Mitradev Mahanta Biography | মিত্ৰদেৱ মহন্তৰ জীৱনী 

মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta) সম্পূৰ্ণ নাম মিত্ৰদেৱ মহন্ত অধিকাৰী, অসমৰ সাহিত্যমঞ্চৰ এজন খ্যাতনামা কবি, সাহিত্যিক, নাট্যকাৰ আৰু অভিনেতা আছিল। তেওঁ বহু গ্ৰন্থ, শিশু সাহিত্যৰ কিতাপ আৰু নাটক ৰচনা কৰি অসমীয়া সাহিত্য ভঁৰাল সমৃদ্ধ কৰিছিল। ১৯৬১ চনত অভিনয় ক্ষেত্ৰত অসামান্য অৱদানৰ বাবেই তেওঁ সংগীত নাটক একাডেমি বঁটা লাভ কৰে। লগতে তেওঁ দুবাৰ অসম সাহিত্য সভাৰ উপ-সভাপতিৰ দায়িত্ব পালন কৰাৰ লগতে চাৰি বছৰ ধৰি সহঃ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্য্যত নিযুক্ত আছিল।

• নাম: মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta)
  
• সম্পূৰ্ণ নাম: মিত্ৰদেৱ মহন্ত অধিকাৰী
  
• জন্ম: ১৩ জুন, ১৮৯৪ (২৩ জেঠ, ১৮১৬ শক, শনিবাৰ)
  
• জন্মস্থান: সৰ্বাইবন্ধা, যোৰহাট, অসম
  
• পিতৃৰ নাম: নিৰঞ্জন দেৱগোস্বামী
  
• মাতৃৰ নাম: বগীতৰা দেৱী
  
• মৃত্যু: ২৬ মাৰ্চ, ১৯৮৩ (১১ চ’ত, শনিবাৰ), লেটুগ্ৰাম সত্ৰ, যোৰহাট
  
• পেচা: সাহিত্যিক, শিক্ষাবিদ, নাট্যকাৰ, অভিনেতা, সত্ৰাধিকাৰ
  
• সন্তান: মোক্ষদেৱ (প্ৰয়াত), আইধান, অনু, ৰেণু
  
• উল্লেখযোগ্য বঁটা: সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা (১৯৬১)
  
• উল্লেখনীয় কৃতি: চিৰ চেনেহী মোৰ ভাষা জননী

মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta) ৰ জন্ম আৰু পৰিয়াল পটভূমি

মিত্ৰদেৱ মহন্তৰ জন্ম ১৮৯৪ চনৰ ১৩ জুন, শনিবাৰে (২৩ জেঠ, ১৮১৬ শক) যোৰহাট জিলাৰ সৰ্বাইবন্ধা গাঁৱত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল নিৰঞ্জন দেৱগোস্বামী আৰু মাতৃ আছিল বগীতৰা দেৱী। পৰিয়ালৰ স্নেহ-মমতাতেই তেখেতে জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভিক দিনবোৰ অতিবাহিত কৰে।

দাম্পত্য জীৱন

মিত্ৰদেৱ মহন্তে ১৯২০ চনত শিৱসাগৰ জিলাৰ গোহাঁই গাঁৱৰ “চুপহা সত্ৰ”ৰ সত্ৰাধিকাৰ প্ৰয়াত দেৱদত্ত মহন্তৰ একমাত্ৰ কন্যা লক্ষ্মীপ্ৰিয়া দেৱীৰ সৈতে বিবাহবন্ধনত আৱদ্ধ হন। দাম্পত্য জীৱনত তেখেতৰ এজন পুত্ৰ — মোক্ষদেৱ আৰু তিনিগৰাকী কন্যা — আইধান, অণু আৰু ৰেণু জন্মগ্ৰহণ কৰে।

মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta) ৰ শিক্ষা আৰু প্ৰাৰম্ভিক কৰ্মজীৱন

প্ৰাথমিক শিক্ষা লাভ কৰে যোৰহাটৰ হেজাৰী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত। তাৰ পিছত ১৯০৪ চনত যোৰহাট চৰকাৰী উচ্চ ইংৰাজী বালক বিদ্যালয়ত ভর্তি হয়। ১৯১২ চনত উক্ত বিদ্যালয়ৰ পৰা সুখ্যাতিৰে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষা উত্তীৰ্ণ কৰি কটন কলেজত আই.এ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে। ১৯১৪ চনত আই.এ পৰীক্ষাতো সফলতাৰে উত্তীৰ্ণ হৈ কটন কলেজতেই সংস্কৃত অনাৰ্ছ সহ বি.এ শ্ৰেণীত নামভৰ্ত্তি কৰে। কিন্তু আৰ্থিক অসুবিধাৰ বাবে বি.এ পাঠ্যক্ৰম পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰি পাঠ বন্ধ দিব লগা হয়। তাৰ পিছত যোৰহাট চৰকাৰী উচ্চ ইংৰাজী বালক বিদ্যালয়ত শিক্ষক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। শিক্ষকতাৰ সৈতে সৈতে অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখি ১৯২৫ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এল.টি পৰীক্ষাত সুখ্যাতিৰে উত্তীৰ্ণ হয়।

মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta) ৰ কৰ্মজীৱন

আৰ্থিক অসুবিধাৰ বাবে কটন কলেজত বি.এ. অধ্যয়ন অসমাপ্ত ৰাখি তেওঁ ১৯১৫ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত যোৰহাট চৰকাৰী উচ্চ ইংৰাজী বিদ্যালয়ত সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। তাৰপাছত ১৯৩৭ চনত যোৰহাট নৰ্মাল স্কুলত সহকাৰী অধীক্ষকৰ পদত যোগদান কৰি শিক্ষা ক্ষেত্ৰত নিজৰ পথচলা আগুৱাই নিয়ে। ১৯৪৭ চনত তেওঁ গোলাঘাট চৰকাৰী হাইস্কুলৰ প্ৰধান শিক্ষক পদত নিযুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯৪৯ ৰ পৰা ১৯৫০ চনলৈ এবছৰকাল গোলাঘাট গুৰু ট্ৰেইনিং স্কুলৰ অধীক্ষক পদত কৰ্মনির্বাহ কৰি শেষত ১৯৫০ চনত চাকৰি জীৱনৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। অৱসৰৰ পিছত ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অনুসৰি তেওঁ “লেটুগ্ৰাম সত্ৰ”ৰ সত্ৰাধিকাৰ পদ অলংকৃত কৰি সত্ৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।

মিত্ৰদেৱ মহন্তৰ সাহিত্য সৃষ্টিৰ সংক্ষিপ্ত ভাণ্ডাৰ

অসমীয়া সাহিত্যক্ষেত্ৰত মিত্ৰদেৱ মহন্তে অমূল্য ধন সঞ্চয় আগবঢ়াইছে। তেওঁ নাটক, কাব্য, গদ্য, অনুবাদ, বুৰঞ্জী আদি বহুতো ধৰণৰ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি পাঠক সমাজক সমৃদ্ধ কৰিছে। তলত তেওঁৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থৰ তালিকা দিয়া হৈছে—

• লেকলৌ লানি (১৯১৫, বৰকটকী কোঃ, যোৰহাট)
  
• বিয়া বিপৰ্যয় (১৯২৪, আসাম কমাৰ্চিয়েল প্ৰেচ, ডিব্ৰুগড়)
  
• জ্ঞান লহৰী (প্ৰথম সংস্কৰণ ১৯২৪, দ্বিতীয় সংস্কৰণ ১৯৮০)
  
• চন্দ্ৰহাৰ (১৯২৫, এ বি মিশ্যন প্ৰেছ, যোৰহাট)
  
• ধ্ৰুৱ (১৯২৫, ১৯৩০, ৰত্নধৰ শৰ্মা, যোৰহাট)
  
• মৌ মহাভাৰত (১৯২৫)
  
• মোহন ভোগ (১৯২৫, বৰকটকী কোঃ, যোৰহাট)
  
• নিবোকা ৰজা (১৯২৮)
  
• অসমীয়া ধৰ্মাচাৰ্যৰ উপাধি (১৯৩০, হলিৰাম মহন্ত ঠাকুৰ, চকাবাউসী সত্ৰ)
  
• ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জী (১৯৩১, মেকমিলান এণ্ড কোঃ, কলিকতা)
  
• প্ৰহ্লাদৰ ক-খ (১৯৩৫)
  
• টেঙৰ-ভেঙৰ (১৯৩৫)
  
• এটা চুৰট (১৯৩৫)
  
• ব’হাগী বিহুৰ সুৱাগী নাম (১৯৩৬, মহন্ত ব্ৰাডাৰ্ছ, ডেৰগাঁও)
  
• বলিছলন (১৯৪৬)
  
• ভোটৰ ৰগৰ (১৯৪৬)
  
• ভাকুট-কুট (১৯৪৮)
  
• ল-নি পাঠ (২য় ভাগ) (১৯৪৯, আসাম বুক হাউচ)
  
• ল-নি পাঠ (১ম ভাগ) (১৯৫০, বৰকটকী কোঃ, যোৰহাট)
  
• বৈদেহী বিয়োগ (১৯৫০, বৰকটকী কোঃ, যোৰহাট)
  
• চৰণ ধূলি (১৯৫৫)
  
• জুনজুনি (১৯৫৫)
  
• প্ৰচ্ছন্ন পাণ্ডৱ (১৯৫৬, পুথিঘৰ প্ৰেছ, নগাওঁ)
  
• ৰাংঢালী (১৯৫৭, মুনীন্দ্ৰ নাৰায়ণ দত্তবৰুৱা, নলবাৰী)
  
• গীতি শতদল (১৯৫৯, লয়াৰ্চ বুক ষ্টল)
  
• অজামিলৰ মুক্তি (১৯৬০)
  
• থাপনি গুণমালা (১৯৬০)
  

এইবোৰৰ উপৰিও স্বৰ্গ নে মৰ্ত্য, গদাপৰ্ব, ঘোষ-যাত্ৰা, নৰনাৰায়ণ, ৰাম-বনবাস, যুধিষ্ঠিৰৰ ৰাজসূয় যজ্ঞ, মৌ ৰামায়ণ, মইনা পাৰিজাত, ৰসে চৌ চৌ আদি বহুতো গ্ৰন্থ অপ্ৰকাশিত বা অসমাপ্ত অৱস্থাত আছে।

তদুপৰি, সংৰক্ষণৰ অভাৱত আজিৰ দিনত প্রায় হেৰাই যোৱা তেওঁৰ আন বহু সাহিত্যকর্ম আছিল। সেয়া হল— চেঁচা জ্বৰ, টিপ চহী, মেলটৰী, বাটৰ সখা, কুৰুসন্ধ্যা, হাতী দাঁতে হাতী দাঁতে, এক দেৱ, সেন্দূৰী আলি, বৈকুণ্ঠ প্ৰয়াণ, ঘোচামৰ জৰী, মেখেলী পুৰাণ, অম্বা, ৰুক্মিণীহৰণ, কিস্কিন্ধ্যা কাণ্ড, বোম ফটকা, অচিন কাঠৰ থোৰা, ধোদৰ আলি, শ্ৰীমতী, ক্ষেত্ৰ কলংক বা অভিমন্যু বধ, ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰ, কবিতাৰ থুপি, সুৰা সংহাৰ, লংকা দাহ, এক দেউ এক সেউ, বৰ্ষচক্ৰ ফলাফল, জিলিমিলি, কালীয়দমন আৰু চন্দিতা।

মিত্ৰদেৱ মহন্তৰ সাহিত্যকীৰ্তি প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যক মজবুত ভিটাত দণ্ডায়মান কৰিবলৈ এক নিৰলস প্ৰচেষ্টা কৰিছিল।

মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta) ৰ সাহিত্যিক স্বীকৃতি আৰু সামাজিক কৰ্ম

• ১৯৩২-৩৫: অসম সাহিত্য সভাৰ সহঃ সম্পাদক
  
• দুবাৰ উপ-সভাপতি, আৰু ১৯৬৪ চনত ডিগবৈ অধিবেশনত সভাপতি
  
• ১৯৫৫: অসম সাহিত্য সভাৰ গুৱাহাটী অধিবেশনত সংগীত শাখাৰ সভাপতি
  
• ১৯৬১: সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা (ড॰ ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদৰ হাতৰ পৰা)
  
• ১৯৭০: যোৰহাট প্ৰাথমিক শিক্ষা পৰিষদৰ অধ্যক্ষ
  
• ১৯৭২-৭৭: যোৰহাট সমিতিৰ অধ্যক্ষ
  
• ১৯৮২: অসম সাহিত্য সভাৰ দ্বাৰা সাহিত্যাচাৰ্য উপাধি

দেৱসান 

১৯৮৩ চনৰ ২৬ মাৰ্চত (১১ চ’ত, শনিবাৰ) যোৰহাটৰ লেটুগ্ৰাম সত্ৰত মিত্ৰদেৱ মহন্তয়ে পৰলোক গমন কৰে।

উপসংহাৰ

মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta) আছিল অসমীয়াৰ সাহিত্যিক, নাট্যকলা আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰৰ এক উজ্জ্বল নক্ষত্র। তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতেই সামাজিক দায়িত্ববোধ আৰু সাংস্কৃতিক চেতনাৰ উজ্জ্বল ছাঁ দেখা যায়। সাহিত্য আৰু নাট্যকলাৰ জগতত তেওঁৰ অৱদান আজিও নতুন প্ৰজন্মৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণা।

FAQs 

1. মিত্ৰদেৱ মহন্ত (Mitradev Mahanta) কেতিয়া জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল?

উত্তৰ: ১৮৯৪ চনৰ ১৩ জুন, যোৰহাটৰ সৰ্বাইবন্ধাত।

2. তেওঁ কোন বিষয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল?

উত্তৰ: কটন কলেজত সংস্কৃত বিষয়ত অনাৰ্ছসহ বি.এ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰিছিল।

3. মিত্ৰদেৱ মহন্তে কোন বঁটা লাভ কৰিছিল?

উত্তৰ: ১৯৬১ চনত সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা লাভ কৰিছিল।

4. তেওঁ কোন সাহিত্যিক উপাধি লাভ কৰিছিল?

উত্তৰ: ১৯৮২ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ দ্বাৰা সাহিত্যাচাৰ্য উপাধি।

5. তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কৃতি কোনখন?

উত্তৰ: চিৰ চেনেহী মোৰ ভাষা জননী।

6. মিত্ৰদেৱ মহন্ত ক’ত মৃত্যু হয়?

উত্তৰ: ১৯৮৩ চনৰ ২৬ মাৰ্চত যোৰহাটৰ লেটুগ্ৰাম সত্ৰত।

Read also: Bhabananda Deka Biography | ভৱানন্দ ডেকাৰ জীৱনী