SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 2 মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 2 মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম and select need one. SEBA Class 10 Social Science Important Notes in Assamese Download PDF.
SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 2 মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম
Also, you can read the NCERT book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 10 Social Science Study Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given SEBA Class 10 Social Science Study Material Assamese Medium for All Chapters, You can practice these here.
মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম
Chapter: 2
| IMPORTANT NOTES |
১. মহাত্মা গান্ধীৰ উত্থান (Rise of Mahatma Gandhi)
মহাত্মা গান্ধীৰ সম্পূৰ্ণ নাম আছিল মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধী। ১৮৬৯ চনৰ ২ অক্টোবৰত গুজৰাটৰ পোৰবন্দৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম কৰমচান্দ গান্ধী আৰু মাতৃৰ নাম পুতলীবাই গান্ধী। ১৮৮৮ চনত তেওঁ আইন অধ্যয়নৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যায়। ১৮৯৩ চনত তেওঁ দক্ষিণ আফ্ৰিকালৈ উকীল হিচাপে যায়।
দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ভাৰতীয়সকলে বৰ্ণবৈষম্য আৰু অন্যায়ৰ সন্মুখীন হোৱা দেখি গান্ধীয়ে তেওঁলোকৰ অধিকাৰ ৰক্ষাৰ বাবে আন্দোলন আৰম্ভ কৰে। ইয়াতেই তেওঁ সত্যাগ্ৰহ আৰু অহিংস আন্দোলনৰ পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ১৯১৫ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে।
সত্যাগ্ৰহৰ ধাৰণা (Concept of Satyagraha)
‘সত্যাগ্ৰহ’ শব্দটো ‘সত্য’ আৰু ‘আগ্ৰহ’ শব্দ দুটাৰ পৰা সৃষ্টি হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে সত্যৰ প্ৰতি দৃঢ় বিশ্বাস বা সত্যৰ পথত অটল থকা।
গান্ধীৰ মতে, সত্যাগ্ৰহ কেৱল প্ৰতিবাদৰ পদ্ধতি নহয়; ই হৈছে সত্য আৰু অহিংসাৰ আধাৰত অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা এক নৈতিক পদ্ধতি। ইয়াৰ মূল ভিত্তি আছিল অহিংসা, সত্য, আত্মত্যাগ আৰু ধৈৰ্য।
ভাৰতত গান্ধীৰ প্ৰাৰম্ভিক আন্দোলন
ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পিছত গান্ধীয়ে কেইবাটাও স্থানীয় সমস্যা সমাধানৰ বাবে আন্দোলন কৰিছিল।
(ক) চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ (Champaran Satyagraha), ১৯১৭
বিহাৰৰ চম্পাৰণৰ নীল খেতিয়কসকলক ইউৰোপীয় নীল খেতিয়কসকলে অন্যায়ভাৱে নীল খেতি কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। কৃষকসকলৰ এই দুৰৱস্থা দেখি গান্ধীয়ে তেওঁলোকৰ পক্ষত সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত কৃষকসকলৰ সমস্যা সমাধানৰ পথ মুকলি হয়।
(খ) খেড়া সত্যাগ্ৰহ (Kheda Satyagraha), ১৯১৮
গুজৰাটৰ খেড়া জিলাত শস্যৰ উৎপাদন কম হোৱাৰ ফলত কৃষকসকলে খাজনা দিবলৈ অসমৰ্থ হৈছিল। তথাপি চৰকাৰে খাজনা আদায় কৰিবলৈ জোৰ দিছিল। গান্ধীয়ে কৃষকসকলক সংগঠিত কৰি খাজনা আদায়ৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন কৰে।
(গ) আহমেদাবাদ মিল শ্ৰমিক আন্দোলন (Ahmedabad Mill Workers’ Movement), ১৯১৮
আহমেদাবাদৰ কপাহৰ মিলৰ শ্ৰমিকসকলে মজুৰি বৃদ্ধিৰ দাবীত আন্দোলন কৰিছিল। গান্ধীয়ে শ্ৰমিকসকলৰ দাবীৰ সমৰ্থনত অনশন আৰু সত্যাগ্ৰহৰ পথ গ্ৰহণ কৰে। শেষত শ্ৰমিকসকলৰ সমস্যা সমাধানৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰগতি হয়।
২. ৰাওলাট আইন আৰু জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড (Rowlatt Act and Jallianwala Bagh Massacre)
ৰাওলাট আইন (Rowlatt Act), ১৯১৯
১৯১৯ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ৰাওলাট আইন প্ৰণয়ন কৰে। এই আইনৰ জৰিয়তে চৰকাৰে সন্দেহৰ ভিত্তিত যিকোনো ব্যক্তিক বিচাৰ নোহোৱাকৈ আটক কৰি ৰাখিব পাৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ভাৰতীয়সকলৰ নাগৰিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা বিপদাপন্ন হৈছিল।
গান্ধীয়ে এই আইনক অন্যায় বুলি গণ্য কৰি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে সত্যাগ্ৰহ আন্দোলন আৰম্ভ কৰে। দেশৰ বিভিন্ন ঠাইত প্ৰতিবাদ, ধৰ্মঘট আৰু সভা অনুষ্ঠিত হয়।
জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড (Jallianwala Bagh Massacre), ১৯১৯
১৯১৯ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত পঞ্জাবৰ অমৃতসৰৰ জালিয়ানৱালাবাগ নামৰ স্থানত বহু লোক এখন প্ৰতিবাদী সভাত সমবেত হৈছিল। ব্ৰিটিছ সেনা বিষয়া জেনেৰেল ডায়াৰে নিৰস্ত্ৰ জনতাৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। এই ঘটনাত বহু লোক নিহত আৰু আহত হয়।
এই হত্যাকাণ্ডই সমগ্ৰ ভাৰতত তীব্ৰ ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰে। কবিগুৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে এই ঘটনাৰ প্ৰতিবাদত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰদান কৰা ‘নাইট’ উপাধি ত্যাগ কৰে।
৩. খিলাফৎ আন্দোলন (Khilafat Movement)
প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত তুৰস্কৰ পৰাজয়ৰ পিছত তুৰস্কৰ খলিফাৰ ক্ষমতা আৰু মৰ্যাদা হ্ৰাস পোৱাৰ আশংকাত ভাৰতীয় মুছলমানসকলৰ মাজত অসন্তুষ্টিৰ সৃষ্টি হয়। খলিফাৰ মৰ্যাদা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলন আৰম্ভ হয়।
মৌলানা মহম্মদ আলী আৰু মৌলানা শওকত আলীয়ে এই আন্দোলনত নেতৃত্ব দিছিল। গান্ধীয়ে হিন্দু-মুছলমানৰ ঐক্য স্থাপন আৰু ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে এক বৃহৎ জাতীয় আন্দোলন গঢ়ি তোলাৰ উদ্দেশ্যে খিলাফৎ আন্দোলনক সমৰ্থন কৰিছিল।
৪. অসহযোগ আন্দোলন (Non-Cooperation Movement), ১৯২০–২২
গান্ধীৰ নেতৃত্বত ১৯২০ চনৰ পৰা ১৯২২ চনলৈ অসহযোগ আন্দোলন চলিছিল। ৰাওলাট আইন, জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড আৰু খিলাফৎ সমস্যাৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ মনোভাবৰ ফলত এই
আন্দোলনৰ সূচনা হৈছিল।
আন্দোলনৰ প্ৰধান কাৰ্যসূচী
১। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰদান কৰা উপাধি আৰু সন্মান ত্যাগ কৰা।
২। চৰকাৰী বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয় বৰ্জন কৰা।
৩। চৰকাৰী আদালত আৰু আইন ব্যৱস্থা বৰ্জন কৰা।
৪। বিদেশী কাপোৰ আৰু সামগ্ৰী বৰ্জন কৰা।
৫। চৰকাৰী অনুষ্ঠান আৰু কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ নকৰা।
৬। স্বদেশী সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা আৰু খাদী কাপোৰ পৰিধান কৰা।
৭। হিন্দু-মুছলমানৰ মাজত ঐক্য স্থাপন কৰা।
৮। অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ নীতি মানি চলা।
অসহযোগ আন্দোলনৰ সামৰণি (End of Non-Cooperation Movement)
১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত উত্তৰ প্ৰদেশৰ গোৰখপুৰ জিলাৰ চৌৰী-চৌৰা নামৰ ঠাইত প্ৰতিবাদকাৰী আৰু আৰক্ষীৰ মাজত হিংসাত্মক সংঘৰ্ষ হয়। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আৰক্ষী থানাত জুই লগাই দিয়াত ২২ জন আৰক্ষীৰ মৃত্যু হয়।
গান্ধীয়ে আন্দোলনৰ মাজত অহিংসাৰ নীতি ভংগ হোৱা দেখি ১৯২২ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত অসহযোগ আন্দোলন স্থগিত কৰে। ১৯২২ চনৰ ১০ মাৰ্চত তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।
অসহযোগ আন্দোলনৰ ফলাফল (Results of Non-Cooperation Movement)
- এই আন্দোলনে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামক এক গণ আন্দোলনৰ ৰূপ দিয়ে।
- সাধাৰণ কৃষক, শ্ৰমিক, ছাত্ৰ আৰু মহিলাসকলৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি পায়।
- স্বদেশী সামগ্ৰী আৰু খাদী কাপোৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়।
- বিদেশী সামগ্ৰীৰ বৰ্জনৰ ফলত দেশীয় উদ্যোগৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি পায়।
- হিন্দু-মুছলমানৰ ঐক্য স্থাপনৰ প্ৰচেষ্টা শক্তিশালী হয়।
- ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ জনভিত্তি বৃদ্ধি পায়।
৫. চাইমন কমিছন (Simon Commission), ১৯২৮
১৯১৯ চনৰ ভাৰত শাসন আইনৰ কাৰ্যকাৰিতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ১৯২৭ চনত ছাৰ জন চাইমনৰ নেতৃত্বত সাতজনীয়া এখন আয়োগ গঠন কৰে। ১৯২৮ চনত এই আয়োগ ভাৰতলৈ আহে।
আয়োগখনত এজনো ভাৰতীয় সদস্য নথকাৰ বাবে ভাৰতীয়সকলে ইয়াৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰে। দেশৰ বিভিন্ন ঠাইত ‘চাইমন ঘূৰি যোৱা’ ধ্বনিৰে প্ৰতিবাদ কৰা হয়।
লালা লাজপত ৰায়ৰ নেতৃত্বত লাহোৰত চাইমন কমিছনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হয়। আৰক্ষীৰ লাঠীচালনাত তেওঁ গুৰুতৰভাৱে আহত হয় আৰু পিছত মৃত্যুবৰণ কৰে।
৬. পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী (Demand for Purna Swaraj), ১৯২৯
১৯২৯ চনত লাহোৰত অনুষ্ঠিত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত জৱাহৰলাল নেহৰু সভাপতি নিৰ্বাচিত হয়। এই অধিৱেশনত পূৰ্ণ স্বৰাজ বা সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতাক কংগ্ৰেছৰ মূল লক্ষ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হয়।
১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত সমগ্ৰ ভাৰতত স্বাধীনতা দিৱস পালন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ভাৰতীয়সকলে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ দাবী স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ কৰে।
৭. আইন অমান্য আন্দোলন (Civil Disobedience Movement), ১৯৩০–৩৪
ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অন্যায় আইন আৰু শাসন ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে গান্ধীয়ে ১৯৩০ চনত আইন অমান্য আন্দোলন আৰম্ভ কৰে। এই আন্দোলনৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল অন্যায় আইন অমান্য কৰি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ শাসনৰ বিৰুদ্ধে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদ কৰা।
দাণ্ডি যাত্ৰা (Dandi March), ১৯৩০
লৱণৰ ওপৰত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে কৰ আৰোপ কৰিছিল আৰু লৱণ উৎপাদনৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ ৰাখিছিল। গান্ধীয়ে এই আইনক অন্যায় বুলি গণ্য কৰি লৱণ আইন ভংগ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।
১৯৩০ চনৰ ১২ মাৰ্চত গান্ধীয়ে সবৰমতী আশ্ৰমৰ পৰা দাণ্ডিলৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে। প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰি ৬ এপ্ৰিলত তেওঁ দাণ্ডিত উপস্থিত হয় আৰু লৱণ আইন ভংগ কৰে। এই ঘটনাই আইন অমান্য আন্দোলনক দেশজুৰি বিয়পাই দিয়ে।
আইন অমান্য আন্দোলনৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য
- লৱণ আইন ভংগ কৰা।
- বিদেশী কাপোৰ আৰু সামগ্ৰী বৰ্জন কৰা।
- চৰকাৰী কৰ আৰু খাজনা নিদিয়া।
- ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অন্যায় আইন অমান্য কৰা।
- শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদ আৰু সত্যাগ্ৰহ কৰা।
- দেশীয় সামগ্ৰী আৰু খাদীৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
গান্ধী-আৰউইন চুক্তি (Gandhi-Irwin Pact), ১৯৩১
১৯৩১ চনত গান্ধী আৰু ভাইচৰয় লৰ্ড আৰউইনৰ মাজত এখন চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তিৰ পিছত গান্ধীয়ে আইন অমান্য আন্দোলন সাময়িকভাৱে স্থগিত কৰে আৰু লণ্ডনত অনুষ্ঠিত দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেলত অংশগ্ৰহণ কৰে।
পুনা চুক্তি (Poona Pact), ১৯৩২
১৯৩২ চনত সাম্প্ৰদায়িক বাটোৱাৰা ঘোষণাক লৈ গান্ধী আৰু ড° বি. আৰ. আম্বেদকাৰৰ মাজত আলোচনা হয়। ইয়াৰ ফলত ১৯৩২ চনৰ ২৫ ছেপ্টেম্বৰত পুনা চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তিৰ জৰিয়তে দলিত শ্ৰেণীৰ বাবে পৃথক নিৰ্বাচকমণ্ডলীৰ সলনি সাধাৰণ নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত সংৰক্ষিত আসনৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
৮. ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন (Quit India Movement), ১৯৪২
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰতীয় নেতাসকলৰ মতামত নোলোৱাকৈ ভাৰতক যুদ্ধত জড়িত কৰে। ইয়াৰ ফলত ভাৰতীয়সকলৰ মাজত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি পায়।
১৯৪২ চনত ক্ৰিপছ মিছনৰ প্ৰস্তাৱ ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে।
১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত বোম্বাইত অনুষ্ঠিত কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰা হয়। গান্ধীয়ে জনসাধাৰণক “কৰিম কিম্বা মৰিম” (Do or Die) শ্লোগান দিয়ে।
৯ আগষ্টৰ পৰা ব্ৰিটিছ চৰকাৰে গান্ধীকে ধৰি বহু কংগ্ৰেছ নেতাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতো দেশৰ বিভিন্ন ঠাইত আন্দোলন অব্যাহত থাকে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে কঠোৰ দমননীতি গ্ৰহণ কৰে।
৯. ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনী (Indian National Army – INA)
ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত নেতাজী সুভাষচন্দ্ৰ বসুৰ অৱদান অতি উল্লেখযোগ্য। তেওঁ ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ পথ গ্ৰহণ কৰিছিল।
১৯৪১ চনত তেওঁ গৃহবন্দিত্বৰ পৰা পলাই আফগানিস্তান, ৰাছিয়া, জাৰ্মানী আদি দেশৰ মাজেৰে বিদেশলৈ যায়। ১৯৪২ চনৰ মাৰ্চ মাহত বিদেশত থকা ভাৰতীয়সকলক লৈ ভাৰতীয় স্বাধীনতা লীগ গঠন কৰা হয়। ১৯৪২ চনৰ জুন মাহত বেংককত অনুষ্ঠিত সভাত ৰাসবিহাৰী বসুক লীগৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত কৰা হয়।
১৯৪৩ চনত সুভাষচন্দ্ৰ বসুৱে ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনী (INA) পুনৰ গঠন কৰে। এই বাহিনী আজাদ হিন্দ ফৌজ নামেৰেও পৰিচিত। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে ভাৰতক ব্ৰিটিছ শাসনৰ পৰা মুক্ত কৰা।
১৯৪৩ চনৰ ২১ অক্টোবৰত সুভাষচন্দ্ৰ বসুৱে ছিংগাপুৰত আজাদ হিন্দৰ অস্থায়ী চৰকাৰ গঠন কৰে। ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনীৰ মূল শ্লোগান আছিল “জয় হিন্দ”। তেওঁ সৈনিকসকলক “মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম” বুলি আহ্বান জনাইছিল।
১০. ভাৰতৰ স্বাধীনতা (Independence of India)
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ শক্তি আৰু অৰ্থনৈতিক অৱস্থা দুৰ্বল হৈ পৰে। ভাৰততো স্বাধীনতাৰ দাবী অধিক শক্তিশালী হয়। ১৯৪৬ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক সমস্যাৰ সমাধান আৰু ক্ষমতা হস্তান্তৰৰ উদ্দেশ্যে কেবিনেট মিছন ভাৰতলৈ পঠিয়ায়।
কেবিনেট মিছন (Cabinet Mission), ১৯৪৬
১৯৪৬ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ক্লেমেণ্ট এটলিৰ উদ্যোগত কেবিনেট মিছন ভাৰতলৈ আহে।
ইয়াৰ সদস্যসকল আছিল—
- ছাৰ ষ্টেফৰ্ড ক্ৰিপছ।
- লৰ্ড পেথিক লৰেন্স।
- এ. ভি. আলেকজেণ্ডাৰ।
কেবিনেট মিছনৰ উদ্দেশ্য আছিল ভাৰতৰ সাংবিধানিক সমস্যা সমাধান কৰা আৰু ক্ষমতা হস্তান্তৰৰ পথ প্ৰস্তুত কৰা। ইয়াৰ প্ৰস্তাৱ অনুসৰি ভাৰতৰ বাবে সংবিধান প্ৰণয়নৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।
১৫ আগষ্ট, ১৯৪৭ — স্বাধীন ভাৰতৰ জন্ম
১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰত ব্ৰিটিছ শাসনৰ পৰা স্বাধীন হয়। কিন্তু স্বাধীনতাৰ সময়ত ভাৰত বিভাজিত হৈ ভাৰত আৰু পাকিস্তান নামৰ দুখন পৃথক ৰাষ্ট্ৰৰ সৃষ্টি হয়।
জৱাহৰলাল নেহৰু স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী হয় আৰু লৰ্ড মাউণ্টবেটেন ভাৰতৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ১৯৪৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত ৰেডক্লিফ ৰেখাক ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ সীমাৰেখা হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।
১১. মহাত্মা গান্ধীৰ জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ তাৰিখসমূহ
| চন | গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা |
| ১৮৬৯ | ২ অক্টোবৰত পোৰবন্দৰত গান্ধীৰ জন্ম |
| ১৮৮৮ | আইন অধ্যয়নৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা |
| ১৮৯৩ | দক্ষিণ আফ্ৰিকালৈ যাত্ৰা |
| ১৯১৫ | ভাৰতলৈ উভতি অহা |
| ১৯১৭ | চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ |
| ১৯১৮ | খেড়া আৰু আহমেদাবাদ আন্দোলন |
| ১৯১৯ | ৰাওলাট আইনবিৰোধী আন্দোলন আৰু জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড |
| ১৯২০ | অসহযোগ আন্দোলনৰ আৰম্ভণি |
| ১৯২২ | চৌৰী-চৌৰা ঘটনাৰ পিছত অসহযোগ আন্দোলন স্থগিত |
| ১৯২৮ | চাইমন কমিছনৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন |
| ১৯২৯ | পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী গ্ৰহণ |
| ১৯৩০ | দাণ্ডি যাত্ৰা আৰু আইন অমান্য আন্দোলন |
| ১৯৩১ | গান্ধী-আৰউইন চুক্তি |
| ১৯৩২ | পুনা চুক্তি |
| ১৯৪২ | ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন |
| ১৯৪৭ | ১৫ আগষ্টত ভাৰতৰ স্বাধীনতা |
১২. গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ অৱদান
- মহাত্মা গান্ধী: সত্যাগ্ৰহ আৰু অহিংস আন্দোলনৰ জৰিয়তে স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ নেতৃত্ব দিছিল।
- জৱাহৰলাল নেহৰু: পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।
- মৌলানা মহম্মদ আলী আৰু শওকত আলী: খিলাফৎ আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল।
- লালা লাজপত ৰায়: চাইমন কমিছনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ নেতৃত্ব দিছিল।
- ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ: জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত নাইট উপাধি ত্যাগ কৰিছিল।
- সুভাষচন্দ্ৰ বসু: আজাদ হিন্দ ফৌজ পুনৰ গঠন কৰি সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ নেতৃত্ব দিছিল।
- ৰাসবিহাৰী বসু: ভাৰতীয় স্বাধীনতা লীগ গঠনত আৰু আজাদ হিন্দ ফৌজৰ সংগঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল।
Subject Ka Complete Video Solution Dekhein
Step-by-step easy concept explanation aur full questions Answer ke liye watch karein ya app download karein:


