Manoj Kumar Biography | মনোজ কুমাৰৰ জীৱনী: বলিউডৰ খ্যাতনামা অভিনেতা

মনোজ কুমাৰ (Manoj Kumar)  হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এজন খ্যাতনামা অভিনেতা, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সম্পাদক আছিল। দেশপ্ৰেমকেন্দ্ৰিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ আৰু অভিনয়ৰ বাবেই তেওঁ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। দেশবাসীয়ে তেওঁক স্নেহভাৱে “ভাৰত কুমাৰ” বুলি অভিহিত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰজীৱনত তেওঁ বহু সফল ছবি উপহাৰ দিছিল আৰু এজন বহুমুখী শিল্পী হিচাপে নাম কঢ়িয়াইছিল। তেওঁৰ শিল্পকৃতিত্বৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে তেওঁ এটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু সাতটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে। লগতে, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ শিল্প আৰু কলালৈ দিয়া অৱদানৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰে ১৯৯২ চনত পদ্মশ্ৰী আৰু ২০১৬ চনত দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটাৰে তেওঁক সন্মানিত কৰিছিল।

• সম্পূৰ্ণ নাম: হৰিকৃষ্ণণ গিৰি গোস্বামী
  
• জনপ্ৰিয় নাম: মনোজ কুমাৰ / ভাৰত কুমাৰ
  
• জন্ম: ২৪ জুলাই, ১৯৩৭; এবটাবাদ, উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ, ব্ৰিটিছ ভাৰত (বৰ্তমান পাকিস্তান)
  
• মৃত্যু: ৪ এপ্ৰিল, ২০২৫; মুম্বাই, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত
  
• বয়স: ৮৭ বছৰ
  
• জাতীয়তা: ভাৰতীয়
  
• পেচা: অভিনেতা, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, সম্পাদক, প্ৰযোজক, ৰাজনীতিক
  
• সক্ৰিয় সময়কাল: ১৯৫৭-১৯৯৯
  
• দাম্পত্য সঙ্গী: শশী গোস্বামী
  
• সন্তান: কুণাল গোস্বামী আৰু আনজন
  
• ৰাজনৈতিক দল: ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি
  

মনোজ কুমাৰ (Manoj Kumar) ৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

Join Telegram channel

Follow us:

Table of Contents

Toggle

মনোজ কুমাৰ ১৯৩৭ চনৰ ২৪ জুলাইত এবটাবাদত (বৰ্তমান পাকিস্তানৰ খাইবাৰ পখতুনখ্বা) এজন হিন্দু ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। মূল নাম আছিল হৰিকৃষ্ণণ গিৰি গোস্বামী। ভাৰত বিভাজনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালে জণ্ডিয়ালা শ্বেৰ খানৰ পৰা দিল্লীলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। দিল্লীৰ হিন্দু কলেজত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰি কলা শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

শৈশৱৰ পৰা অভিনয় প্ৰতি তেখেতৰ আগ্ৰহ আছিল। বিশেষকৈ দিলীপ কুমাৰৰ অভিনয়ে তেওঁক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। দিলীপ কুমাৰ অভিনীত “শ্ববনম” ছবিৰ চরিত্ৰ “মনোজ”ৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ নিজ নামকেই মনোজ কুমাৰ ৰূপে পৰিবৰ্তন কৰে।

মনোজ কুমাৰ (Manoj Kumar) ৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ পথযাত্ৰা

১৯৫৭-১৯৬৪: আত্মপ্ৰকাশ আৰু আৰম্ভণি সাফল্য

১৯৫৭ চনৰ ফেশ্বন ছবিৰে মনোজ কুমাৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে চিনেমাত অৱতৰণ কৰে। আৰম্ভণিৰ কিছুমান বছৰ তেওঁ চাহাৰা (১৯৫৮), চান্দ (১৯৫৯) আৰু হনিমুন (১৯৬০)ৰ দৰে ছবিত সৰু-সৰু ভূমিকা পালন কৰিছিল। কিন্তু ১৯৬১ চনত কাঞ্চ কি গুড়িয়া ছবিত প্ৰথমবাৰৰ বাবে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি নিজকে প্ৰমাণ কৰে। তাৰ পিছত পিয়া মিলন কি আচ (১৯৬১), সুহাগ সিন্দুৰ (১৯৬১) আৰু ৰেশমী ৰুমাল (১৯৬১)ৰ দৰে ছবিত অভিনয় কৰিছিল যদিও এই ছবিসমূহ বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰিব পৰা নাছিল।

প্ৰকৃত অৰ্থত তেওঁৰ প্ৰথম বেলেগ চিনাক্তি আহে ১৯৬২ চনৰ বিজয় ভট্ট পৰিচালিত হাৰিয়ালি ঔৰ ৰাস্তা ছবিৰে, য’ত মালা সিনহাই তেওঁৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখন সমালোচক আৰু দর্শক উভয়ৰে প্ৰশংসা লাভ কৰি বক্স অফিচত দ্ৰুত হিট হয়। তাৰ পিছত ছাদি (১৯৬২), ড° বিদ্যা (১৯৬২) আৰু গৃহস্থী (১৯৬৩) মধ‍্যম মানৰ সফলতা লাভ কৰিছিল।

কিন্তু সঁচাকৈয়ে তেওঁৰ অভিনয়ী যাত্ৰাত মোড় ঘূৰাই আনিছিল ৰাজ খোছলাৰ ১৯৬৪ চনৰ ৰহস্য থ্ৰিলাৰ ৱহ কৌন থি। ছবিখন ব্যাপক জনপ্ৰিয় হয় আৰু লতা মংগেশকাৰৰ গোৱা অমৰ গীত—“লগ যা গলে” আৰু “নেইনা বৰষে ৰিমঝিম”—আজিও লোকমুখত বিখ্যাত।

১৯৬৫-১৯৮১: তাৰকাত্বৰ সপোন

১৯৬৫ চন মনোজ কুমাৰৰ জীৱনত এক সৰ্বাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ বছৰৰূপে পৰিগণিত হয়। স্বাধীনতা সংগ্ৰামী ভগত সিঙৰ জীৱনৰ ওপৰত নিৰ্মিত দেশভক্তিৰ ছবি শ্বহীদ মুক্তি লাভ কৰি সমালোচক আৰু সাধাৰণ জনতাৰ পৰা উষ্মা সমৰ্থন লাভ কৰে। তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰীয়েও ছবিখনক উচ্চ প্ৰশংসা কৰিছিল।

এই সময়তে মুক্তিপ্ৰাপ্ত হিমালয় কি গোড মেঁই আৰু ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ গুমনাম ছবিয়ে তেওঁৰ ক্ৰমান্বয়ী সফলতাৰ দুৱাৰ মেলিছিল। ১৯৬৬ চনত আশা পাৰেখৰ সৈতে অভিনীত দো বদন আৰু শৰ্মিলা ঠাকুৰৰ সৈতে সাৱন কি ঘাটা ছবিখনে তেওঁৰ জনপ্রিয়তা আকাশচুম্বী কৰি তোলে।

ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধৰ পিছত শাস্ত্ৰীয়ে মনোজ কুমাৰক প্ৰসিদ্ধ শ্লোগান “জয় জৱান জয় কিষান”ৰ আধাৰত এখন ছবি বনাবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। এইদৰে তেওঁ ১৯৬৭ চনত উপকাৰ ছবিৰ জৰিয়তে পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে। ছবিখনে বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰে আৰু অল-টাইম ব্লকবাষ্টাৰ হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰে। “মেৰে দেশ কি ধৰতি” নামৰ গীতটো দেশপ্ৰেমৰ চিৰস্মৰণীয় সংগীত হৈ পৰে। এই ছবিৰ বাবে মনোজ কুমাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবি) আৰু ফিল্মফেয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক বঁটা লাভ কৰে।

পিছত পত্থৰ কে সনম (১৯৬৭), নীল কমল (১৯৬৮), আদমী (১৯৬৮) আদি ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে বহু হিট উপহাৰ দিয়ে। বিশেষকৈ নীল কমল বক্স অফিচত বৰষৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।

যদিও ১৯৬৯ চনত ৰাজেশ খান্নাৰ হঠাৎ উত্থানে বহু অভিনেতাৰ কেরিয়াৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছিল, মনোজ কুমাৰ আৰু ধৰ্মেন্দ্ৰে এই ধুমুহাতোতেও নিজৰ স্থান অটুট ৰাখি একৰ পিছত এক হিট ছবি আগবঢ়াই থাকিল। ১৯৬৯ চনৰ সাজন ছবিখনো বক্স অফিচত সফল হৈ তেওঁক সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা অভিনেতাসকলৰ তালিকাত ৰাখিছিল।

মনোজ কুমাৰ (Manoj Kumar) ৰ ৰাজনৈতিক জীৱন

বলিউডৰ আন বহুজন তাৰকাৰ দৰে কুমাৰেও অভিনয় জগতৰ পৰা আঁতৰি ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ২০০৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বেই তেওঁ আনুষ্ঠানিকভাৱে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত (বিজেপি) যোগদান কৰিছিল।

বঁটা আৰু সন্মান

• পদ্মশ্ৰী (১৯৯২)
  
• ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (১৯৬৮) – দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ (উপকাৰ)
  
• দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা (২০১৬)
  
• ফিল্মফেয়াৰ বঁটা – শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা, কাহিনী, সংলাপ (উপকাৰ), শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (বে-ইমান), আৰু জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা (১৯৯৯)

মৃত্যু

দীৰ্ঘদিনীয়া অসুখৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত মুম্বাইৰ জুহুত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে ৰাজকীয় সন্মানেৰে তেওঁক শেষ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।

উপসংহাৰ

মনোজ কুমাৰ এজন খ্যাতনামা অভিনেতা, পৰিচালক আৰু দেশপ্ৰেমমূলক ছবিৰ জৰিয়তে অমৰ স্থান দখল কৰা শিল্পী আছিল। তেওঁৰ জীৱনৰ পথযাত্ৰাই দেখুৱাইছিল যে সাধাৰণ এটা অভিনয়প্ৰেমী যুৱকো নিষ্ঠা আৰু অধ্যৱসায়ৰ জৰিয়তে কিদৰে বলিউডৰ “ভাৰত কুমাৰ” ৰূপে ইতিহাসত স্থান দখল কৰিব পাৰে। দেশপ্রেম, সামাজিক মূল্যবোধ আৰু নৈতিকতাৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ অনুভৱ চলচ্চিত্ৰৰ পটভূমিত স্পষ্টভাৱে ফুটাই তুলা হৈছিল।
“উপকাৰ”, “শহীদ” বা “ৱহ কৌন থি”ৰ দৰে ছবিসমূহ আজিও দর্শকৰ হৃদয়ত অম্লান হৈ আছে। তেওঁৰ কৃতিত্বৰ প্ৰতি স্বীকৃতি স্বৰূপে পদ্মশ্ৰী, ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা লাভ কৰাটো তেওঁৰ শিল্পসাধনাৰ সন্মানজনক প্ৰমাণ।

২০২৫ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হোৱা সত্ত্বেও, মনোজ কুমাৰৰ অভিনয়, পৰিচালনা আৰু দেশপ্ৰেমমূলক আদৰ্শসমূহ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ ইতিহাসত সদায় চিৰস্মৰণীয় হৈ থাকিব। তেওঁ বলিউডৰ ইতিহাসত কেৱল এজন অভিনেতা নহয়, বৰং অনুপ্ৰেৰণা আৰু দেশপ্ৰেমৰ প্ৰতীক হিচাপে অমৰ হৈ থাকিব।

FAQs

Q1. মনোজ কুমাৰৰ জন্ম কেতিয়া আৰু ক’ত হৈছিল?
উত্তৰ: ২৪ জুলাই, ১৯৩৭ চনত এবটাবাদত (বৰ্তমান পাকিস্তান)।

Q2. তেওঁৰ মূল নাম কি আছিল?
উত্তৰ: তেওঁৰ মূল নাম আছিল হৰিকৃষ্ণণ গিৰি গোস্বামী।

Q3. তেওঁৰ প্ৰথম সফল ছবি কি?
উত্তৰ: “হাৰিয়ালি ঔৰ ৰাস্তা” (১৯৬২)।

Q4. কিয় তেওঁক “ভাৰত কুমাৰ” বুলি জনা যায়?
উত্তৰ: দেশপ্ৰেমমূলক ছবি “উপকাৰ”ৰ বাবে তেওঁক “ভাৰত কুমাৰ” বুলি জনা যায়।

Q5. তেওঁ কোনখন ছবি প্ৰথমবাৰ পৰিচালনা কৰিছিল?
উত্তৰ: ১৯৬৭ চনৰ “উপকাৰ”।

Q6. মনোজ কুমাৰৰ কেতিয়া মৃত্যু হয়?
উত্তৰ: ২০২৫ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত মুম্বাইত।

Read also: Raj Kapoor Biography | ৰাজ কাপুৰৰ জীৱনী: ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ শ্ব’মেন

Mahezubin Saikia

My self Mahezubin Saikia. Working in Dev Library as a Content Writer. A website that provides all SCERT, NCERT 3 to 12, and BA, B.com, B.Sc, and Computer Science with Post Graduate Notes & Suggestions, Novel, eBooks, Health, Finance, Biography, Quotes, Study Materials, and more.