SEBA Class 10 Science Notes Chapter 15 আমাৰ পৰিৱেশ Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 10 Science Notes Chapter 15 আমাৰ পৰিৱেশ and select need one. SEBA Class 10 General Science Important Notes in Assamese Download PDF.
SEBA Class 10 Science Notes Chapter 15 আমাৰ পৰিৱেশ
Also, you can read the SEBA book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 10 Science Study Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given SEBA Class 10 Science Study Material Assamese Medium for All Chapters, You can practice these here.
আমাৰ পৰিৱেশ
Chapter: 15
| IMPORTANT NOTES |
১. পৰিৱেশ (Environment)
আমাৰ চাৰিওফালে থকা জীৱিত আৰু নিৰ্জীৱ উপাদানসমূহৰ সমষ্টিক পৰিৱেশ বোলে। পৰিৱেশৰ উপাদানসমূহে পৰস্পৰৰ সৈতে ক্ৰিয়া-প্ৰতিক্ৰিয়া কৰি পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰে।
পৰিৱেশৰ উপাদানসমূহ দুটা ভাগত বিভক্ত—
(i) জৈৱিক উপাদান (Biotic Components): উদ্ভিদ, প্ৰাণী, অণুজীৱ আদি।
(ii) অজৈৱিক উপাদান (Abiotic Components): বায়ু, পানী, মাটি, সূৰ্যৰ পোহৰ, উষ্ণতা আদি।
২. জীৱ-নিম্নীকৰণযোগ্য আৰু জীৱ-অনিম্নীকৰণযোগ্য পদাৰ্থ
জীৱ-নিম্নীকৰণযোগ্য পদাৰ্থ (Biodegradable Substances): যিবোৰ পদাৰ্থ অণুজীৱৰ দ্বাৰা সহজে ভাঙি সৰল পদাৰ্থলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়, সেইবোৰক জীৱ-নিম্নীকৰণযোগ্য পদাৰ্থ বোলে।
উদাহৰণ: শাক-পাচলিৰ বাকলি, কাগজ, কাঠ, গোবৰ আদি।
জীৱ-অনিম্নীকৰণযোগ্য পদাৰ্থ (Non-biodegradable Substances): যিবোৰ পদাৰ্থ অণুজীৱৰ দ্বাৰা সহজে বিয়োজিত নহয়, সেইবোৰক জীৱ-অনিম্নীকৰণযোগ্য পদাৰ্থ বোলে।
উদাহৰণ: প্লাষ্টিক, কাঁচ, কীটনাশক, পলিথিন আদি।
৩. পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ (Ecosystem)
কোনো এক নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ জীৱিত আৰু নিৰ্জীৱ উপাদানসমূহে পৰস্পৰৰ সৈতে ক্ৰিয়া-প্ৰতিক্ৰিয়া কৰি গঠন কৰা ব্যৱস্থাক পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ বোলে।
পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ প্ৰধান উপাদানসমূহ:
(i) উৎপাদক (Producers): সেউজীয়া উদ্ভিদে সালোক-সংশ্লেষণৰ দ্বাৰা নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰে।
(ii) উপভোক্তা (Consumers): যিবোৰ জীৱই খাদ্যৰ বাবে আন জীৱৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
(iii) বিয়োজক (Decomposers): বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰে মৃত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ দেহ পচাই সৰল পদাৰ্থলৈ পৰিৱৰ্তন কৰে।
৪. খাদ্য শৃংখল আৰু খাদ্য জাল (Food Chain and Food Web)
খাদ্য শৃংখল (Food Chain): এটা জীৱৰ পৰা আন এটা জীৱলৈ খাদ্য আৰু শক্তি স্থানান্তৰ হোৱা ক্ৰমক খাদ্য শৃংখল বোলে।
উদাহৰণ:
ঘাঁহ → ফৰিং → ভেকুলী → সাপ → ঈগল
খাদ্য জাল (Food Web): এটা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত বহুতো খাদ্য শৃংখল পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ গঠন কৰা জালিকাক খাদ্য জাল বোলে।
পুষ্টিস্তৰ (Trophic Level): খাদ্য শৃংখলত প্ৰতিটো খাদ্য গ্ৰহণৰ স্তৰক পুষ্টিস্তৰ বোলে।
- প্ৰথম পুষ্টিস্তৰ — উৎপাদক।
- দ্বিতীয় পুষ্টিস্তৰ — প্ৰাথমিক উপভোক্তা।
- তৃতীয় পুষ্টিস্তৰ — দ্বিতীয় উপভোক্তা।
- চতুৰ্থ পুষ্টিস্তৰ — তৃতীয় উপভোক্তা।
১০% নিয়ম (10% Law): খাদ্য শৃংখলৰ এটা পুষ্টিস্তৰৰ পৰা পৰৱৰ্তী পুষ্টিস্তৰলৈ মাত্ৰ প্ৰায় ১০% শক্তিহে স্থানান্তৰিত হয়। বাকী শক্তিৰ অধিকাংশ জীৱৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱহাৰ হয় আৰু তাপ হিচাপে হেৰাই যায়।


৫. শক্তিৰ প্ৰবাহ (Flow of Energy)
পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত শক্তিৰ প্ৰধান উৎস হৈছে সূৰ্য।
- সেউজীয়া উদ্ভিদে সূৰ্যৰ পোহৰৰ সহায়ত খাদ্য প্ৰস্তুত কৰে।
- খাদ্যৰ জৰিয়তে শক্তি উৎপাদকৰ পৰা উপভোক্তালৈ স্থানান্তৰিত হয়।
- খাদ্য শৃংখলত শক্তিৰ প্ৰবাহ একমুখী।
- প্ৰতিটো পুষ্টিস্তৰত শক্তিৰ পৰিমাণ কমি যায়।

৬. জৈৱিক বিবৰ্ধন (Biological Magnification)
খাদ্য শৃংখলৰ প্ৰতিটো পৰৱৰ্তী পুষ্টিস্তৰত জীৱৰ দেহত অপচনশীল ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ গাঢ়তা ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱাকে জৈৱিক বিবৰ্ধন বোলে।
উদাহৰণ: কীটনাশক DDT খাদ্য শৃংখলৰ জৰিয়তে বিভিন্ন জীৱৰ দেহত প্ৰৱেশ কৰি উচ্চ পুষ্টিস্তৰৰ জীৱৰ দেহত অধিক পৰিমাণে জমা হয়।
৭. অ’জন স্তৰ আৰু ইয়াৰ ক্ষয় (Ozone Layer and Its Depletion)
অ’জন (O₃) হৈছে অক্সিজেনৰ তিনিটা পৰমাণুৰে গঠিত এক বিশেষ ৰূপ।
- বায়ুমণ্ডলৰ অ’জন স্তৰে সূৰ্যৰ ক্ষতিকাৰক অতি বেঙুনীয়া ৰশ্মি (UV Rays) শোষণ কৰে।
- এই ৰশ্মিয়ে জীৱৰ ছাল, চকু আৰু স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে।
- ক্ল’ৰ’ফ্ল’ৰ’কাৰ্বন (CFC) নামৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থই অ’জন স্তৰৰ ক্ষয় ঘটায়।
- অ’জন স্তৰৰ ক্ষয় ৰোধ কৰিবলৈ CFC-ৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস কৰা প্ৰয়োজন।
৮. আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা (Waste Management)
মানুহৰ দৈনন্দিন কাম-কাজৰ ফলত বিভিন্ন ধৰণৰ আৱৰ্জনা সৃষ্টি হয়। এই আৱৰ্জনাসমূহ সঠিকভাৱে নিষ্কাশন আৰু পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰাকে আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা বোলে।
আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনাৰ উপায়সমূহ:
- জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা পচন সাৰ প্ৰস্তুত কৰা।
- প্লাষ্টিক, কাঁচ আৰু ধাতুৰ দৰে পদাৰ্থ পুনৰ ব্যৱহাৰ আৰু পুনঃপ্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা।
- আৱৰ্জনা য’তে-ত’তে নেপেলাই নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা।
- একবাৰ ব্যৱহাৰযোগ্য প্লাষ্টিক আৰু ডিচপ’জেবল সামগ্ৰীৰ ব্যৱহাৰ কমোৱা।
- পৰিৱেশ পৰিষ্কাৰ আৰু প্ৰদূষণমুক্ত কৰি ৰখা।
Subject Ka Complete Video Solution Dekhein
Step-by-step easy concept explanation aur full questions Answer ke liye watch karein ya app download karein:

