SEBA Class 9 Science Important Chapter 10 মহাকর্ষণ Question Answer Assamese Medium As Per New Syllabus to each chapter is provided in the list so that you can easily browse through different chapters SEBA Class 9 Science Important Chapter 10 মহাকর্ষণ Solutions and select need one. Class 9 General Science Additional Notes in Assamese Medium Download PDF. SEBA Class 9 General Science Important Question Answer.
SEBA Class 9 Science Important Chapter 10 মহাকর্ষণ
Also, you can read the NCERT book online in these sections Solutions by Expert Teachers as per Central Board of Secondary Education (CBSE) Book guidelines. SEBA Class 9 Science Important Notes in Assamese are part of All Subject Solutions. Here we have given Class 9 Science Additional Solutions for All Chapters, You can practice these here.
মহাকর্ষণ
Chapter: 10
| অতিরিক্ত প্রশ্নোত্তর |
১। মহাকর্ষণ কি?
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ হৈছে বস্তুক একে ঠাইত আকৰ্ষণ কৰাৰ বল, যি পৃথিৱী আৰু আন বস্তুবোৰৰ মাজত কাৰ্য কৰে।
২। মহাকৰ্ষণৰ বৈজ্ঞানিক সূত্র কি?
উত্তৰঃ F = G Mm/d²
য’ত,
F = মহাকর্ষণ বল,
M আৰু m = বস্তু দুটাৰ ভৰ,
d = দুয়োৰ মাজৰ দূৰত্ব,
G = মহাকর্ষণ ধ্ৰুৱক (constant)।
৩। গতিৰ ওপৰত মহাকৰ্ষণৰ প্ৰভাৱ কেনেকৈ পৰে?
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বলৰ বাবে বস্তুবোৰ একে ঠাইলৈ আকর্ষিত হয় আৰু তাৰ ফলত গতিৰ দিশ আৰু বেগ সলনি হয়।
৪। মহাকর্ষণ ধ্রুৱক Gৰ মান কি?
উত্তৰঃ G = 6.673 × 10-11 Nm³/kg²
৫। পৃথিৱীৰ গৰ্তৃত্বাকৰ্ষণ বেগৰ মান কিমান?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ গৰ্তৃত্বাকর্ষণ বেগৰ মান হ’ল- 9.8 m/s²
৬। আর্হি হিচাপে মহাকৰ্ষণৰ গুৰুত্ব কি?
উত্তৰঃ মহাকর্ষণে সূর্য, গ্রহ, উপগ্রহ আদি সকলো গৰাকীৰ গতি নির্ধাৰণ কৰে আৰু বিশ্বৰ গঠনক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
৭। মুক্ত অৱতৰণ কি?
উত্তৰঃ মুক্ত অৱতৰণ হৈছে কিছুমান বস্তু যি কেৱল মহাকৰ্ষণ বলৰ দ্বাৰা তললৈ পৰে।
৮। অৰকিমিডিছৰ সূত্র কি?
উত্তৰঃ পানীৰ ভিতৰত থকা বস্তুই পানীৰ ওপৰত এক উত্থান বল অনুভৱ কৰে, যাৰ মান সেই বস্তুৰে স্থানান্তৰিত পানীৰ ওজনৰ সমান।
৯। মুক্ত অৱতৰণ কি?
উত্তৰঃ যেতিয়া কেৱল মহাকর্ষণ বলৰ দ্বাৰা বস্তু পৰে, তাক মুক্ত অৱতৰণ বুলি কয়।
১০। মহাকর্ষণ বলৰ কাৰণ কি?
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বলৰ কাৰণ হৈছে- বস্তুবোৰৰ ভৰ আৰু দূৰত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
দীঘলীয়া প্ৰশ্ন উত্তৰ:
১। মহাকর্ষণ বল কি আৰু ইয়াৰ গতিৰ ওপৰত কি প্রভাৱ থাকে?
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বল হৈছে পৃথিৱী আৰু অন্য বস্তুবোৰৰ মাজত থকা এক আকর্ষণ শক্তি, যি সকলো বস্তুক একে ঠাইলৈ আকর্ষিত কৰে। এই বলৰ বাবে বস্তুবোৰৰ গতিৰ দিশ আৰু বেগ সলনি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যেতিয়া কোনো বস্তু আকাশৰ পৰা পেলোৱা হয়, তেন্তে মহাকর্ষণ বলৰ বাবে সেই বস্তু তললৈ পৰে আৰু তাৰ গতি ধীৰে ধীৰে বৃদ্ধি পায়। মহাকর্ষণ বলেই সূৰ্যৰ আশে-পাশে গ্রহবোৰক স্থিৰ ৰাখে আৰু তেওঁলোকৰ কক্ষপথ নিৰ্ধাৰণ কৰে। সেয়ে মহাকর্ষণ বলৰ অবিহনে বস্তুবোৰৰ গতি নিয়মিত থাকিব নোৱাৰে।
২। মহাকৰ্ষণ বলৰ সূত্ৰ কি আৰু ইয়াৰ প্ৰতিটো অংশৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বলৰ সূত্ৰ হৈছে:
ইয়াত,
F = মহাকর্ষণ বল (Newton),
G = মহাকর্ষণ ধ্ৰুৱক (constant) যাৰ মান
M আৰু m = দুই বস্তুৰ ভৰ (kilogram),
d = দুই বস্তুৰ মাজৰ দূৰত্ব (meter)।
এই সূত্রই কয় যে, মহাকৰ্ষণ বল দুই বস্তুৰ ভৰৰ গুণফলৰ অনুপাতত বৃদ্ধি হয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজৰ দূৰত্বৰ বৰ্গানুপাতে কমে।
৩। মুক্ত অৱতৰণ কি? তাৰ উদাহৰণসহ বাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ মুক্ত অৱতৰণ হৈছে এনে অৱস্থা যত কোনো বস্তু কেৱল মহাকৰ্ষণ বলৰ প্ৰভাৱত তললৈ পৰে আৰু আন কিবা বলৰ প্ৰভাৱ নাথাকে। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো বস্তু শূন্যস্থানৰ পৰা মাটিৰ ফালে পেলোৱা হয়, তেন্তে সেই বস্তুটোৱে মাটিৰ গৰ্তৃত্বাকর্ষণ বলৰ ফলত তললৈ পৰে। ‘ইয়াত বায়ুৰ প্ৰতিৰোধ (air resistance) নাথাকে বুলি ধৰা হয়। এই অৱস্থাত বস্তুৰ গতিৰ বেগ প্রতি সেকেণ্ডত ৯.৮ মিটাৰ (p) বৃদ্ধি পায়, যাক মহাকর্ষণ বেগ বা গর্তৃত্ব ত্বৰণ (acceleration due to gravity) বোলা হয়।
৪। মহাকর্ষণ বল আৰু গতিৰ মাজত সম্পর্ক কেনেকুৱা?
উত্তৰঃ মহাকর্ষণ বল আৰু গতিৰ মাজত অতি ঘনিষ্ঠ সম্পর্ক আছে। যেতিয়া কোনো বস্তু মহাকৰ্ষণ বলৰ প্ৰভাৱত থাকে, তেন্তে সেই বলৰ দিশে বস্তুৰ গতিৰ দিশ নিৰ্ধাৰিত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, গ্ৰহবোৰ সূৰ্যৰ চাৰিওফালে কক্ষপথত ঘূৰিছে, যাৰ কাৰণ মহাকৰ্ষণ বলে তেওঁলোকক কেন্দ্রলৈ আকৰ্ষণ কৰে। এই আকৰ্ষণৰ ফলত গ্ৰহবোৰে নিৰ্দিষ্ট গতিৰে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে চলি থাকে, আৰু গতিৰ বেগ আৰু দিশ সলনি নহয়। সেয়েহে মহাকর্ষণ বলেই বস্তুৰ গতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰি বিশ্বৰ নিয়মিত গতিৰ ব্যৱস্থাপনা কৰে।
৫। মহাকৰ্ষণ বলৰ কাৰণে গ্ৰহবোৰ কেনেকৈ সূৰ্যৰ কক্ষপথত থাকে?
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বল সূৰ্য আৰু গ্ৰহবোৰৰ মাজত এক আকর্ষণ সৃষ্টি কৰে। সূৰ্যৰ ভৰ যথেষ্ট ডাঙৰ হওয়াতে তেওঁ মহাকৰ্ষণ বলৰে গ্ৰহবোৰক কেন্দ্ৰলৈ আকৰ্ষিত কৰে। একে সময়তে, গ্ৰহবোৰে তেওঁলোকৰ গতিৰ বাবে সোঁমাজত বাহিৰলৈও ঠেলি যায়। এই দুয়ো বলৰ সমন্বয়ে গ্ৰহবোৰে সূৰ্যৰ কক্ষপথত স্থিৰভাৱে ঘূৰি থাকে। যদি মহাকর্ষণ বল নাথাকে, তেন্তে গ্রহবোৰ সৰিবলৈ ধৰিব। সেয়ে মহাকর্ষণ বল আৰু গ্ৰহৰ গতিৰ মিলনে গ্রহবোৰৰ স্থিতিশীল কক্ষপথ নিৰ্মাণ কৰে।
খালী ঠাই পূৰ কৰা-
১। পৃথিৱীৰ গৰ্তৃত্বাকর্ষণ বলৰ মান ___________ m/s2।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ গৰ্তৃত্বাকর্ষণ বলৰ মান 9.8 m/s²।
২। মুক্ত অৱতৰণত বস্তুৰ ওপৰত কেৱল ____________ বল কার্য কৰে।
উত্তৰঃ মুক্ত অৱতৰণত বস্তুৰ ওপৰত কেৱল মহাকর্ষণ বল কার্য কৰে।
৩। মহাকর্ষণ বলৰ বাবে গ্ৰহবোৰ সূৰ্যৰ ___________ ঘূৰি থাকে।
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বলৰ বাবে গ্ৰহবোৰ সূৰ্যৰ কক্ষপথ ঘূৰি থাকে।
৪। মহাকৰ্ষণ বলৰ দিশ সদায় বস্তুবোৰৰ মাজত ____________ হয়।
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বলৰ দিশ সদায় বস্তুবোৰৰ মাজত আকর্ষণমূলক হয়।
৫। মহাকৰ্ষণ বলৰ মান বাঢ়ে __________ বস্তুৰ বৃদ্ধিৰ লগত।
উত্তৰঃ মহাকৰ্ষণ বলৰ মান বাঢ়ে বস্তুৰ ভৰ বৃদ্ধিৰ লগত।
সত্য/অসত্য বিচাৰ কৰা-
১। মহাকর্ষণ বল বস্তুবোৰক একে ঠাইলৈ আকর্ষণ কৰে।
উত্তৰঃ সত্য।
২। বস্তুৰ ঘনত্ব পানীৰ তুলনাত কম হ’লে সেই বস্তু পানীত ডুব যায়।
উত্তৰঃ অসত্য।
৩। মুক্ত অৱতৰণত বস্তুৰ ওপৰত কেৱল মহাকর্ষণ বল কাৰ্য কৰে।
উত্তৰঃ সত্য।
৪। মহাকৰ্ষণ বল দূৰত্বৰ বৰ্গৰ সৈতে সৰ্বদা বৃদ্ধি পায়।
উত্তৰঃ অসত্য।
৫। মহাকৰ্ষণ বলৰ দিশ সদায় বস্তুক কেন্দ্রলৈ আনে।
উত্তৰঃ সত্য।
“ক” অংশৰ লগত “খ” অংশ মিলোৱা-
| “ক” অংশ | “খ” অংশ |
| নিউটনৰ মহাকর্ষীয় সূত্র | ভূপৃষ্ঠৰ তুলনাত কমি যায় |
| ভৰ | স্থিতি সাপেক্ষে সদায় একে থাকে |
| ওজন | দুটা বস্তুৰ মাজৰ আকর্ষণ বল (ভৰ গুণফল)/(দূৰত্বৰ বৰ্গ) |
| উচ্চতাত g-ৰ মান | বস্তুটো তলত নুডুবি ওপত্তি থাকে |
| বস্তুৰ ঘনত্ব তলৰ ঘনত্বতকৈ কম | পৃথিৱীয় মাধ্যাকর্ষণ বল; স্থান সাপেক্ষে পৰিৱৰ্তিত হয়। |
উত্তৰঃ
| “ক” অংশ | “খ” অংশ |
| নিউটনৰ মহাকর্ষীয় সূত্র | ভূপৃষ্ঠৰ তুলনাত কমি যায় |
| ভৰ | স্থিতি সাপেক্ষে সদায় একে থাকে |
| ওজন | দুটা বস্তুৰ মাজৰ আকর্ষণ বল (ভৰ গুণফল)/(দূৰত্বৰ বৰ্গ) |
| উচ্চতাত g-ৰ মান | বস্তুটো তলত নুডুবি ওপত্তি থাকে |
| বস্তুৰ ঘনত্ব তলৰ ঘনত্বতকৈ কম | পৃথিৱীয় মাধ্যাকর্ষণ বল; স্থান সাপেক্ষে পৰিৱৰ্তিত হয়। |
Buy Now