Bhatri Dwitiya | ভাতৃ দ্বিতীয়া 

আজি, ২৭ অক্টোবৰ, ভাতৃ দ্বিতীয়া (Bhatri Dwitiya) উৎসৱ বিশেষ ধুমধামেৰে উদযাপন কৰা হৈছে। এই শুভদিনত ভনীয়েকৰ স্নেহ আৰু ভাতৃত্বৰ সম্পৰ্কৰ উজ্জ্বল প্ৰতিফলন দেখা যায়। ভনীয়েকৰ ঘৰলৈ ভায়েক যায়, য’ত ভনীয়েকে পূজাৰ আয়োজন কৰে। ফোঁট পৰিধান কৰি, ভায়েকৰ দীঘল আৰু সফল জীৱনৰ কামনাৰে ভনীয়েকে প্ৰাৰ্থনা কৰে। এই সময়ত বিশেষ খাবাৰৰ ব্যৱস্থা থাকে, যিয়ে পুৰণি স্মৃতিৰ সতে এই পবিত্ৰ বন্ধনক অধিক মজবুত কৰে।

Read also: Diwali: Festival of Lights | দেৱালী: পোহৰৰ উৎসৱ

ভাতৃ-ভগ্নীৰ গভীৰ সম্পৰ্কৰ প্ৰতীকস্বৰূপ ভাইদুজ উৎসৱ দেশজুৰি মহান আনন্দ আৰু আড়ম্বৰে উদযাপন কৰা হয়। ভাতৃ দ্বিতীয়া (Bhatri Dwitiya), যাক ভাই দূজ, ভাও বীজ, ভাই টীকা বা ভাই ফোঁটা বুলি জনা যায়, হিন্দু ধৰ্মাবলম্বীসকলৰ মাজত এক বিশেষ উৎসৱৰ ৰূপত পালন কৰা হয়। বিক্ৰম সংবৎ হিন্দু কেলেণ্ডাৰ অনুসৰি, শুক্ল পক্ষৰ দ্বিতীয় দিনটোতেই এই উৎসৱৰ সময়। সাধাৰণতে এই উৎসৱ দ্বীপাবলী, তিহাৰ বা ফাকুৱাৰ লগত সংযুক্ত হৈ দেখা যায়। উৎসৱৰ মূল ভাবনা হৈছে ভনীয়েক আৰু ভায়েকৰ মাজত স্নেহ আৰু সম্প্ৰীতিৰ বন্ধন শক্তিশালী কৰা।

এই দিনত ভনীয়েকে ভায়েকৰ কপালত টীকা বা ফোঁটা দিয়ে, আৰু তেওঁলোকৰ মঙ্গল কামনা কৰে। ভায়েকেও ভনীয়েকক উপহাৰ প্ৰদান কৰি কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰে। উৎসৱৰ ধৰণ কিছু পৰ্যন্ত ৰাখীবন্ধনৰ সৈতে সাদৃশ্যপূর্ণ। দক্ষিণ ভাৰতত এই উৎসৱক “য়ামা দ্বিতীয়া” নামেৰে জনা যায়। ইয়াৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য হৈছে পৰিয়ালৰ সম্প্ৰীতিৰ প্ৰমাণ দিয়া আৰু ভাতৃ-ভগ্নীৰ বন্ধনক নতুনকৈ উদযাপন কৰা।

পৌৰাণিক কাহিনীৰ অনুসৰি, সূৰ্যদেৱৰ পুত্ৰ যমৰাজ আৰু তেওঁৰ ভগ্নী যমুনাৰ মাজত এক গভীৰ স্নেহ আৰু সন্মানৰ সম্পর্ক আছিল। যমুনাই সদায় কামনা কৰিছিল যে তেওঁৰ ভাতৃ যমৰাজ তেওঁৰ ঘৰলৈ আহি নিজহাতে তৈয়াৰ কৰা আহাৰ গ্ৰহণ কৰে। যমৰাজৰ ব্যস্ততাৰ বাবে এই অনুৰোধ বহুদিন অপূৰ্ণ হৈ আছিল।

এদিন, কাৰ্তিক মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ দ্বিতীয় তিথিত, যমৰাজে যমুনাৰ ঘৰলৈ যাবলৈ সময় উলিয়ালে। দুৱাৰত ভাতৃক দেখি যমুনাই আনন্দত পূৰ্ণ হৈ উঠিল। তেওঁ স্নেহভৰি যমৰাজক অভ্যর্থনা জনালে আৰু নিজহাতে তৈয়াৰ কৰা আহাৰ আগবঢ়ালে। ভগ্নীৰ মৰম আৰু সৎকাৰত মুগ্ধ হৈ, যমৰাজে তেওঁক এটা বৰ বিচাৰিবলৈ ক’লে।

যমুনাই অনুৰোধ জনালে যে যমৰাজে প্ৰতিবছৰে এই দিনত তেওঁৰ ঘৰলৈ আহি আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব লাগে। তদুপৰি, তেওঁ জনালে যে এই দিনত ভগ্নীসকলে নিজৰ ভাতৃৰ দীঘলায়ু আৰু সুৰক্ষাৰ কামনাৰে তেওঁলোকক ফোঁট দিয়াৰ পৰম্পৰা পালন কৰিব। যমৰাজে আনন্দচিত্তে এই অনুৰোধ মঞ্জুৰ কৰিলে আৰু বৰ দিলে যে এই দিনত ভগ্নীৰ আশীৰ্বাদেৰে ভাতৃসকলৰ সকলো বিপদ দূৰ হৈ সুখ-সমৃদ্ধি বৃদ্ধি পাবে।

এই ঘটনাৰ পৰা ভাইদুজ উৎসৱৰ আৰম্ভণি ঘটিছিল। আজিও, এই দিনত ভাতৃ-ভগ্নীৰ সম্পর্কৰ এই পবিত্ৰ স্মৃতি উদযাপন কৰা হয়। যমৰাজ আৰু যমুনাক পূজা কৰি ভাতৃসকলে ফোঁট লাভ কৰে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ জীৱনযাত্ৰাত শান্তি আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত হয়।

ভাতৃ দ্বিতীয়াই ভাতৃ-ভগ্নীৰ মাজৰ অন্তৰংগ সম্পৰ্কৰ প্ৰতি গভীৰ স্নেহ আৰু বিশ্বাসৰ পৰিচয় দিয়ে। ই কেৱল ভাতৃ আৰু ভগ্নীৰেই নহয়, সমগ্ৰ পৰিয়ালক একত্ৰিত কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে। আধুনিক যুগত ব্যস্ত জীৱনৰ মাজতো ভাতৃ দ্বিতীয়াৰ প্ৰতি মমতা আৰু উদযাপন আগৰ দৰেই আছে। বিভিন্ন উপহাৰ আদান-প্ৰদানৰ লগতে সামাজিক মাধ্যমত শুভেচ্ছা আদান-প্ৰদান আৰু ভিডিঅ’ কলৰ মাধ্যমেৰে এই উৎসৱ উদযাপন হৈছে। ভাতৃ দ্বিতীয়া (Bhatri Dwitiya) কেৱল এটা পৰম্পৰা নহয়, ই ভাতৃ আৰু ভগ্নীৰ মাজৰ পৱিত্ৰ সম্পৰ্কৰ প্ৰতীক। এই দিনটোত কেৱল ভাতৃ-ভগ্নীয়ে নয়, সকলোৰে মাজত প্ৰেম আৰু স্নেহৰ বান্ধোন শক্তিশালী হয়। আধুনিকতা আৰু পৰম্পৰাৰ মিশ্ৰণে এই উৎসৱক অধিক মৰমনীয় কৰি তুলিছে।

Read also: Lakshmi Puja | লক্ষ্মী পূজা