Class 11 Economics Important Chapter 12 বিচ্যুতি বা প্ৰসাৰৰ মাপ

Class 11 Economics Important Chapter 12 বিচ্যুতি বা প্ৰসাৰৰ মাপ Question Answer Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters Class 11 Economics Important Chapter 12 বিচ্যুতি বা প্ৰসাৰৰ মাপ Solutions in Assamese and select need one. Class 11 Economics Additional Solutions Assamese Medium Download PDF. HS 1st Year Economics Important Question Answer Assamese Medium.

Class 11 Economics Important Chapter 12 বিচ্যুতি বা প্ৰসাৰৰ মাপ

Also, you can read the NCERT book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. AHSEC Class 11 Economics Important Notes Assamese Medium are part of All Subject Solutions. Here we have given HS 1st Year Economics Important Solutions in Assamese for All Chapters, You can practice these here.

বিচ্যুতি বা প্ৰসাৰৰ মাপ

Chapter: 12

অৰ্থনীতিৰ বাবে পৰিসংখ্যা

IMPORTANT QUESTION AND ANSWER

১। তথ্যৰ প্ৰসাৰ কাক বোলে?

উত্তৰঃ তথ্যৰ মানসমূহ গড় বা মাধ্যৰ পৰা কিমান দূৰত বিস্তাৰিত হৈছে, সেই জোখক প্ৰসাৰ বোলা হয়।

২। প্ৰসাৰৰ প্ৰধান জোখ কেইটা?

উত্তৰঃ প্ৰসাৰৰ প্ৰধান জোখ চাৰিটা।

৩। গড় বিচলন কি?

উত্তৰঃ গাণিতিক মাধ্যৰ পৰা প্ৰতিটো মানৰ সম্পূর্ণ বিচলনৰ গড়।

৪। OC ৰেখাডালক কি বোলা হয়?

উত্তৰঃ OC ৰেখাডালক সম বিতৰণ ৰেখা বোলা হয়।

৫। সম্পূর্ণ (absolute) আৰু আপেক্ষিক (relative) বিচলনৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?

উত্তৰঃ সম্পূর্ণ বিচলন মৌলিক এককত হয়। আনহাতে, আপেক্ষিক বিচলনে শতাংশ বা অনুপাতত তথ্য দাঙি ধৰে।

৬। গড় বিচলনৰ সূত্ৰ কি?

উত্তৰঃ M.D = ∑|X – Mean|/N

৭। মানক বিচলনৰ সূত্ৰ কি?

উত্তৰঃ S.D = √(∑(X – Mean)²/N)

৮। তথ্যৰ গড় একে হ’লেও বিভিন্নতাৰ প্ৰয়োজন কিয় হয়?

উত্তৰঃ তথ্যৰ গড় একে হ’লেও বিভিন্নতাৰ প্ৰয়োজন হয় কাৰণ গড় মানে কেৱল কেন্দ্ৰীয় মান জনায়, তথাপিও মানসমূহ গড়ৰ ওচৰত ঘনভাৱে আছেনে বিস্তৃত, সেইটো বুজাবলৈ প্ৰসাৰৰ জোখ আৱশ্যক।

৯। প্ৰসাৰৰ জোখে কি সহায় কৰে?

উত্তৰঃ প্ৰসাৰৰ জোখে তথ্যৰ বিতৰণৰ বিস্তাৰ, একতা বা বৈষম্য বুজাবলৈ সহায় কৰে।

১০। চতুৰ্থক বিচলন কিয় অধিক স্থিৰ?

উত্তৰঃ চতুৰ্থক বিচলন অধিক স্থিৰ কাৰণ ই ৫০% কেন্দ্ৰীয় তথ্যৰ ওপৰত আধাৰিত, আৰু চৰম মানৰ প্ৰভাৱত নপৰে।

দীঘলীয়া প্ৰশ্ন উত্তৰ:

১। তথ্যৰ প্ৰসাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি? উদাহৰণসহ ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰঃ গড় বা মাধ্য কোনো তথ্যৰ কেন্দ্ৰীয় মান বুজাব পাৰে, কিন্তু তথ্যবোৰ সেই কেন্দ্ৰবিন্দুৰ ওচৰত ঘনিভূত নে আঁতৰত বিস্তৃত, সেইটো জনাব নোৱাৰে। এইক্ষেত্ৰত তথ্যৰ প্ৰসাৰ বা বিচ্যুতিৰ জোখৰ প্ৰয়োজন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- ৰাম, ৰহিম আৰু মাৰিয়াৰ পৰিয়ালৰ গড় আয় ১৫,০০০ টকা হ’লেও, মাৰিয়াৰ পৰিয়ালত দেউতাকে বহু আয় কৰে আৰু বাকী সদস্যই আয় নকৰাত আয়ৰ ভিন্নতা থাকে। তথ্য বিশ্লেষণত প্ৰসাৰৰ মাপ যেনে পৰিসৰ, চতুৰ্থক বিচলন, গড় বিচলন আৰু মানক বিচলনে গড়ৰ আশে-পাশে মানবোৰ কিমান বিচলিত আছে তাক জনায়। বিশেষকৈ আয়-বৈষম্য, ফলাফলৰ বিশ্লেষণ, উৎপাদনৰ তাৰতম্য আদি ক্ষেত্ৰত এইবোৰ ব্যৱহৃত হয়।

২। পৰিসৰ কাক বোলে? ইয়াৰ সুফল আৰু সীমাবদ্ধতা বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰঃ পৰিসৰ হৈছে এটা তথ্য সংহতিক আটাইতকৈ ডাঙৰ মান (L) আৰু আটাইতকৈ সৰু মান (S) ৰ পাৰ্থক্য।

সূত্ৰ: R = L – S

এইটো প্ৰসাৰৰ আটাইতকৈ সহজ মাপ, যি তথ্যৰ বিস্তাৰ কিমান সৰহ তাক দাঙি ধৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো বিদ্যালয়ৰ ৫জন ছাত্ৰৰ নম্বৰ 45, 55, 60, 70 আৰু 90 হ’লে পৰিসৰ হ’ব 90 – 45 = 45।

পৰিসৰ গণনাত সহজ, আৰু সৰু ডাটা বিশ্লেষণত তৎক্ষণাত ফলাফল দিয়াৰ বাবে ই উপযোগী। যেতিয়া কোনো ডাটাত তলৰ বা ওপৰৰ সীমা জানিব লাগে, তেতিয়াও পৰিসৰ সহায়ক। কিন্তু ইয়াৰ এটা মূল সীমাবদ্ধতা হ’ল— ই কেৱল দুটা মানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, গতিকে এটা অপৰ্যাপ্ত বা অস্বাভাৱিক মান (outlier) থাকিলে ই সামগ্ৰিক তথ্যৰ সত্য প্ৰতিচ্ছবি নহ’বও পাৰে।

তথ্যৰ ভিন্নতা বুজিবলৈ পৰিসৰ এটা সৰল আৰু প্ৰাথমিক মাপ। যদিও ই গভীৰ বিশ্লেষণ বা তুলনামূলক অধ্যয়নৰ বাবে যথেষ্ট নহয়, তথাপিও এটি সহায়ক সূচনা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।