সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী জীৱনী | Suryakant Tripathi Biography

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী জীৱনী – সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী এজন বিখ্যাত হিন্দী কবি আছিল। তেওঁক নিৰালা বুলি জনা গৈছিল। হিন্দী সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক ১৯৫৫ চনত পদ্মভূষণ বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। তেওঁৰ নামেৰে সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালা ৰাষ্ট্ৰীয় সমিতি নামেৰে এখন নতুন গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ নাম ৰখা হৈছে। 

Suryakant Tripathi
Join Telegram channel

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী সাহিত্যৰ ছায়াবাদৰ চাৰিটা মুখ্য স্তম্ভৰ ভিতৰত এটা আছিল। অৰ্থাৎ তেওঁ হিন্দী সাহিত্যৰ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ছায়াময় কবি আছিল। তেওঁ এজন লেখক, গল্পকাৰ, কবি, ঔপন্যাসিক, প্ৰবন্ধকাৰ আৰু সম্পাদক আছিল।  তেওঁ কেইবাটাও স্কেচও তৈয়াৰ কৰিছিল। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাক প্ৰগতিবাদ, পৰীক্ষাবাদ আৰু নতুন কবিতাৰ জনক বুলি গণ্য কৰা হয়।

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী জীৱনী | Suryakant Tripathi Biography

নামসূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী (Suryakant Tripathi)
জন্ম21 ফেব্ৰুৱাৰী , 1899
জন্মস্থানমহিষদাল, জিলা মেদিনীপুৰ, পশ্চিম বংগ
পিতৃৰ নামপণ্ডিত ৰামচাহাই
মাতৃৰ নামনাযায়
মৃত্যু১৯৬১ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠীৰ জন্ম ১৮৯৬ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ত ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশত, মিদনাপুৰত হৈছিল। তেওঁ কৃষকসকলৰ এটা নম্ৰ পৰিয়ালৰ আছিল। পৰিয়ালৰ ভৰণপোষণৰ বাবে তেওঁ স্কুলীয়া শিক্ষা বন্ধ কৰিব লগা হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাক পণ্ডিত ৰামচাহাই মূলতঃ উত্তৰ প্ৰদেশৰ উন্নাও জিলাৰ গাডকোলা গাঁৱৰ বাসিন্দা আছিল আৰু বংগৰ মহিশাদালত কনিষ্টবল হিচাপে কাম কৰিছিল। তেওঁৰ তিনি বছৰ বয়সত মাকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু তেওঁৰ দেউতাক তেওঁৰ বিশ বছৰ বয়সত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল। খুব কম বয়সতে, তেওঁ খেতিয়ক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা মহিষদাল গাঁৱৰ পৰা বঙালী মাধ্যমত হৈছিল। এইকাৰণে তেওঁ উচ্চ বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়, যাৰ পিছত তেওঁ ঘৰত সংস্কৃত, হিন্দী আৰু ইংৰাজী সাহিত্য অধ্যয়ন কৰে। কিছু সময়ৰ পিছত তেওঁ উন্নাওৰ নিজৰ গাওঁ গাদকোলালৈ আহিছিল।  কবিতাৰ প্ৰতি তেওঁৰ তীব্ৰ আগ্ৰহ অনুভৱ কৰি, তেওঁৰ খুৰাকে তেওঁক একেটাতে তেওঁৰ দক্ষতা বিকাশ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠীয়ে ১৫ বছৰ বয়সত কবিতা লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জিলা আৰু ৰাজ্যিক পৰ্যায়ত কেইবাটাও কবিতা প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হৈছিল। ১৯২০ চনত, তেওঁ তেওঁৰ কবিতাৰ মেগনাম অপাছ সংকলন ‘আগাষ্ট’ৰ বাবে সন্মানীয় সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে। পোন্ধৰ বছৰ বয়সত তেওঁ মনোহৰা দেৱীৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়। কিন্তু বিশ বছৰ বয়সত তেওঁৰ পত্নীৰো মৃত্যু হয়।১৯২০ চনত, তেওঁ তেওঁৰ কবিতাৰ মেগনাম অপাছ সংকলন ‘আগাষ্ট’ৰ বাবে সন্মানীয় সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে।

Read Also: সুৰদাস জীৱনী | Surdas Biography

বৈবাহিক জীৱন

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ ১৫ বছৰ বয়সত বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাই ৰায়বৰেলী জিলাৰ ডালমৌ নামৰ এখন গাঁৱত এটা পণ্ডিত পৰিয়ালৰ কন্যাৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাৰ পত্নীৰ নাম আছিল মনোহৰা দেৱী।

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাৰ পত্নী মনোহৰা দেৱী এগৰাকী ধুনীয়া তথা শিক্ষিত মহিলা আছিল। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠীৰ পত্নী সংগীতৰ প্ৰতি যথেষ্ট আগ্ৰহী আছিল।

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাৰ পত্নী মনোহৰা দেৱীয়ে সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীক হিন্দী শিকাইছিল। ইয়াৰ পিছত, সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীয়ে তেওঁৰ ৰচনাসমূহ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাৰ জীৱন বিবাহৰ পিছত অতি সুখেৰে কটাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ সুখ অতি সোনকালে কাঢ়ি লোৱা হৈছিল, অৰ্থাৎ তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যু হৈছিল।

তাৰ পিছত, তেওঁলোকে পুনৰ অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থাৰ সৈতে যুঁজিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থা দূৰ কৰিবলৈ,  সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাই বিভিন্ন প্ৰকাশকৰ পাঠক আৰু সম্পাদক হিচাপেও কাম কৰিছিল।

কৰ্ম জীৱন সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী ‘নিৰালা’য়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে 1918 চনত মহিষদাল ৰাজ্যত চাকৰি গ্ৰহণ কৰিছিল, য’ত তেওঁ 1922 চনলৈকে কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯১৮ চনৰ পৰা ১৯২২ চনলৈ সেৱা আগবঢ়াইছিল। তাৰ পিছত, সম্পাদনা, স্বতন্ত্ৰ লিখনি আৰু অনুবাদ কামৰ দিশে আগবাঢ়িছিল। তেওঁ ১৯২২ চনৰ পৰা ১৯২৩ চনলৈ কলকাতাৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সমন্বয়’ সম্পাদনা কৰিছিল, ১৯২৩ চনৰ আগষ্টৰ পৰা মাতৱালাৰ সম্পাদকমণ্ডলীত সেৱা আগবঢ়াইছিল। তাৰ পিছত তেওঁক লক্ষ্ণৌৰ গংগা বুক গাৰ্লেণ্ড কাৰ্যালয়ত নিযুক্তি দিয়া হয় য’ত তেওঁ ১৯৩৫ চনৰ মাজভাগলৈকে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মাহেকীয়া আলোচনী সুধাৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁ ১৯৩৫ চনৰ পৰা ১৯৪০ চনলৈ লক্ষ্ণৌত কিছু সময় অতিবাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত, তেওঁ ১৯৪২ চনৰ পৰা মৃত্যুলৈকে এলাহাবাদত বাস কৰিছিল আৰু স্বতন্ত্ৰ লিখনি আৰু অনুবাদৰ কাম কৰিছিল। ১৯২০ চনৰ জুন মাহত প্ৰকাশিত তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা জন্মভূমি প্ৰভা, ১৯২৩ চনত অনামিকা নামেৰে প্ৰথম কবিতা সংকলন আৰু প্ৰথম প্ৰবন্ধ বঙা ভাষাৰ উচ্চাৰণ ১৯২০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাহেকীয়া আলোচনী সৰস্বতীত প্ৰকাশ িত হয়।

তেওঁৰ সমসাময়িক আন কবিসকলৰ বিপৰীতে, তেওঁ কবিতাত কল্পনাৰ আশ্ৰয় লৈছে আৰু বাস্তৱতাক গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। ১৯৩০ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ কবিতা সংকলন পৰিমলৰ চৰিত্ৰত তেওঁ লিখিছে: “মানুহৰ মুক্তিৰ দৰে কবিতাও মুক্তি পায়। মানুহৰ মুক্তি হৈছে কৰ্মৰ বন্ধনৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পোৱা আৰু কবিতাৰ মুক্তিদায়ক আঙুঠিৰ শাসনৰ পৰা পৃথক হোৱা। যিদৰে এজন মুক্ত মানুহে কেতিয়াও আনৰ বিৰুদ্ধে কোনো ধৰণৰ আচৰণ নকৰে, তেনেদৰে তেওঁৰ সকলো কাম হৈছে আনক সন্তুষ্ট কৰা, তথাপিও মুক্ত। কবিতাও তেনেদৰেই।

সাহিত্যিক জীৱন আৰু কাব্যিক বিশেষত্ব

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী এজন সমালোচকৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হিন্দী লেখক যিয়ে এক ডজনতকৈও অধিক কথাসাহিত্য আৰু ননফিক্সন কিতাপ লিখিছে। তেওঁৰ কাম বহুতো ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে, আৰু তেওঁ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা, ব্যাস সন্মান আৰু ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য সন্মান জ্ঞানপীঠ বঁটাকে ধৰি অসংখ্য বঁটা লাভ কৰিছে। ত্ৰিপাঠীৰ  কল্পনাকাহিনী ভাৰতৰ গাওঁবাসীৰ দৈনন্দিন জীৱনত নিহিত হৈ আছে। তেওঁৰ Nonfiction প্ৰায়ে আধুনিক পৃথিৱীৰ সৈতে ভাৰতীয় সংস্কৃতি আৰু ইতিহাসৰ সংযোগ স্থল অন্বেষণ কৰে। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠীৰ লিখনি ইয়াৰ গীতিমূলক গদ্য, তীব্ৰ অন্তৰ্দৃষ্টি আৰু নৈতিক স্পষ্টতাৰ দ্বাৰা পৃথক।

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালা সাহিত্যিক পত্ৰিকা হিন্দীত  সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী ‘নিৰালা’য়ে বহুতো কবিতা, প্ৰবন্ধ, উপন্যাস আৰু কাহিনী ৰচনা কৰিছিল আৰু ১৯২০ চনত তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা ‘জন্মভূমি’ সেই সময়ৰ প্ৰভা আলোচনীত প্ৰকাশিত হৈছিল। তাৰ পিছত ১৯২৩ চনত প্ৰথম কবিতা সংকলন ‘অনামিকা’ আৰু প্ৰথম প্ৰবন্ধ ‘বঙ্গ ভাষাৰ উচ্চাৰণ’ মাহেকীয়া আলোচনী  প্ৰকাশিত হয়। নিৰালাজীক হিন্দী সাহিত্যত মুক্তাচন্দৰ প্ৰৱৰ্তক বুলিও গণ্য কৰা হয়। তেওঁ তেওঁৰ সমসাময়িক কবিসকলৰ বাহিৰে কবিতাত কল্পনাৰ আশ্ৰয় লৈছে আৰু বাস্তৱতাক গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে।

তেওঁৰ কবিতাবোৰত বিষয়ৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু উদ্ভাৱনী মূলক পৰীক্ষাৰ বহুত্ব আছে। তেওঁৰ কবিতাবোৰত শৃংগাৰ, ৰহস্যবাদ, জাতিৰ প্ৰেম, প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি প্ৰেম, জাতিগত পাৰ্থক্যৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ, দলিত আৰু দৰিদ্ৰসকলৰ প্ৰতি সহানুভূতি, আৰু ভণ্ডামি আৰু প্ৰদৰ্শনৰ বাবে শ্লেষ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। তেওঁ তেওঁৰ ৰচনাসমূহত হিন্দীৰ উপভাষাক গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ কবিতাৰ ভাষা, ধাৰাটোত পোৱা সংহতি আৰু অ’জ তেওঁৰ কবিতাৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য।

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাই তেওঁৰ কবিতাত কাল্পনিক ঘটনাবোৰক খুব কম স্থান দিছিল, তেওঁ তেওঁৰ কবিতাত প্ৰকৃত সত্যৰ গুৰুত্ব দেখুৱাইছে। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাই পৰিমলত তেওঁৰ এখন কবিতা সংকলন লিখিছে। তেওঁৰ কবিতাৰ অৰ্থ আছিল যে এজন মানুহে যিদৰে মুক্তি লাভ কৰে, ঠিক তেনেদৰে কবিতাবোৰো মুক্তি প্ৰাপ্ত কৰে।

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী ৰচনা

  • अनामिका (1923)
  • परिमल (1930)
  • गीतिका (1936)
  • अनामिका (द्वितीय)
  • तुलसीदास (1939)
  • कुकुरमुत्ता (1942)
  • अणिमा (1943)
  • बेला (1946)
  • नये पत्ते (1946)
  • अर्चना(1950)
  • आराधना (1953)
  • गीत कुंज (1954)
  • सांध्य काकली
  • अपरा (संचयन)

উপন্যাস

  • अप्सरा (1931)
  • अलका (1933)
  • प्रभावती (1936)
  • निरुपमा (1936)
  • कुल्ली भाट (1938-39)
  • बिल्लेसुर बकरिहा (1942)
  • चोटी की पकड़ (1946)
  • काले कारनामे (1950)
  • चमेली
  • इन्दुलेखा
  • कहानी संग्रह
  • लिली (1934)
  • सखी (1935)
  • सुकुल की बीवी (1941)
  • चतुरी चमार (1945)
  • देवी (1948)

ৰচনা

  • रवीन्द्र कविता कानन (1929)
  • प्रबंध पद्म (1934)
  • प्रबंध प्रतिमा (1940)
  • चाबुक (1942)
  • चयन (1957)
  • संग्रह (1963)
  • कहानी संग्रह–
  • लिली (1934)
  • सखी (1935)
  • सुकुल की बीवी (1941)
  • चतुरी चमार (1945)
  • देवी (1948)

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠীৰ বঁটা আৰু প্ৰাপ্তি

সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী ‘নিৰালা’ক মৰণোত্তৰভাৱে ভাৰতৰ সন্মানীয় সন্মান “পদ্মভূষণ” প্ৰদান কৰা হৈছিল।

মৃত্যু

হিন্দী সাহিত্যৰ ছায়াময় যুগৰ আগশাৰীৰ কবি সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাৰ জীৱনৰ শেষ অংশটো প্ৰয়াগৰাজৰ দাৰাগঞ্জ নামৰ এটা অঞ্চলৰ এটা সৰু কোঠাত অতিবাহিত হৈছিল। সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাৰ ১৯৬১ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত এই কোঠাটোত মৃত্যু হয়।

FAQ

১/ সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ জন্ম কেতিয়া আৰু ক’ত হৈছিল?

উত্তৰ: সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ জন্ম খৃষ্টাব্দত 21 ফেব্ৰুৱাৰী , 1899 মহিষদল ৰাজকীয় ৰাজ্য বংগ জিলাত হৈছিল।

২/ সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীয়ে কেতিয়া আলোচনীখন সম্পাদনা কৰিছিল?

উত্তৰ: সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯২০ চনত আলোচনীখন সম্পাদনা কৰিছিল।

৩/ সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীয়ে কোনখন মাহেকীয়া আলোচনী সম্পাদনা কৰিছিল?

উত্তৰ: সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ দ্বাৰা সম্পাদিত এই মাহেকীয়া আলোচনীখনৰ নাম আছিল সৰস্বতী পত্ৰিকা।

৪/ সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ কেতিয়া মৃত্যু হৈছিল?

উত্তৰ: সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ ১৯৬১ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত মৃত্যু হয়।

৫/ সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ কাব্য সমূহ কি কি?

উত্তৰ: সূৰ্যকান্ত ত্ৰিপাঠী নিৰালাজীৰ কাব্য সমূহ হৈছে –

  • अनामिका (1923)
  • परिमल (1930)
  • गीतिका (1936)
  • अनामिका (द्वितीय)
  • तुलसीदास (1939)
  • कुकुरमुत्ता (1942)
  • अणिमा (1943)
  • बेला (1946)
  • नये पत्ते (1946)
  • अर्चना(1950)
  • आराधना (1953)
  • गीत कुंज (1954)
  • सांध्य काकली
  • अपरा (संचयन)

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top