়াছত পৰিণত হোৱাৰ সময়ত বৃহৎ পৰিমাণৰ শক্তি নিৰ্গত হয়। ইয়াক নিউক্লীয় বিভাজন বোলে।

নিউক্লীয় সংযোজন (Nuclear Fusion): দুটা বা ততোধিক পাতল নিউক্লিয়াছ লগ লাগি গধুৰ নিউক্লিয়াছ গঠন কৰাৰ সময়ত বৃহৎ পৰিমাণৰ শক্তি নিৰ্গত হয়। ইয়াক নিউক্লীয় সংযোজন বোলে।

সূৰ্যৰ শক্তি নিউক্লীয় সংযোজন প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত উৎপন্ন হয়।

৪. শক্তিৰ উৎসসমূহৰ পৰিৱেশৰ ওপৰত প্ৰভাৱ (Environmental Consequences)

শক্তি উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰৰ ফলত পৰিৱেশৰ ওপৰত বিভিন্ন প্ৰভাৱ পৰে।

  • জীৱাশ্ম ইন্ধন জ্বলোৱাৰ ফলত বায়ু প্ৰদূষণ হয়।
  • কাৰ্বন ডাই-অক্সাইডৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পালে গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি হয়।
  • বৃহৎ বান্ধ নিৰ্মাণৰ ফলত বনাঞ্চল আৰু প্ৰাকৃতিক বাসস্থান ধ্বংস হ’ব পাৰে।
  • পাৰমাণৱিক শক্তিৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা তেজস্ক্ৰিয় আৱৰ্জনা পৰিৱেশৰ বাবে বিপজ্জনক।

সেয়েহে শক্তিৰ ব্যৱহাৰ কৰোঁতে পৰিৱেশৰ ক্ষতি কম কৰা উচিত।

৫. শক্তিৰ উৎসসমূহ কিমান দিনলৈ চলিব? (How Long Will an Energy Source Last?)

কিছুমান শক্তিৰ উৎস সীমিত আৰু এদিন শেষ হৈ যাব পাৰে। যেনে— কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ।

আনহাতে সৌৰ শক্তি, বায়ু শক্তি আৰু জলবিদ্যুৎ আদি নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস প্ৰাকৃতিকভাৱে পুনৰ সৃষ্টি হয়।

সেয়েহে ভৱিষ্যতৰ বাবে শক্তি সংৰক্ষণ আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা অতি প্ৰয়োজনীয়।

NEW VIDEO CLASS

Subject Ka Complete Video Solution Dekhein

Step-by-step easy concept explanation aur full questions Answer ke liye watch karein ya app download karein:

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Scroll to Top