Winter maha offer Class 10 & 12 Bundles @ ₹299 ₹599
Ends in:
03d
14h
35m
40s

SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 6 অৰ্থনৈতিক ভূগোল: বিষয়বস্তু আৰু সম্পদ

SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 6 অৰ্থনৈতিক ভূগোল: বিষয়বস্তু আৰু সম্পদ Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 6 অৰ্থনৈতিক ভূগোল: বিষয়বস্তু আৰু সম্পদ and select need one. SEBA Class 10 Social Science Important Notes in Assamese Download PDF.

SEBA Class 10 Social Science Notes Chapter 6 অৰ্থনৈতিক ভূগোল: বিষয়বস্তু আৰু সম্পদ

Also, you can read the NCERT book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 10 Social Science Study Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given SEBA Class 10 Social Science Study Material Assamese Medium for All Chapters, You can practice these here.

Chapter: 6

IMPORTANT NOTES

১.১ অৰ্থনৈতিক ভূগোলৰ সংজ্ঞা আৰু বিষয়বস্তু (Definition and Subject Matter of Economic Geography)

ভূগোল বিষয়টোক প্ৰধানকৈ প্ৰাকৃতিক ভূগোল আৰু মানৱ ভূগোল — এই দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক ভূগোল হৈছে মানৱ ভূগোলৰ অন্যতম প্ৰধান শাখা। ভূগোলৰ যিটো শাখাত সম্পদৰ উৎপাদন, বিতৰণ, উপভোগ আৰু বিনিময়ৰ লগত জড়িত মানুহৰ বিভিন্ন কাৰ্যকলাপ স্থান আৰু কালৰ ভিত্তিত অধ্যয়ন কৰা হয়, তাক অৰ্থনৈতিক ভূগোল বোলে।

পৃথিৱীৰ সকলো ঠাইৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ একে নহয়। জলবায়ু, মাটি, ভূ-প্ৰকৃতি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে মানুহৰ জীৱন-ধাৰণৰ প্ৰণালী আৰু অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপো বেলেগ বেলেগ হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, সাৰুৱা সমভূমি অঞ্চলত কৃষিকাৰ্য, উপকূলীয় অঞ্চলত মাছ ধৰা আৰু যাতায়াত-ব্যৱসায়, খনিজ সম্পদ থকা অঞ্চলত উদ্যোগ আৰু ঘাঁহনি থকা অঞ্চলত পশুপালন অধিক উন্নত হয়।

সেয়েহে অৰ্থনৈতিক ভূগোলে মানুহৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ আৰু সম্পদৰ মাজত থকা সম্পৰ্কৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে।

অৰ্থনৈতিক ভূগোলৰ মূল বিষয়বস্তু

  • অৰ্থনৈতিক ভূগোলৰ সংজ্ঞা, বিষয়বস্তু, পৰিসৰ আৰু শাখা-প্ৰশাখা।
  • অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ বিতৰণ আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত কাৰকসমূহ।
  • সম্পদৰ অৰ্থ, গুৰুত্ব আৰু শ্ৰেণীবিভাজন।
  • সম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণ।
  • সম্পদ সংৰক্ষণত ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অনুষ্ঠানৰ ভূমিকা।

১.২ অৰ্থনৈতিক ভূগোলৰ পৰিসৰ আৰু শাখাসমূহ (Scope and Branches of Economic Geography)

অৰ্থনৈতিক ভূগোলত মানুহৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ বিতৰণ, ইয়াৰ লগত জড়িত কাৰক আৰু প্ৰক্ৰিয়াসমূহ অধ্যয়ন কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ প্ৰকৃতি আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি অৰ্থনৈতিক ভূগোলৰ বিভিন্ন শাখা গঢ় লৈ উঠিছে।

মানুহৰ অৰ্থনৈতিক বৃত্তি বা কাৰ্যৰ প্ৰকাৰ

১. প্ৰাথমিক বৃত্তি (Primary Occupation):

যিবোৰ কাৰ্যৰ দ্বাৰা মানুহে প্ৰকৃতিৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ সম্পদ আহৰণ কৰে, সেইবোৰক প্ৰাথমিক বৃত্তি বোলে।

উদাহৰণ:

  • কৃষিকাৰ্য।
  • মাছ ধৰা।
  • বনজ সম্পদ আহৰণ।
  • খনিজ সম্পদ আহৰণ।

২. দ্বিতীয়ক বৃত্তি (Secondary Occupation):

যিবোৰ কাৰ্যৰ দ্বাৰা প্ৰকৃতিৰ পৰা আহৰণ কৰা সম্পদ বিভিন্ন প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰীলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়, সেইবোৰক দ্বিতীয়ক বৃত্তি বোলে।

উদাহৰণ:

  • উদ্যোগত সামগ্ৰী উৎপাদন।
  • বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ নিৰ্মাণ।
  • পুনৰ নিৰ্মাণৰ কাম।

৩. তৃতীয়ক বৃত্তি (Tertiary Occupation):

প্ৰাথমিক আৰু দ্বিতীয়ক বৃত্তিৰ জৰিয়তে উৎপাদিত সামগ্ৰী উপভোক্তাৰ ওচৰলৈ নিয়া আৰু বিভিন্ন সেৱা প্ৰদানৰ লগত জড়িত কাৰ্যসমূহক তৃতীয়ক বৃত্তি বোলে।

উদাহৰণ:

  • যাতায়াত আৰু পৰিবহণ।
  • বজাৰ আৰু সামগ্ৰীৰ বিক্ৰী।
  • পৰ্যটন।
  • যোগাযোগ।

৪. চতুৰ্থক বৃত্তি (Quaternary Occupation):

যিবোৰ কাৰ্যই দ্বিতীয়ক আৰু তৃতীয়ক বৃত্তিসমূহ অধিক সুচল আৰু ফলপ্ৰসূ কৰি তোলাত সহায় কৰে, সেইবোৰক চতুৰ্থক বৃত্তি বোলে।

উদাহৰণ:

  • বেংক আৰু বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান।
  • প্ৰচাৰ মাধ্যম।
  • প্ৰশাসন।
  • শিক্ষা আৰু গৱেষণা।

অৰ্থনৈতিক ভূগোলৰ প্ৰধান শাখাসমূহ

শাখাঅধ্যয়নৰ বিষয়বস্তু
কৃষি ভূগোলকৃষিকাৰ্য, কৃষিৰ প্ৰকাৰ, শস্য উৎপাদন আৰু কৃষি সামগ্ৰীৰ বজাৰ
উদ্যোগিক ভূগোলউদ্যোগ স্থাপন, উদ্যোগৰ প্ৰকাৰ, উৎপাদন আৰু উদ্যোগৰ অৱস্থান
সম্পদ ভূগোলসম্পদৰ প্ৰকাৰ, বিতৰণ, আহৰণ, উৎপাদন আৰু সংৰক্ষণ
পৰিবহণ ভূগোলপৰিবহণ ব্যৱস্থা আৰু অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত ইয়াৰ ভূমিকা
বজাৰ ভূগোলবজাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা, প্ৰকাৰ আৰু বিতৰণ
পৰিকল্পনা আৰু উন্নয়ন ভূগোলঅৰ্থনৈতিক উন্নয়ন, পৰিকল্পনা আৰু বহনক্ষম উন্নয়ন
পৰ্যটন ভূগোলপৰ্যটনৰ প্ৰকাৰ, বিকাশ আৰু পৰিকল্পনা

অৰ্থনৈতিক ভূগোলৰ অধ্যয়নত আঞ্চলিক পদ্ধতি, বিষয়বস্তু বা পণ্যভিত্তিক পদ্ধতি, আচৰণগত পদ্ধতি, নীতি-নিয়ম পদ্ধতি, প্ৰণালী বিশ্লেষণ পদ্ধতি আৰু প্ৰতিষ্ঠানভিত্তিক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বৰ্তমান সময়ত ভৌগোলিক তথ্য বিশ্লেষণ পদ্ধতি (GIS), পৰিসংখ্যা আৰু বিভিন্ন তত্ত্ব-আৰ্হিৰো ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

১.৩ সম্পদৰ অৰ্থ আৰু গুৰুত্ব (Meaning and Importance of Resources)

মানুহৰ জীৱন ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলোবোৰ বস্তু বা উপাদানকে সম্পদ বুলি কোৱা হয়। পৃথিৱীত থকা বায়ু, পানী, সূৰ্যৰ ৰশ্মি, মাটি, গছ-গছনি, ফল-মূল আৰু খনিজ পদাৰ্থ আদি মানুহৰ বাবে উপযোগী। সেয়েহে এইবোৰ সম্পদৰ অন্তৰ্গত।

কিন্তু পৃথিৱীত থকা সকলো বস্তুৱেই সম্পদ নহয়। কোনো বস্তু সম্পদ হ’বলৈ হ’লে তাৰ কাৰ্যকাৰিতা আৰু উপকাৰিতা থাকিব লাগিব। অৰ্থনীতিবিদ জিমাৰমেনৰ (Zimmermann) মতে, সম্পদৰ দুটা প্ৰধান গুণ হ’ল — কাৰ্যকাৰিতা আৰু উপকাৰিতা।

সম্পদৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য

  • উপকাৰিতা: মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিব পৰা গুণ।
  • কাৰ্যকাৰিতা: কোনো কামত ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা গুণ।
  • পৰিৱৰ্তনশীলতা: সময়, জ্ঞান, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিৰ লগে লগে কোনো বস্তুৰ সম্পদ হিচাপে গুৰুত্ব সলনি হ’ব পাৰে।

সম্পদ আৰু মানুহৰ মাজৰ সম্পৰ্ক

মানুহে প্ৰকৃতিৰ পৰা পোৱা সম্পদ নিজৰ শক্তি, জ্ঞান-বুদ্ধি আৰু কৌশলৰ সহায়ত ব্যৱহাৰ কৰে। মানুহে সম্পদৰ উৎপাদক আৰু উপভোক্তা — দুয়োটা ভূমিকা পালন কৰে। প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিৰ লগে লগে প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ পৰা নতুন নতুন সামগ্ৰী উৎপাদন কৰা সম্ভৱ হৈছে।

সম্পদ আৰু সম্পত্তিৰ পাৰ্থক্য

সম্পদ আৰু সম্পত্তি একে নহয়। যিবোৰ বস্তুৰ বিনিময় মূল্য বা বজাৰ মূল্য থাকে, সেইবোৰক সম্পত্তি (Wealth) বুলি কোৱা হয়। আনহাতে, মানুহৰ বাবে উপযোগী সকলো বস্তুৰ বজাৰ মূল্য নাথাকিলেও সেইবোৰ সম্পদ হ’ব পাৰে।

উদাহৰণ:

  • ঘৰ, মাটি, যন্ত্ৰ-পাতি আৰু কোম্পানীৰ অংশ আদি সম্পত্তি।
  • সূৰ্যৰ ৰশ্মি, বায়ু, পানী, শিক্ষা আৰু সামাজিক অনুষ্ঠান আদি সম্পদ হ’ব পাৰে, কিন্তু সকলোবোৰ সম্পত্তি নহয়।

১.৪ সম্পদৰ শ্ৰেণীবিভাজন আৰু ব্যৱহাৰ (Classification and Uses of Resources)

সম্পদৰ সৃষ্টি, প্ৰকৃতি, ব্যৱহাৰ আৰু মালিকীস্বত্বৰ ভিত্তিত সম্পদক বিভিন্ন ভাগত বিভক্ত কৰা হয়।

১.৪.১ প্ৰাকৃতিক, মানৱ-সৃষ্ট আৰু মানৱ সম্পদ

(ক) প্ৰাকৃতিক সম্পদ (Natural Resource):

প্ৰকৃতিত স্বাভাৱিকভাৱে সৃষ্টি হোৱা আৰু মানুহৰ বাবে উপযোগী সম্পদসমূহক প্ৰাকৃতিক সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • সূৰ্যৰ ৰশ্মি।
  • বায়ু আৰু পানী।
  • মাটি আৰু গছ-গছনি।
  • জীৱ-জন্তু।
  • খনিজ পদাৰ্থ।
  • নদ-নদী।

(খ) মানৱ-সৃষ্ট সম্পদ (Man-made Resource):

মানুহে নিজৰ জ্ঞান, দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ পৰা সৃষ্টি কৰা সামগ্ৰীসমূহক মানৱ-সৃষ্ট সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • কাগজ।
  • কাপোৰ।
  • ঘৰ-দুৱাৰ।
  • ৰাস্তা-ঘাট।
  • উদ্যোগ-কাৰখানা।
  • যন্ত্ৰ-পাতি আৰু যান-বাহন।

(গ) মানৱ সম্পদ (Human Resource):

মানুহৰ জ্ঞান, শিক্ষা, দক্ষতা, কৰ্মক্ষমতা আৰু অভিজ্ঞতাক মানৱ সম্পদ বুলি কোৱা হয়। মানৱ সম্পদৰ উন্নতিৰ বাবে শিক্ষা, প্ৰশিক্ষণ আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন।

১.৪.২ জীৱীয় আৰু অজীৱীয় সম্পদ

(ক) জীৱীয় সম্পদ (Biotic Resource):

যিবোৰ সম্পদৰ জীৱ থাকে বা জীৱৰ পৰা উৎপত্তি হয়, সেইবোৰক জীৱীয় সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • উদ্ভিদ।
  • প্ৰাণী।
  • মাছ।
  • শস্য।

(খ) অজীৱীয় সম্পদ (Abiotic Resource):

যিবোৰ সম্পদৰ জীৱ নাই, সেইবোৰক অজীৱীয় সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • মাটি।
  • শিল।
  • পানী।
  • বায়ু।
  • খনিজ পদাৰ্থ।

মন কৰিবলগীয়া: কয়লা, খনিজ তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ উৎপত্তি জীৱীয় উৎসৰ পৰা হ’লেও বৰ্তমান এইবোৰ অজীৱীয় সম্পদ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

১.৪.৩ নবীকৰণযোগ্য আৰু অনবীকৰণযোগ্য সম্পদ

(ক) নবীকৰণযোগ্য সম্পদ (Renewable Resource):

যিবোৰ সম্পদ ব্যৱহাৰৰ পিছতো প্ৰকৃতিত পুনৰ সৃষ্টি বা পুনৰ পূৰণ হ’ব পাৰে, সেইবোৰক নবীকৰণযোগ্য সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • সূৰ্যৰ ৰশ্মি।
  • বায়ু।
  • পানী।
  • গছ-গছনি।
  • জীৱ-জন্তু।
  • শস্য।

(খ) অনবীকৰণযোগ্য সম্পদ (Non-renewable Resource):

যিবোৰ সম্পদ এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পিছত অতি দীৰ্ঘ সময়ৰ ভিতৰতহে পুনৰ সৃষ্টি হয় বা পুনৰ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি, সেইবোৰক অনবীকৰণযোগ্য সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • কয়লা।
  • খনিজ তেল।
  • তাম।
  • সোণ।
  • লো।
  • ৰূপ।
  • প্ৰাকৃতিক গেছ।

এই সম্পদসমূহ সীমিত। সেয়েহে ইয়াৰ ব্যৱহাৰত সাৱধানতা অৱলম্বন কৰা উচিত।

১.৪.৪ ব্যক্তিগত, জাতীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পদ

(ক) ব্যক্তিগত সম্পদ (Individual or Personal Resource):

এজন ব্যক্তিৰ নিজৰ অধিকাৰ বা মালিকীস্বত্বত থকা সম্পদসমূহক ব্যক্তিগত সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • ব্যক্তিগত মাটি।
  • ঘৰ-দুৱাৰ।
  • সা-সম্পত্তি।
  • ব্যক্তিৰ শিক্ষা, ভাল চৰিত্ৰ আৰু কৰ্মদক্ষতা।

(খ) জাতীয় সম্পদ (National Resource):

এখন দেশৰ অধীনত বা দেশৰ মালিকীস্বত্বত থকা সম্পদসমূহক জাতীয় সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • ৰাস্তা-ঘাট।
  • ভূমি।
  • নদ-নদী।
  • দলং।
  • অভয়াৰণ্য।
  • অৰণ্যৰ গছ-গছনি আৰু জীৱ-জন্তু।
  • শিক্ষানুষ্ঠান আৰু প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা।

উদাহৰণস্বৰূপে, কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান ভাৰতৰ এক জাতীয় সম্পদ।

(গ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বা বিশ্ব সম্পদ (International or World Resource):

যিবোৰ সম্পদ সমগ্ৰ বিশ্বৰ মানুহৰ কল্যাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু কোনো এখন দেশৰ একক অধিকাৰত নাথাকে, সেইবোৰক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বা বিশ্ব সম্পদ বোলে।

উদাহৰণ:

  • সাগৰ-মহাসাগৰ।
  • বায়ুমণ্ডল।
  • আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসৰৰ খনিজ আৰু জীৱ-জন্তুৰ সম্পদ।

এই সম্পদসমূহৰ আহৰণ আৰু ব্যৱহাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নীতি-নিয়ম অনুসৰি পৰিচালিত হয়।

সম্পদৰ আন এটা শ্ৰেণীবিভাজন

  • সৰ্বব্যাপী সম্পদ (Ubiquitous Resource): পৃথিৱীৰ প্ৰায় সকলো ঠাইতে পোৱা সম্পদ। উদাহৰণ — সূৰ্যৰ ৰশ্মি আৰু বায়ু।
  • স্থানীয় সম্পদ (Localised Resource): পৃথিৱীৰ নিৰ্দিষ্ট কিছুমান ঠাইতহে পোৱা সম্পদ। উদাহৰণ — কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম, লো আৰু ইউৰেনিয়াম।

১.৫ সম্পদৰ সংৰক্ষণ — অৰ্থ, প্ৰয়োজনীয়তা আৰু পদ্ধতি (Resource Conservation)

পৃথিৱীৰ সকলো ঠাইতে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সমানে পোৱা নাযায়। জনসংখ্যা বৃদ্ধি, উদ্যোগৰ বিকাশ আৰু মানুহৰ জীৱন-যাপনৰ মান উন্নত হোৱাৰ লগে লগে প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱহাৰো বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ফলত বহুতো সীমিত সম্পদ দ্ৰুতগতিত শেষ হোৱাৰ আশংকা দেখা দিছে।

সেয়েহে সম্পদৰ অপচয় আৰু অপব্যৱহাৰ ৰোধ কৰি ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবেও সম্পদৰ ব্যৱহাৰৰ সুবিধা অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ প্ৰক্ৰিয়াক সম্পদ সংৰক্ষণ (Conservation of Resources) বোলে।

সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা

  • প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ অপচয় ৰোধ কৰা।
  • অনবীকৰণযোগ্য সম্পদৰ ভাণ্ডাৰ ৰক্ষা কৰা।
  • বনাঞ্চল আৰু জীৱ-জন্তুৰ বাসস্থান সংৰক্ষণ কৰা।
  • জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ৰক্ষা কৰা।
  • বায়ু, পানী আৰু মাটিৰ প্ৰদূষণ হ্ৰাস কৰা।
  • ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে সম্পদৰ উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰা।
  • বহনক্ষম উন্নয়ন (Sustainable Development) নিশ্চিত কৰা।

সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰধান পদ্ধতিসমূহ

১. বিকল্প সম্পদৰ সন্ধান: যিবোৰ সম্পদৰ ভাণ্ডাৰ কমি আহিছে, সেইবোৰৰ সলনি ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা বিকল্প সম্পদৰ সন্ধান কৰিব লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে, কয়লা আৰু খনিজ তেলৰ ব্যৱহাৰ কমাই সৌৰশক্তি, জলবিদ্যুৎ, বায়ুশক্তি আৰু জৈৱশক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰিব লাগে।

২. পুনৰাৱৰ্তন (Recycling): ব্যৱহাৰৰ পিছত পেলাই দিয়া সামগ্ৰী পুনৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি ব্যৱহাৰযোগ্য কৰি তোলাকে পুনৰাৱৰ্তন বোলে।

উদাহৰণ:

  • পুৰণি প্লাষ্টিকৰ বেগ আৰু বটল।
  • কাগজ।
  • লোহাৰ সামগ্ৰী।

৩. অভিযোজন বা নৱপ্ৰচলন (Innovation): গৱেষণা আৰু নতুন প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত প্ৰাকৃতিক সম্পদক অধিক উপযোগীভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা অৱস্থালৈ ৰূপান্তৰ কৰাকে অভিযোজন বা নৱপ্ৰচলন বোলে।

উদাহৰণ:

  • ৰাসায়নিক সাৰৰ সলনি জৈৱ সাৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
  • ৰাসায়নিক কীটনাশকৰ সলনি জৈৱিক কীটনাশকৰ ব্যৱহাৰ কৰা।

৪. বৰ্জিত দ্ৰব্যৰ পৰিমাণ হ্ৰাস: সম্পদ ব্যৱহাৰৰ সময়ত উৎপন্ন হোৱা বৰ্জিত দ্ৰব্যৰ পৰিমাণ কমাব লাগে। একে সামগ্ৰীৰ পৰা অধিক উপযোগী বস্তু উৎপাদন কৰা আৰু বৰ্জিত দ্ৰব্য পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ব্যৱস্থা কৰিলে সম্পদৰ অপচয় কমে।

৫. জ্ঞান আৰু শিক্ষাৰ সম্প্ৰসাৰণ: সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ বিষয়ে জনসাধাৰণৰ মাজত সজাগতা বৃদ্ধি কৰিব লাগে। শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ জৰিয়তে সম্পদৰ অপব্যৱহাৰ ৰোধ কৰিব পাৰি।

৬. সংৰক্ষণ সম্পৰ্কীয় আইন কাৰ্যকৰীকৰণ: সম্পদ আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰণয়ন কৰা আইনসমূহ কঠোৰভাৱে কাৰ্যকৰী কৰিব লাগে।

৭. সম্পদৰ ভঁৰালৰ সঠিক মূল্যায়ন: সম্পদৰ বৰ্তমানৰ পৰিমাণ আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনীয়তা সঠিকভাৱে মূল্যায়ন কৰিব লাগে। ইয়াৰ ফলত অপ্ৰয়োজনীয় ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু বিকল্প সম্পদৰ সন্ধান সহজ হয়।

৮. সম্পদৰ ভৱিষ্যৎ প্ৰয়োজন নিৰ্ধাৰণ: বৰ্তমানৰ ব্যৱহাৰ আৰু জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ভৱিষ্যতে কিমান সম্পদৰ প্ৰয়োজন হ’ব, সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে।

সম্পদ সংৰক্ষণৰ লগত জড়িত অনুষ্ঠান আৰু সংস্থাসমূহ

সম্পদ আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়, ৰাষ্ট্ৰীয়, আঞ্চলিক আৰু স্থানীয় পৰ্যায়ত বিভিন্ন চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী সংস্থাই কাম কৰি আহিছে।

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ সংস্থা:

  • IUCN — International Union for Conservation of Nature।
  • WWF — World Wide Fund for Nature।
  • World Conservation Monitoring Centre।

ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা:

  • পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয় (Ministry of Environment, Forests and Climate Change)।
  • Indian Council of Forestry Research and Education — ১৯৮৬ চনত স্থাপিত।

বেচৰকাৰী সংস্থা:

  • Centre for Science and Environment।
  • Greenpeace India।
  • Wildlife Trust of India।

অসমৰ সংস্থা:

  • অসম বিজ্ঞান সমিতি।
  • অৰণ্যক।

এই সংস্থাসমূহে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সুৰক্ষা, জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে কাম কৰে। প্ৰতি বছৰে ৫ জুন তাৰিখে বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস পালন কৰা হয়।

NEW VIDEO CLASS

Subject Ka Complete Video Solution Dekhein

Step-by-step easy concept explanation aur full questions Answer ke liye watch karein ya app download karein:

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Scroll to Top