Class 11 Economics Important Chapter 13 সহসম্বন্ধ

Class 11 Economics Important Chapter 13 সহসম্বন্ধ Question Answer Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters Class 11 Economics Important Chapter 13 সহসম্বন্ধ Solutions in Assamese and select need one. Class 11 Economics Additional Solutions Assamese Medium Download PDF. HS 1st Year Economics Important Question Answer Assamese Medium.

Class 11 Economics Important Chapter 13 সহসম্বন্ধ

Also, you can read the NCERT book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. AHSEC Class 11 Economics Important Notes Assamese Medium are part of All Subject Solutions. Here we have given HS 1st Year Economics Important Solutions in Assamese for All Chapters, You can practice these here.

সহসম্বন্ধ

Chapter: 13

অৰ্থনীতিৰ বাবে পৰিসংখ্যা

IMPORTANT QUESTION AND ANSWER

১। যোগাত্মক কাক বোলে?

উত্তৰঃ চলক দুটা যেতিয়া একেলগে একে দিশে গতি কৰে তেতিয়া সহসম্বন্ধ যোগাত্মক বোলা হয়।

২। সহসম্বন্ধৰ প্ৰকাৰ কেইটা আৰু কি কি।

উত্তৰঃ সহসম্বন্ধৰ প্ৰকাৰ দুটা― যোগাত্মক আৰু ঋণাত্মক।

৩। r ৰ ঋণাত্মক মানে কি বুজায়?

উত্তৰঃ r ৰ ঋণাত্মক মানে বিপৰীত সম্বন্ধ বুজায়।

৪। সহসম্বন্ধ নিৰূপণ কৰিবলৈ কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

উত্তৰঃ সহসম্বন্ধ নিৰূপণ কৰিবলৈ অনুস্থিতি (rank) ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

৫। r ৰ উচ্চ মানে কি বুজায়?

উত্তৰঃ r ৰ উচ্চ মানে তীব্র (strong) ৰৈখিক সম্বন্ধ বুজায়।

৬। যদি চলকৰ মাজৰ সম্বন্ধক সৰল ৰেখাৰে বুজাব নোৱাৰি যেনে- Y = X² তেতিয়া সহসম্বন্ধৰ মান কিমান হ’ব?

উত্তৰঃ যদি চলকৰ মাজৰ সম্বন্ধক সৰল ৰেখাৰে বুজাব নোৱাৰি যেনে- Y = X² তেতিয়া সহসম্বন্ধৰ মান শূন্য হ’ব।

৭। স্পিয়াৰমেনৰ সহসম্বন্ধ কেতিয়া ব্যৱহৃত হয়?

উত্তৰঃ যেতিয়া চলকৰ মান সংখ্যাত প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰি, যেনে- সৌন্দৰ্য্য, বুদ্ধিমত্তা, সততা আদিৰ ক্ষেত্ৰত অনুস্থিতি (rank) সহসম্বন্ধ ব্যৱহৃত হয়। 

৮। সহসম্বন্ধ গুণাঙ্কৰ উচ্চ আৰু নিম্ন মানৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰঃ গুণাঙ্কৰ মান +1 বা –1 ওচৰত হ’লে তীব্ৰ সহসম্বন্ধ, আৰু শূন্যৰ ওচৰত হ’লে দুৰ্বল সহসম্বন্ধ বুজায়। উচ্চ মানে চলকদুটাৰ পৰস্পৰৰ ঘনিষ্ঠতা বেছি।

৯। সহসম্বন্ধ অধ্যয়নৰ সীমাবদ্ধতা কি?

উত্তৰঃ সহসম্বন্ধে কেতিয়াও কাৰণ, ফলাফল নিৰূপণ নকৰে। তৃতীয় চলকৰ প্ৰভাৱ বা সমকালীনতা ভুল ব্যাখ্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, সেয়ে সহসম্বন্ধক গৱেষণামূলকভাৱে বিবেচনা কৰা উচিত।

১০। সহসম্বন্ধ অধ্যয়নৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্দেশ্য কি?

উত্তৰঃ সহসম্বন্ধৰ মূল উদ্দেশ্য হ’ল— দুটা চলকৰ মাজত পৰস্পৰৰ সম্পর্কৰ দিশ, তীব্ৰতা আৰু প্ৰকৃতি বিশ্লেষণ কৰি সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ আধাৰ নিৰ্মাণ কৰা।

দীঘলীয়া প্ৰশ্ন উত্তৰ:

১। সহসম্বন্ধ বুলিলে কি বুজা? ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি?

উত্তৰঃ সহসম্বন্ধ (correlation) বুলিলে দুটা চলকৰ মাজত কিমান ঘনিষ্ঠতা বা সম্পৰ্ক আছে। যদি এটা চলক সলনি হ’লেই আনটো চলকো কোনো নিৰ্দিষ্ট দিশে সলনি হয়, তেন্তে এই দুই চলকৰ মাজত সহসম্বন্ধ আছে বুলি কোৱা হয়। সহসম্বন্ধ মূলত পৰিসংখ্যিক পদ্ধতি, যাৰ সহায়ত আমি দুটা পৰিৱৰ্তনশীল পৰিমাণৰ মাজত থকা দিশ (positive/negative) আৰু তীব্ৰতা বুজি পায়।

সহসম্বন্ধৰ প্ৰয়োজনীয়তা বহু ক্ষেত্ৰত দেখা যায়। ব্যৱসায়ত এটা সামগ্ৰীৰ দাম বা যোগান আৰু তাৰ বিক্ৰী বা লাভৰ মাজত সহসম্বন্ধ জানিলে উপযুক্ত সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰি। তেনেদৰে, কৃষিত বৃষ্টিপাত আৰু উৎপাদনৰ মাজত, শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত অধ্যয়ন সময় আৰু ফলাফলৰ মাজত, অৰ্থনীতিত আয় আৰু উপভোগৰ মাজত ইত্যাদি ক্ষেত্ৰত সহসম্বন্ধ পৰ্যালোচনা কৰি উপযুক্ত নীতি বা পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব পাৰি।

২। সহসম্বন্ধ আৰু কাৰণ–ফলাফলৰ মাজৰ পাৰ্থক্য লিখা?

উত্তৰঃ সহসম্বন্ধ (Correlation) আৰু কাৰণ–ফলাফল (Causation) দুয়োটা শব্দ পৃথক অৰ্থ বহন কৰে, যদিও আপেক্ষিকভাৱে সিহঁতৰ মাজত সম্পর্ক থাকে। সহসম্বন্ধ মানে হ’ল— দুটা চলকৰ মাজত একেলগে পৰিৱর্তন হোৱা দেখা যোৱা সম্পৰ্ক। কাৰণ–ফলাফল মানে হ’ল— এটা চলকৰ পৰিৱর্তনে আন এটা চলকৰ পৰিৱর্তন ঘটায়।

সহসম্বন্ধ কেতিয়াবা কেৱল একেলগে সংঘটিত হোৱা পৰিৱর্তন বুজায়, যাৰ মাজত কোনো কার্য-কাৰণৰ সম্পৰ্ক নাথাকে। উদাহৰণস্বৰূপে, গ্ৰীষ্মকালত তাপমাত্রা বাঢ়ে, আইচক্ৰীমৰ বিক্ৰীও বাঢ়ে, আৰু পানীত বুৰি মৃত্যুৰ ঘটনাও বাঢ়ে। এই তিনিটা চলকৰ মাজত সহসম্বন্ধ দেখা যায়, কিন্তু তাৰ অৰ্থ এই নহয় যে আইচক্ৰীম খোৱাৰ ফলত মানুহ পানীত বুৰি মৰে। মূলত, তাপমাত্রাই এই তিনিও ঘটনাত একেলগে প্ৰভাৱ পেলায়। এইটো হৈছে সহসম্বন্ধ, কিন্তু কাৰণ–ফলাফল নহয়।

কাৰণ–ফলাফলত, এটা চলক দ্বিতীয়টো চলকক প্ৰভাৱিত কৰে। যেনে- যদি কোনো বস্তুৰ দাম বাঢ়ে, তেন্তে তাৰ চাহিদা কমে —এইটো এক বাস্তৱিক কাৰণ আৰু ফলাফল।

এইবিলাকৰ মাজত পৰিসংখ্যিক বিশ্লেষণত পাৰ্থক্য কৰা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। সহসম্বন্ধ থকা মানে সদায় কাৰণ থাকে বুলি ধৰি ল’ব নালাগে। নীতিগত সিদ্ধান্ত বা বৈজ্ঞানিক বিশ্লেষণত সহসম্বন্ধ দেখুৱিলেও, সেই সম্পৰ্ক বৈজ্ঞানিকভাৱে পৰীক্ষা নকৰাকৈ কাৰণ-ফলাফল বুলিলে ভুল সিদ্ধান্ত হ’ব পাৰে।