Winter maha offer Class 10 & 12 Bundles @ ₹299 ₹599
Ends in:
03d
14h
35m
40s

SEBA Class 10 Science Notes Chapter 11 মানুহৰ চকু আৰু বাৰেবৰণীয়া পৃথিৱী

SEBA Class 10 Science Notes Chapter 11 মানুহৰ চকু আৰু বাৰেবৰণীয়া পৃথিৱী Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 10 Science Notes Chapter 11 মানুহৰ চকু আৰু বাৰেবৰণীয়া পৃথিৱী and select need one. SEBA Class 10 General Science Important Notes in Assamese Download PDF.

SEBA Class 10 Science Notes Chapter 11 মানুহৰ চকু আৰু বাৰেবৰণীয়া পৃথিৱী

Also, you can read the SEBA book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 10 Science Study Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given SEBA Class 10 Science Study Material Assamese Medium for All Chapters, You can practice these here.

Chapter: 11

IMPORTANT NOTES

১. মানুহৰ চকু (The Human Eye)

মানুহৰ চকু এটা অতি সংবেদনশীল অনুভূতি ইন্দ্ৰিয়। ইয়াৰ সহায়ত আমি বিভিন্ন বস্তু দেখা পাওঁ। চকুৰ লেনছৰ সহায়ত প্ৰতিবিম্ব অক্ষিপটত গঠন হয়।

চকুৰ প্ৰধান অংশসমূহ:

(i) কৰ্ণিয়া (Cornea): চকুৰ সন্মুখৰ স্বচ্ছ অংশ। ইয়াৰ মাজেৰে পোহৰ চকুত প্ৰৱেশ কৰে।

(ii) আইৰিছ (Iris): চকুৰ মণিৰ আকাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

(iii) চকুৰ মণি (Pupil): চকুত প্ৰৱেশ কৰা পোহৰৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

(iv) চকুৰ লেনছ (Eye Lens): পোহৰ প্ৰতিসৰণ কৰি অক্ষিপটত প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে।

(v) অক্ষিপট (Retina): ইয়াত বস্তুৰ বাস্তৱ আৰু ওলোটা প্ৰতিবিম্ব গঠন হয়।

(vi) দৃষ্টিস্নায়ু (Optic Nerve): অক্ষিপটৰ পৰা সংকেত মগজুলৈ প্ৰেৰণ কৰে।

২. উপযোজন ক্ষমতা (Power of Accommodation)

চকুৰ লেনছৰ ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্য সলনি কৰি বিভিন্ন দূৰত্বত থকা বস্তু স্পষ্টকৈ দেখাৰ ক্ষমতাক উপযোজন ক্ষমতা বোলে।

  • চিলিয়াৰী পেশীৰ সহায়ত চকুৰ লেনছৰ বক্ৰতা সলনি হয়।
  • ওচৰৰ বস্তু চাবলৈ লেনছৰ বক্ৰতা বৃদ্ধি পায় আৰু ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্য কমে।
  • দূৰৰ বস্তু চাবলৈ লেনছৰ বক্ৰতা কমে আৰু ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্য বাঢ়ে।
  • সুস্থ চকুৰ নিকট বিন্দু প্ৰায় ২৫ ছেণ্টিমিটাৰ।
  • সুস্থ চকুৰ দূৰ বিন্দু অসীমত অৱস্থিত।

৩. দৃষ্টিৰ বিকাৰ আৰু তাৰ প্ৰতিকাৰ (Defects of Vision and Their Correction)

(ক) মায়’পিয়া বা নিকট দৃষ্টিদোষ (Myopia)

এই বিকাৰ থকা ব্যক্তিয়ে ওচৰৰ বস্তু স্পষ্টকৈ দেখে, কিন্তু দূৰৰ বস্তু স্পষ্টকৈ দেখা নাপায়।

কাৰণ:

  • চকুৰ লেনছৰ বক্ৰতা অত্যধিক হোৱা।
  • অক্ষিগোলকৰ দৈৰ্ঘ্য বৃদ্ধি হোৱা।

প্ৰতিকাৰ: উপযুক্ত অৱতল লেনছ ব্যৱহাৰ কৰি মায়’পিয়া সংশোধন কৰিব পাৰি।

(খ) হাইপাৰমেট্ৰ’পিয়া বা দূৰ দৃষ্টিদোষ (Hypermetropia)

এই বিকাৰ থকা ব্যক্তিয়ে দূৰৰ বস্তু স্পষ্টকৈ দেখে, কিন্তু ওচৰৰ বস্তু স্পষ্টকৈ দেখা নাপায়।

কাৰণ:

  • চকুৰ লেনছৰ ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্য বৃদ্ধি হোৱা।
  • অক্ষিগোলকৰ দৈৰ্ঘ্য কম হোৱা।

প্ৰতিকাৰ: উপযুক্ত উত্তল লেনছ ব্যৱহাৰ কৰি এই বিকাৰ সংশোধন কৰিব পাৰি।

(গ) প্ৰেছবায়’পিয়া (Presbyopia)

বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে চকুৰ উপযোজন ক্ষমতা কমি যোৱা অৱস্থাক প্ৰেছবায়’পিয়া বোলে।

কাৰণ: চিলিয়াৰী পেশী দুৰ্বল হোৱা আৰু চকুৰ লেনছৰ নমনীয়তা কমি যোৱা।

প্ৰতিকাৰ: দ্বি-ফ’কাছযুক্ত লেনছ ব্যৱহাৰ কৰি এই বিকাৰ সংশোধন কৰিব পাৰি।

৪. প্ৰিজমৰ মাজেৰে পোহৰৰ প্ৰতিসৰণ (Refraction of Light Through a Prism)

কাঁচৰ প্ৰিজমৰ মাজেৰে পোহৰ পাৰ হওঁতে ইয়াৰ দিশ সলনি হয়। এই ঘটনাক পোহৰৰ প্ৰতিসৰণ বোলে।

  • প্ৰিজমৰ দুটা ত্ৰিভুজাকাৰ সমতল পৃষ্ঠ আৰু তিনিটা আয়তাকাৰ পাৰ্শ্বীয় পৃষ্ঠ থাকে।
  • প্ৰিজমৰ মাজেৰে পোহৰ পাৰ হওঁতে নিৰ্গত ৰশ্মিৰ দিশ সলনি হয়।
  • আপতন কোণ, প্ৰতিসৰণ কোণ আৰু নিৰ্গত কোণ প্ৰিজমৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ।

৫. কাঁচৰ প্ৰিজমৰ দ্বাৰা বগা পোহৰৰ বিচ্ছুৰণ (Dispersion of White Light)

বগা পোহৰ কাঁচৰ প্ৰিজমৰ মাজেৰে পাৰ হ’লে সাতটা ৰঙত বিভক্ত হয়। এই ঘটনাক পোহৰৰ বিচ্ছুৰণ বোলে।

বগা পোহৰৰ সাতটা ৰং হ’ল—

বেঙুনীয়া, ঘন নীলা, নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, কমলা আৰু ৰঙা। এই সাতটা ৰঙৰ সমষ্টিক VIBGYOR বুলি কোৱা হয়।

  • বেঙুনীয়া ৰং সৰ্বাধিক বেঁকা হয়।
  • ৰঙা ৰং সৰ্বনিম্ন বেঁকা হয়।
  • বৰষুণৰ পিছত আকাশত ৰামধেনু সৃষ্টি হোৱাটো প্ৰাকৃতিক বিচ্ছুৰণৰ উদাহৰণ।

৬. বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰতিসৰণ (Atmospheric Refraction)

পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলৰ বিভিন্ন স্তৰৰ ঘনত্ব বেলেগ বেলেগ। এই স্তৰসমূহৰ মাজেৰে পোহৰ পাৰ হওঁতে প্ৰতিসৰণ ঘটে। ইয়াক বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰতিসৰণ বোলে।

বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰতিসৰণৰ উদাহৰণ:

  • তৰাৰ তিৰবিৰণি।
  • আগতীয়াকৈ সূৰ্যোদয়।
  • পলমকৈ সূৰ্যাস্ত।

তৰাৰ তিৰবিৰণি (Twinkling of Stars)

বায়ুমণ্ডলৰ বিভিন্ন স্তৰৰ মাজেৰে তৰাৰ পোহৰ পাৰ হওঁতে বাৰে বাৰে প্ৰতিসৰণ ঘটে। ফলত তৰাৰ আপাত অৱস্থান আৰু উজ্জ্বলতা সলনি হোৱা যেন লাগে। ইয়াৰ বাবে তৰাবোৰ তিৰবিৰাই থকা যেন দেখা যায়।

আগতীয়াকৈ সূৰ্যোদয় আৰু পলমকৈ সূৰ্যাস্ত

বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰতিসৰণৰ বাবে প্ৰকৃত সূৰ্যোদয়ৰ প্ৰায় ২ মিনিট আগতেই সূৰ্য দেখা যায় আৰু প্ৰকৃত সূৰ্যাস্তৰ প্ৰায় ২ মিনিট পিছলৈকে সূৰ্য দেখা যায়।

৭. পোহৰৰ বিক্ষেপণ (Scattering of Light)

পোহৰ বায়ুমণ্ডলৰ ধূলিকণা, পানীৰ ক্ষুদ্ৰ কণা আৰু অন্যান্য কণাৰ লগত সংঘৰ্ষ হ’লে বিভিন্ন দিশলৈ বিয়পি পৰে। এই ঘটনাক পোহৰৰ বিক্ষেপণ বোলে।

টিণ্ডেল পৰিঘটনা (Tyndall Effect)

যেতিয়া পোহৰৰ ৰশ্মি অতি সূক্ষ্ম কণাযুক্ত মাধ্যমৰ মাজেৰে পাৰ হয়, তেতিয়া পোহৰৰ ৰশ্মিৰ পথ দৃশ্যমান হয়। এই পৰিঘটনাক টিণ্ডেল পৰিঘটনা বোলে।

উদাহৰণ: ধোঁৱা বা ধূলিকণাযুক্ত কোঠাত পোহৰৰ ৰশ্মিৰ পথ দেখা পোৱা যায়।

আকাশৰ ৰং নীলা কিয়?

সূৰ্যৰ পোহৰ বায়ুমণ্ডলৰ মাজেৰে পাৰ হওঁতে নীলা ৰঙৰ পোহৰ আন ৰঙৰ তুলনাত অধিক বিক্ষিপ্ত হয়। সেয়েহে আকাশ নীলা দেখা যায়।

সূৰ্যোদয় আৰু সূৰ্যাস্তৰ সময়ত সূৰ্য ৰঙা কিয় দেখা যায়?

সূৰ্যোদয় আৰু সূৰ্যাস্তৰ সময়ত সূৰ্যৰ পোহৰে বায়ুমণ্ডলৰ মাজেৰে অধিক দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰিব লাগে। এই সময়ত নীলা আৰু কম তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ পোহৰ অধিক বিক্ষিপ্ত হয়। ৰঙা পোহৰ কম বিক্ষিপ্ত হৈ আমাৰ চকুত পৰে। সেয়েহে সূৰ্য ৰঙা দেখা যায়।

NEW VIDEO CLASS

Subject Ka Complete Video Solution Dekhein

Step-by-step easy concept explanation aur full questions Answer ke liye watch karein ya app download karein:

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Scroll to Top