Winter maha offer Class 10 & 12 Bundles @ ₹299 ₹599
Ends in:
03d
14h
35m
40s

SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 8 পৃথিৱীৰ ভূগোল

SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 8 পৃথিৱীৰ ভূগোল Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 8 পৃথিৱীৰ ভূগোল and select need one. SEBA Class 10 Social Science Important Notes in Assamese Download PDF.

SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 8 পৃথিৱীৰ ভূগোল

Also, you can read the NCERT book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 10 Social Science Study Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given SEBA Class 10 Social Science Study Material Assamese Medium for All Chapters, You can practice these here.

Chapter: 8

IMPORTANT NOTES

১. পৃথিৱীৰ চমু পৰিচয় (Introduction to the Earth)

পৃথিৱী মানুহৰ একমাত্ৰ বাসভূমি। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি প্ৰায় ৫১০ নিযুত বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰায় ২৯ শতাংশ স্থলভাগ আৰু বাকী ৭১ শতাংশ জলভাগ। পৃথিৱীৰ স্থলভাগ এছিয়া, আফ্ৰিকা, ইউৰোপ, উত্তৰ আমেৰিকা, দক্ষিণ আমেৰিকা, ওছেনিয়া আৰু এণ্টাৰ্কটিকা মহাদেশেৰে গঠিত। আনহাতে, জলভাগ প্ৰশান্ত, আটলাণ্টিক, ভাৰত, দক্ষিণ আৰু উত্তৰ মহাসাগৰেৰে গঠিত।

পৃথিৱীৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ বিভিন্ন উপাদান যেনে—ভূ-প্ৰকৃতি, জলবায়ু, মাটি, উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তুৰ মাজত পাৰ্থক্য দেখা যায়। এই উপাদানসমূহৰ বৈচিত্ৰ্যৰ বাবেই পৃথিৱীৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ প্ৰাকৃতিক অৱস্থা পৃথক।

পৃথিৱীৰ বিষয়ে কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য:

  • পৃথিৱীৰ মুঠ মাটিকালি প্ৰায় ৫১০ নিযুত বৰ্গ কিলোমিটাৰ।
  • স্থলভাগৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২৯ শতাংশ।
  • জলভাগৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৭১ শতাংশ।
  • পৃথিৱীৰ স্থলভাগ সাতখন মহাদেশত বিভক্ত।
  • পৃথিৱীৰ জলভাগ পাঁচখন মহাসাগৰেৰে গঠিত।

২. মহাদেশীয় সঞ্চৰণৰ তত্ত্ব (Continental Drift Theory)

মহাদেশীয় সঞ্চৰণৰ তত্ত্ব অনুসৰি বৰ্তমানৰ মহাদেশসমূহ অতীতত একেলগে সংযুক্ত হৈ আছিল। এই বিশাল স্থলভাগক পেঞ্জিয়া (Pangaea) বুলি কোৱা হৈছিল। ইয়াৰ চাৰিওফালে থকা বিশাল জলভাগক পেন্থালাছা (Panthalassa) বুলি কোৱা হৈছিল।

পিছলৈ পেঞ্জিয়া নামৰ বৃহৎ স্থলভাগটো ভাঙি বিভিন্ন খণ্ডত বিভক্ত হয়। এই খণ্ডসমূহ ক্ৰমে পৃথক দিশলৈ সঞ্চৰণ কৰি বৰ্তমানৰ মহাদেশসমূহৰ সৃষ্টি কৰে।

পেঞ্জিয়াৰ বিভাজন

পেঞ্জিয়া ভাঙি প্ৰধানকৈ দুটা বৃহৎ স্থলভাগৰ সৃষ্টি হৈছিল—

(i) লৰেছিয়া (Laurasia): উত্তৰ দিশৰ বৃহৎ স্থলভাগ। ইয়াৰ পৰা এছিয়া, ইউৰোপ আৰু উত্তৰ আমেৰিকাৰ সৃষ্টি হোৱা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।

(ii) গণ্ডোৱানালেণ্ড (Gondwanaland): দক্ষিণ দিশৰ বৃহৎ স্থলভাগ। ইয়াৰ পৰা দক্ষিণ আমেৰিকা, আফ্ৰিকা, ভাৰত, অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু এণ্টাৰ্কটিকাৰ সৃষ্টি হোৱা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।

পিছলৈ এই স্থলভাগসমূহৰ বিভাজন আৰু সঞ্চৰণৰ ফলত বৰ্তমানৰ মহাদেশসমূহৰ অৱস্থান গঢ় লৈ উঠে।

মহাদেশীয় সঞ্চৰণৰ তত্ত্বৰ গুৰুত্ব:

  • মহাদেশসমূহৰ বৰ্তমান অৱস্থানৰ ব্যাখ্যা দিয়ে।
  • অতীতৰ স্থলভাগৰ অৱস্থা বুজাত সহায় কৰে।
  • মহাদেশসমূহৰ মাজৰ ভূতাত্ত্বিক সম্পৰ্কৰ বিষয়ে ধাৰণা দিয়ে।
  • পৃথিৱীৰ ভূ-প্ৰাকৃতিক পৰিৱৰ্তন বুজাত সহায় কৰে।

মহাসাগৰসমূহৰ অৱস্থিতি আৰু বৈশিষ্ট্য (Location and Characteristics of Oceans)

পৃথিৱীৰ মুঠ জলভাগৰ অধিকাংশই মহাসাগৰে আগুৰি আছে। মহাসাগৰসমূহ পৃথিৱীৰ জলবায়ু, বৰষুণ, জলচক্ৰ, সামুদ্ৰিক জীৱ আৰু মানৱ জীৱনৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

পৃথিৱীত পাঁচখন প্ৰধান মহাসাগৰ আছে। সেইকেইখন হ’ল—

(i) প্ৰশান্ত মহাসাগৰ।

(ii) আটলাণ্টিক মহাসাগৰ।

(iii) ভাৰত মহাসাগৰ।

(iv) দক্ষিণ মহাসাগৰ।

(v) উত্তৰ মহাসাগৰ।

প্ৰশান্ত মহাসাগৰ (Pacific Ocean)

প্ৰশান্ত মহাসাগৰ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বৃহৎ আৰু গভীৰ মহাসাগৰ। ই এছিয়া আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ পূব দিশত আৰু উত্তৰ আমেৰিকা তথা দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম দিশত অৱস্থিত।

প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বৃহৎ মহাসাগৰ।
  • ইয়াৰ বিস্তৃতি উত্তৰ আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধলৈকে।
  • ইয়াত বহুতো দ্বীপ আৰু দ্বীপপুঞ্জ আছে।
  • ইয়াৰ পশ্চিম অংশত বহুতো আগ্নেয়গিৰি আৰু ভূমিকম্পপ্ৰৱণ অঞ্চল আছে।
  • ইয়াৰ ভিতৰত পৃথিৱীৰ বহুতো গভীৰ সামুদ্ৰিক খাদ অৱস্থিত।

আটলাণ্টিক মহাসাগৰ (Atlantic Ocean)

আটলাণ্টিক মহাসাগৰ পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহৎ মহাসাগৰ। ইয়াৰ পশ্চিম দিশত উত্তৰ আমেৰিকা আৰু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু পূব দিশত ইউৰোপ আৰু আফ্ৰিকা অৱস্থিত।

আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহৎ মহাসাগৰ।
  • ইয়াৰ আকৃতি ইংৰাজী ‘S’ আখৰৰ দৰে।
  • ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ অংশ বিস্তৃত।
  • ইয়াৰ মাজভাগত মধ্য আটলাণ্টিক শৈলশিৰা (Mid-Atlantic Ridge) অৱস্থিত।
  • ই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আৰু বাণিজ্যৰ ক্ষেত্ৰত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

ভাৰত মহাসাগৰ (Indian Ocean)

ভাৰত মহাসাগৰ পৃথিৱীৰ তৃতীয় বৃহৎ মহাসাগৰ। ইয়াৰ উত্তৰে এছিয়া, পশ্চিমে আফ্ৰিকা, পূবে অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু দক্ষিণে দক্ষিণ মহাসাগৰ অৱস্থিত।

ভাৰত মহাসাগৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই উত্তৰ গোলাৰ্ধত স্থলভাগৰ দ্বাৰা আংশিকভাৱে আৱদ্ধ।
  • ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে।
  • ইয়াত আৰৱ সাগৰ আৰু বংগোপসাগৰ অৱস্থিত।
  • ভাৰত মহাসাগৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য আৰু জলপথৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।
  • ইয়াৰ উত্তৰ অংশত মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়।

দক্ষিণ মহাসাগৰ (Southern Ocean)

দক্ষিণ মহাসাগৰ এণ্টাৰ্কটিকা মহাদেশৰ চাৰিওফালে অৱস্থিত। ইয়াক এণ্টাৰ্কটিক মহাসাগৰ বুলিও কোৱা হয়।

দক্ষিণ মহাসাগৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই এণ্টাৰ্কটিকা মহাদেশক আগুৰি আছে।
  • ইয়াৰ পানীৰ উষ্ণতা অতি কম।
  • ইয়াৰ বহু অংশ বৰফেৰে আবৃত হৈ থাকে।
  • ইয়াৰ সামুদ্ৰিক পৰিৱেশত বিশেষ ধৰণৰ জীৱ-জন্তু পোৱা যায়।

উত্তৰ মহাসাগৰ (Arctic Ocean)

উত্তৰ মহাসাগৰ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ সৰু আৰু অগভীৰ মহাসাগৰ। ই উত্তৰ মেৰু অঞ্চলত অৱস্থিত।

উত্তৰ মহাসাগৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই উত্তৰ মেৰু অঞ্চলক আগুৰি আছে।
  • ইয়াৰ অধিকাংশ অংশ বৰফেৰে আবৃত হৈ থাকে।
  • ইয়াৰ পানীৰ উষ্ণতা অতি কম।
  • ইয়াৰ চাৰিওফালে এছিয়া, ইউৰোপ আৰু উত্তৰ আমেৰিকাৰ উত্তৰ অংশ অৱস্থিত।

মহাসাগৰৰ তলভাগৰ ভূ-প্ৰকৃতি

মহাসাগৰৰ তলভাগ সমান নহয়। ইয়াত বিভিন্ন ধৰণৰ ভূ-প্ৰাকৃতিক অৱয়ব দেখা যায়।

প্ৰধান ভূ-প্ৰাকৃতিক অৱয়ৱসমূহ:

(i) মহাদেশীয় শ্বেল্ফ (Continental Shelf): মহাদেশৰ উপকূলৰ পৰা সাগৰৰ ভিতৰলৈ বিস্তৃত হৈ থকা কম গভীৰ অংশ।

(ii) মহাদেশীয় ঢাল (Continental Slope): মহাদেশীয় শ্বেল্ফৰ শেষৰ পৰা গভীৰ মহাসাগৰীয় তললৈ নামি যোৱা ঢালযুক্ত অংশ।

(iii) গভীৰ সমুদ্ৰীয় সমভূমি (Deep Sea Plain): মহাসাগৰৰ তলভাগত অৱস্থিত বহল আৰু তুলনামূলকভাৱে সমান অংশ।

(iv) মহাসাগৰীয় খাত (Oceanic Trench): মহাসাগৰৰ তলভাগত থকা অতি গভীৰ আৰু দীঘলীয়া খাদ।

(v) মহাসাগৰীয় শৈলশিৰা (Oceanic Ridge): মহাসাগৰৰ তলভাগত বিস্তৃত হৈ থকা পৰ্বতশ্ৰেণীসদৃশ উখহা অংশ।

মহাদেশসমূহৰ অৱস্থিতি আৰু ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য (Location and Geographical Characteristics of Continents)

পৃথিৱীৰ স্থলভাগ সাতখন মহাদেশত বিভক্ত। প্ৰতিখন মহাদেশৰ অৱস্থান, আকাৰ, জলবায়ু, ভূ-প্ৰকৃতি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ক্ষেত্ৰত নিজস্ব বৈশিষ্ট্য আছে।

সাতখন মহাদেশ হ’ল—

(i) এছিয়া।

(ii) আফ্ৰিকা।

(iii) উত্তৰ আমেৰিকা।

(iv) দক্ষিণ আমেৰিকা।

(v) ইউৰোপ।

(vi) ওছেনিয়া।

(vii) এণ্টাৰ্কটিকা।

এছিয়া মহাদেশ (Asia)

এছিয়া পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বৃহৎ মহাদেশ। ইয়াৰ উত্তৰে উত্তৰ মহাসাগৰ, দক্ষিণে ভাৰত মহাসাগৰ, পূবে প্ৰশান্ত মহাসাগৰ আৰু পশ্চিমে ইউৰোপ তথা আফ্ৰিকা অৱস্থিত।

এছিয়া মহাদেশৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বৃহৎ মহাদেশ।
  • ইয়াত পৃথিৱীৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্বতশৃংগ মাউণ্ট এভাৰেষ্ট অৱস্থিত।
  • ইয়াত হিমালয়, কাৰাকোৰাম, কুনলুন আদি পৰ্বতমালা আছে।
  • ইয়াত বৃহৎ সমভূমি, মালভূমি আৰু মৰুভূমি দেখা যায়।
  • পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ অধিক জনসংখ্যাৰ দেশসমূহৰ কিছুমান এছিয়াত অৱস্থিত।
  • এছিয়া মহাদেশত বিভিন্ন জলবায়ু আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ দেখা যায়।

আফ্ৰিকা মহাদেশ (Africa)

আফ্ৰিকা পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহৎ মহাদেশ। ইয়াৰ উত্তৰে ভূমধ্যসাগৰ, পশ্চিমে আটলাণ্টিক মহাসাগৰ আৰু পূবে ভাৰত মহাসাগৰ অৱস্থিত।

আফ্ৰিকা মহাদেশৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহৎ মহাদেশ।
  • ইয়াৰ মাজেৰে বিষুৱৰেখা পাৰ হৈ গৈছে।
  • পৃথিৱীৰ বৃহত্তম উষ্ণ মৰুভূমি ছাহাৰা ইয়াত অৱস্থিত।
  • নীল নদী আফ্ৰিকাৰ এখন উল্লেখযোগ্য নদী।
  • কঙ্গো অৱবাহিকা আৰু বৃহৎ তৃণভূমি ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্য।
  • ইয়াত বিভিন্ন ধৰণৰ বন্যপ্ৰাণী পোৱা যায়।

উত্তৰ আমেৰিকা মহাদেশ (North America)

উত্তৰ আমেৰিকা পৃথিৱীৰ তৃতীয় বৃহৎ মহাদেশ। ইয়াৰ উত্তৰে উত্তৰ মহাসাগৰ, পূবে আটলাণ্টিক মহাসাগৰ আৰু পশ্চিমে প্ৰশান্ত মহাসাগৰ অৱস্থিত।

উত্তৰ আমেৰিকা মহাদেশৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ইয়াত কানাডা, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু মেক্সিকো আদি দেশ অৱস্থিত।
  • ইয়াৰ পশ্চিম অংশত ৰকি পৰ্বতমালা অৱস্থিত।
  • পূব অংশত এপেলেচিয়ান পৰ্বতমালা আছে।
  • ইয়াত গ্ৰেট লেকছ (Great Lakes) নামৰ বৃহৎ হ্ৰদসমূহ অৱস্থিত।
  • ইয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলত শীতল, নাতিশীতোষ্ণ আৰু উষ্ণ জলবায়ু দেখা যায়।

দক্ষিণ আমেৰিকা মহাদেশ (South America)

দক্ষিণ আমেৰিকা মহাদেশৰ পশ্চিমে প্ৰশান্ত মহাসাগৰ আৰু পূবে আটলাণ্টিক মহাসাগৰ অৱস্থিত। ইয়াৰ উত্তৰ অংশৰ মাজেৰে বিষুৱৰেখা পাৰ হৈ গৈছে।

দক্ষিণ আমেৰিকা মহাদেশৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ইয়াৰ পশ্চিম অংশত এণ্ডিজ পৰ্বতমালা অৱস্থিত।
  • পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী অৱবাহিকাসমূহৰ ভিতৰত আমাজন অৱবাহিকা অন্যতম।
  • আমাজন বৰ্ষাৰণ্য ইয়াৰ এক উল্লেখযোগ্য প্ৰাকৃতিক সম্পদ।
  • ইয়াত বিস্তৃত ঘাঁহনি আৰু মালভূমি আছে।
  • ইয়াৰ দক্ষিণ অংশত শীতল জলবায়ুৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়।

ইউৰোপ মহাদেশ (Europe)

ইউৰোপ পৃথিৱীৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধত অৱস্থিত। ইয়াৰ উত্তৰে উত্তৰ মহাসাগৰ, পশ্চিমে আটলাণ্টিক মহাসাগৰ আৰু দক্ষিণে ভূমধ্যসাগৰ অৱস্থিত। এছিয়া মহাদেশৰ লগত ইয়াৰ স্থলভাগ সংলগ্ন।

ইউৰোপ মহাদেশৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই এছিয়াৰ পশ্চিম দিশত অৱস্থিত।
  • ইয়াত আল্পছ পৰ্বতমালা অৱস্থিত।
  • ইয়াৰ বহুতো নদী আৰু হ্ৰদ আছে।
  • ইয়াৰ জলবায়ু প্ৰধানকৈ নাতিশীতোষ্ণ।
  • উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু নগৰীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত ইউৰোপৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে।

ওছেনিয়া মহাদেশ (Oceania)

ওছেনিয়া প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ ভিতৰত অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ বহুতো দ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত।

ওছেনিয়া মহাদেশৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • অষ্ট্ৰেলিয়া ইয়াৰ বৃহত্তম স্থলভাগ।
  • ইয়াত বহুতো সৰু-বৰ দ্বীপ আছে।
  • অষ্ট্ৰেলিয়াৰ অভ্যন্তৰীণ অঞ্চলত মৰুভূমি আৰু শুকান ভূমি দেখা যায়।
  • ইয়াৰ উপকূলীয় অঞ্চলত বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু সামুদ্ৰিক জীৱ পোৱা যায়।
  • নিউজিলেণ্ডৰ পৰ্বতময় ভূ-প্ৰকৃতি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

এণ্টাৰ্কটিকা মহাদেশ (Antarctica)

এণ্টাৰ্কটিকা পৃথিৱীৰ দক্ষিণ মেৰু অঞ্চলত অৱস্থিত। ই পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ শীতল মহাদেশ। ইয়াৰ প্ৰায় সমগ্ৰ অংশ বৰফেৰে আবৃত।

এণ্টাৰ্কটিকা মহাদেশৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:

  • ই পৃথিৱীৰ দক্ষিণ মেৰু অঞ্চলত অৱস্থিত।
  • ই পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ শীতল মহাদেশ।
  • ইয়াৰ অধিকাংশ স্থলভাগ বৰফেৰে আবৃত।
  • ইয়াত স্থায়ী জনবসতি নাই।
  • বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ বাবে বিভিন্ন দেশে ইয়াত গৱেষণা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছে।

বিশ্বৰ দেশসমূহ (Countries of the World)

পৃথিৱীৰ বিভিন্ন মহাদেশত বহুতো স্বাধীন দেশ অৱস্থিত। এই দেশসমূহৰ ৰাজধানী, মাটিকালি আৰু জনসংখ্যাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পাৰ্থক্য আছে। কোনো এখন দেশৰ ভৌগোলিক অৱস্থান, আয়তন আৰু জনসংখ্যাই দেশখনৰ ভৌগোলিক আৰু অৰ্থনৈতিক বৈশিষ্ট্য বুজাত সহায় কৰে।

অধ্যায়টোৰ ২১ৰ পৰা ২৯ নম্বৰ পৃষ্ঠাত বিভিন্ন মহাদেশৰ দেশসমূহৰ নাম, ৰাজধানী, জনসংখ্যা আৰু মাটিকালিৰ তালিকা দিয়া হৈছে।

মহাদেশ অনুসৰি উল্লেখযোগ্য দেশ আৰু ৰাজধানী

মহাদেশদেশৰাজধানী
এছিয়াভাৰতনতুন দিল্লী
এছিয়াচীনবেইজিং
এছিয়াজাপানটকিঅ’
এছিয়াবাংলাদেশঢাকা
এছিয়াপাকিস্তানইছলামাবাদ
এছিয়ানেপালকাঠমাণ্ডু
আফ্ৰিকাইজিপ্তকায়ৰো
আফ্ৰিকানাইজেৰিয়াআবুজা
আফ্ৰিকাকেনিয়ানাইৰোবি
ইউৰোপযুক্তৰাজ্যলণ্ডন
ইউৰোপফ্ৰান্সপেৰিছ
ইউৰোপজাৰ্মানীবাৰ্লিন
ইউৰোপইটালীৰোম
উত্তৰ আমেৰিকাআমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৱাশ্বিংটন ডি.চি.
উত্তৰ আমেৰিকাকানাডাঅটোৱা
উত্তৰ আমেৰিকামেক্সিকোমেক্সিকো চিটি
দক্ষিণ আমেৰিকাব্ৰাজিলব্ৰাছিলিয়া
দক্ষিণ আমেৰিকাআৰ্জেণ্টিনাবুয়েনছ আয়াৰ্ছ
দক্ষিণ আমেৰিকাচিলিছাণ্টিয়াগো
ওছেনিয়াঅষ্ট্ৰেলিয়াকেনবেৰা
ওছেনিয়ানিউজিলেণ্ডৱেলিংটন

NEW VIDEO CLASS

Subject Ka Complete Video Solution Dekhein

Step-by-step easy concept explanation aur full questions Answer ke liye watch karein ya app download karein:

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Scroll to Top